PHÁP LUẬT
Cập nhật 13:03 | 14/11/2019 (GMT+7)
.
Tư pháp, hộ tịch cho người di cư tự do trong vùng biên giới Việt Nam - Lào

Khó xác định nhân thân

08:35 | 24/10/2019
Chưa thống nhất đầu mối thực hiện; khó khăn trong bố trí kinh phí…; nhiều người dân chưa biết chữ, trong khi việc tuyên truyền phổ biến chính sách pháp luật chưa đến được với đồng bào là những vướng mắc của các địa phương trong quá trình thực hiện “Thỏa thuận giữa Chính phủ nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam và Chính phủ nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào về việc giải quyết vấn đề người di cư tự do và kết hôn không giá thú trong vùng biên giới hai nước”.

1.157 người được nhập quốc tịch

Theo Sở Tư pháp tỉnh Quảng Bình: Một số người Lào di cư vào sinh sống tại địa phương nhưng khi lập hồ sơ, họ đã trở về Lào nên không thể tiến hành lập hồ sơ nhập quốc tịch. Một số trường hợp có tên trong danh sách đã được phê duyệt nhưng họ lại không có nguyện vọng nhập quốc tịch Việt Nam vì họ cho rằng thực tế đã là người Việt Nam. Điều này gây mất thời gian để xác minh trong quá trình làm hồ sơ nhập quốc tịch.

Ngày 31.12.2013, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 2627/QĐ-TTg  phê duyệt Đề án thực hiện Thỏa thuận. Mục tiêu của Đề án là trong thời hạn 3 năm, kể từ ngày Thỏa thuận có hiệu lực, các cơ quan chức năng của hai nước cần phối hợp chặt chẽ thực hiện nghiêm, giải quyết cơ bản tình trạng di cư tự do, kết hôn không giá thú trong vùng biên giới hai nước. Ngay tại Đề án này cũng đã xác định thời gian thực hiện là 3 năm và có thể được gia hạn nếu được hai Chính phủ thống nhất.

Cho đến thời điểm này, trên cơ sở đề xuất của UBND các tỉnh, Bộ Tư pháp đã hoàn tất thủ tục trình Chủ tịch nước xem xét đối với 1.399 hồ sơ nhập quốc tịch. Trong đó, Chủ tịch Nước đã quyết định cho nhập quốc tịch Việt Nam đối với 1.157 trường hợp; các trường hợp còn lại đang trình Chủ tịch Nước xem xét, quyết định.

Theo quy định của pháp luật, sau khi có Quyết định của Chủ tịch Nước cho nhập quốc tịch Việt Nam, Bộ Tư pháp phối hợp UBND các tỉnh tiến hành đăng ký hộ khẩu, cấp chứng minh nhân dân và đăng ký hộ tịch cho người được nhập quốc tịch.

Đại diện Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an cho biết, công an địa phương đã giải quyết đăng ký thường trú 699 trường hợp, đăng ký tạm trú 196 trường hợp; cấp chứng minh nhân dân 308 trường hợp trong tổng số người 1.687 Lào được phép ở lại Việt Nam cư trú và đã được nhập quốc tịch Việt Nam.

Về phía nước bạn Lào đã phê duyệt cho phép 6.978  người Việt Nam di cư tự do được phép cư trú. Trong số đó, đã có 2.048 người được nhập quốc tịch Lào.


Hội nghị tổng kết Thỏa thuận giữa Việt Nam và Chính phủ Lào về việc giải quyết vấn đề người di cư tự do và kết hôn không giá thú trong vùng biên giới hai nước

Chưa thống nhất đầu mối

Cục trưởng Cục Hộ tịch, quốc tịch, chứng thực, Bộ Tư pháp Nguyễn Công Khanh cho biết, giữa 10 tỉnh có chung đường biên giới Lào không có sự thống nhất trong việc phân công đơn vị làm đầu mối. Cụ thể, 8/10 tỉnh do Sở Ngoại vụ chủ trì; còn lại Nghệ An do Bộ Chỉ huy Bộ đội biên phòng chủ trì, Thừa Thiên Huế giao Sở Tư pháp chủ trì. Đối với 8/10 tỉnh giao cho Sở Ngoại vụ chủ trì thì gặp khó khăn trong chỉ đạo điều hành, vì ngành ngoại vụ không có cơ quan thuộc cấp huyện, cấp xã, trong khi triển khai công việc phụ thuộc rất nhiều vào cấp huyện, cấp xã, đặc biệt là cấp xã. Trong khi đó, chức năng giúp UBND tỉnh quản lý về quốc tịch, hộ tịch là của Sở Tư pháp, nhưng 9/10 Sở Tư pháp chỉ tham gia với tư cách thành viên. Sự phân công không hợp lý này đã ảnh hưởng không nhỏ đến tiến độ rà soát, phân loại, lập danh sách cũng như hoàn thiện thủ tục trình phê duyệt danh sách.

Trên thực tế triển khai ở một số địa phương cho thấy, việc rà soát, lập danh sách lệ thuộc rất nhiều vào công chức tư pháp hộ tịch ở các UBND xã (họ là người thông thạo địa hình, nắm chắc số người di cư tự do đang cư trú trên địa bàn, chịu trách nhiệm chính trong công tác rà soát, lập danh sách…), trong khi đó, kinh phí bồi dưỡng cho đội ngũ công chức này không đáng kể, thậm chí có nơi không chi kinh phí cho công chức tư pháp hộ tịch.

Đại diện Cục Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Bộ Công an Nguyễn Trọng Toản nêu vướng mắc, nhiều người Lào được phép ở lại cư trú tại Việt Nam nhưng chưa được giải quyết đăng ký, quản lý cư trú; cấp Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân. Nguyên nhân của tồn tại này do họ sinh sống rải rác tại các địa bàn vùng sâu, vùng xa biên giới, điều kiện đi lại khó khăn, thường xuyên đi làm xa nhà nên mặc dù đã được tuyên truyền, vận động về các quy định của pháp luật về cư trú; chứng minh nhân dân nhưng họ chưa chủ động làm các thủ tục để được giải quyết. Nhiều người trong số họ không biết chữ, đã từng di cư đến nhiều địa phương khác nhau, khai báo thông tin không thống nhất, trong khi chính quyền địa phương không lưu trữ được thông tin... đã gây khó khăn trong việc xác định nhân thân, nguồn gốc, phân loại theo nhóm người di cư tự do. 

Bài và ảnh: Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang