PHÁP LUẬT
Cập nhật 00:30 | 17/11/2019 (GMT+7)
.
Sổ tay

Thiếu cơ chế khuyến khích

08:14 | 01/11/2019
Theo tổng kết của Cục Trợ giúp pháp lý, Bộ Tư pháp, từ ngày 1.1.2018 đến 31.5.2019, cả nước đã thực hiện 27.868 vụ việc tham gia tố tụng (bào chữa là 15.796 vụ việc, chiếm 57%), trong đó có 16.042/27.868 vụ việc kết thúc. Trong đó, trợ giúp viên pháp lý thực hiện 13.292/16.042 vụ việc; luật sư thực hiện 2.750/16.042 vụ việc. So với số liệu vụ việc tham gia tố tụng trung bình hàng năm trong giai đoạn triển khai Luật Trợ giúp pháp lý năm 2006 (từ năm 2007 - 2017), trong năm 2018 - năm đầu tiên triển khai Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017, số lượng vụ việc tham gia tố tụng thực hiện đã tăng lên 52%, tỷ lệ thực hiện vụ việc do trợ giúp viên pháp lý thực hiện đã tăng lên 22%. Nhiều địa phương, 90 - 100% vụ việc tham gia tố tụng đều do trợ giúp viên pháp lý thực hiện như Lào Cai, Lai Châu, Thanh Hóa, Gia Lai, Điện Biên, Thừa Thiên Huế, Bắc Kạn…

Có thể thấy đây đều là những tín hiệu khả quan sau gần 2 năm thực hiện Luật Trợ giúp pháp lý (luật này có hiệu lực thi hành từ ngày 1.1.2018). Tuy nhiên, cần phải thấy với việc mở rộng đối tượng được trợ giúp pháp lý từ 6 nhóm lên thành 14 nhóm là một thách thức không nhỏ đối với những người làm trợ giúp pháp lý. Theo đánh giá tác động đối với phương án trong Luật Trợ giúp pháp lý năm 2017 thì số lượng người được trợ giúp pháp lý dự kiến sẽ tăng 2,6 lần và vụ việc tham gia tố tụng dự kiến sẽ tăng 2,8 lần so với việc thực hiện Luật Trợ giúp pháp lý năm 2006.

Vấn đề này càng nan giản hơn khi nguồn nhân lực thực hiện trợ giúp pháp lý còn ít. Tính đến ngày 31.7.2019, cả nước có 63 Trung tâm Trợ giúp pháp lý nhà nước ở các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thực hiện trợ giúp pháp lý với 643 trợ giúp viên pháp lý; có 533 luật sư ký hợp đồng với Trung tâm và 152 tổ chức hành nghề luật sư tham gia trợ giúp pháp lý. Con số 533 luật sư tham gia trợ giúp pháp lý là quá khiêm tốn so với tổng số 13.000 luật sư đang hành nghề; gần 5.000 người tập sự hoạt động trong hơn 4.000 tổ chức hành nghề luật sư. Trong bối cảnh đó, nguồn lực tài chính, cơ sở vật chất cho công tác trợ giúp pháp lý từ nguồn ngân sách nhà nước rất khó khăn, nhất là từ sau năm 2010 khi Việt Nam trở thành nước có thu nhập trung bình thì các nguồn hỗ trợ đã bị cắt giảm mạnh.

Theo quy định của Luật Trợ giúp pháp lý, việc xã hội hóa hoạt động này thông qua huy động sự tham gia của các tổ chức tham gia trợ giúp pháp lý bao gồm các tổ chức hành nghề luật sư, tổ chức tư vấn pháp luật ký hợp đồng thực hiện trợ giúp pháp lý với Sở Tư pháp hoặc đăng ký tham gia trợ giúp pháp lý bằng nguồn lực của chính mình. Tuy nhiên, luật lại thiếu cơ chế cụ thể quản lý hoạt động trợ giúp pháp lý của các tổ chức tham gia trợ giúp pháp lý; chưa có giải pháp đồng bộ để khuyến khích nhiều hơn nữa đội ngũ luật sư, các tổ chức hành nghề luật sư, Trung tâm tư vấn pháp luật có uy tín, kinh nghiệm tham gia trợ giúp pháp lý; chưa huy động được sự đóng góp kinh phí từ xã hội cho hoạt động trợ giúp pháp lý.

Từ thực tế này, bên cạnh các giải pháp như củng cố, mở rộng mối quan hệ hợp tác với các nước, tổ chức quốc tế về trợ giúp pháp lý dưới nhiều hình thức (hỗ trợ về kỹ thuật, nâng cao năng lực, hỗ trợ các nguồn lực…); thì cần đẩy mạnh việc thực hiện xã hội hóa hoạt động trợ giúp pháp lý. Trong đó, đặc biệt cơ chế thu hút đội ngũ luật sư, tổ chức hành nghề luật sư tham gia vào hoạt động trợ giúp pháp lý; đồng thời cần có những hình thức vinh danh những luật sư, tổ chức hành nghề luật sư... có nhiều đóng góp cho hoạt động trợ giúp pháp lý.

Đình Khoa
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang