PHÁP LUẬT
Cập nhật 22:08 | 15/10/2019 (GMT+7)
.
Quyền của người chưa thành niên trong Bộ luật Lao động (sửa đổi)

Mở rộng chính sách để dễ tiếp cận

08:03 | 05/10/2019
Đây là đề xuất của các đại biểu tại hội thảo lấy ý kiến về những nội dung sửa đổi, bổ sung đối với lao động chưa thành niên trong dự thảo Bộ luật Lao động (sửa đổi) do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội tổ chức.

Nhiều quy định không còn phù hợp

“Việc đưa những quy định bảo vệ quyền trẻ em người chưa thành niên trong lao động là hết sức quan trọng, góp phần tăng cường năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững của doanh nghiệp và đáp ứng yêu cầu hội nhập về thương mại của Việt Nam. Đặc biệt, khi Việt Nam đã phê chuẩn Hiệp định CPTPP và trong tiến trình cũng có thể sẽ ký kết, phê chuẩn các hiệp định khác”, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Hà.

Để bảo đảm quyền lao động chưa thành niên, Bộ luật Lao động năm 2012 đã dành Mục 1 với 5 điều xác định tuổi của lao động chưa thành niên; việc sử dụng lao động chưa thành niên; nguyên tắc sử dụng lao động là người chưa thành niên và sử dụng lao động dưới 15 tuổi trong đó người sử dụng lao động chỉ được sử dụng người từ đủ 13 tuổi đến dưới 15 tuổi làm các công việc nhẹ theo danh mục do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội quy định, hiện nay theo Thông tư số 11/2013/TT-LĐ,TB&XH quy định về danh mục công việc nhẹ. Những quy định này về cơ bản đáp ứng các yêu cầu của thực tiễn, phù hợp với các tiêu chuẩn quốc tế liên quan, cụ thể là các tiêu chuẩn theo Công ước của Liên Hợp Quốc tế quyền trẻ em (CRC), Công ước ILO số 138 về tuổi tối thiểu được đi làm việc và Công ước ILO số 182 về xóa bỏ những hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất. Tuy nhiên, quá trình triển khai cho thấy, pháp luật hiện hành cũng còn một số hạn chế đơn cử như, Bộ luật Lao động áp dụng cho người lao động thuộc khu vực kinh tế chính thức, trong khi phần lớn trẻ em lao động trong khu vực phi chính thức, các em dễ trở thành lao động trẻ em nếu không được bảo vệ. Trong đó, vấn đề phòng ngừa và giảm thiểu nguy cơ lao động trẻ em trái quy định của pháp luật còn nhiều khó khăn.

Theo Quản lý Dự án ENHANCE thuộc Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) Nguyễn Mai Oanh, hiện nay vấn đề sử dụng lao động chưa thành niên chủ yếu tập trung ở khu vực kinh tế phi chính thức, trong khi pháp luật về lao động hiện nay chỉ áp dụng cho khu vực kinh tế chính thức. Cụm từ lao động trẻ em cũng chưa xuất hiện trong luật mà mới chỉ tồn tại khái niệm “lao động chưa thành niên”. “Việt Nam đã phê chuẩn hai Công ước cơ bản 138 và 182 của ILO liên quan đến lao động trẻ em, trong đó quan niệm trẻ em là người dưới 18 tuổi. Nhưng ở Việt Nam, độ tuổi trẻ em hiện nay được quy định thấp hơn hai năm, tức là dưới 16. Ngay cả Chương trình quốc gia 1023 (phòng ngừa giảm thiểu lao động trẻ em giai đoạn 2016 - 2020) đang được thực hiện cũng chỉ hỗ trợ, can thiệp áp dụng cho trẻ em dưới 16 tuổi nên tạo độ vênh, gây khó khăn cho các đơn vị thực thi” - bà Mai Oanh cho biết.


Nguồn: ITN

Luật hóa bằng các quy định cụ thể

Để quy định của Bộ luật Lao động về lao động chưa thành niên đi vào cuộc sống và phù hợp với các quy định của Hiến pháp và tiêu chuẩn lao động quốc tế về lao động chưa thành niên, bà Mai Oanh cho rằng, việc thống nhất quy định về độ tuổi trẻ em và mở rộng, chỉnh sửa chính sách luật pháp để tiếp cận đối tượng lao động trẻ em là vô cùng cần thiết. Ngoài ra, khi đã chuẩn hóa bằng các văn bản pháp luật thì phải tăng cường hệ thống giám sát, xây dựng cơ chế xử phạt cụ thể, nghiêm minh. “Đói nghèo và di cư là hai nguyên nhân chính khiến các em phải tham gia lao động và chia sẻ gánh nặng kinh tế cùng gia đình. Vì thế, ngoài nỗ lực giám sát và xử lý vi phạm (tức là phần ngọn) thì việc hỗ trợ sinh kế, tăng cường xây dựng mạng lưới chính sách bảo trợ và phúc lợi xã hội, giải quyết việc làm ổn định, tăng cường an toàn vệ sinh và cải thiện điều kiện lao động (tức là phần gốc của vấn đề lao động trẻ em) đòi hỏi sự phối hợp đa ngành đồng bộ và hiệu quả (trong đó chú trọng vai trò của truyền thông, chính quyền địa phương cùng các tổ chức giám sát...)” – bà Mai Oanh nhấn mạnh.

Để bảo vệ quyền lợi trẻ vị thành niên, Thứ trưởng Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Thị Hà cho biết, tại dự thảo Bộ luật Lao động sửa đổi, vấn đề lao động chưa thành niên cũng được đưa vào sửa đổi cho phù hợp. Theo đó, những nội dung được đưa vào sửa đổi bao gồm: Xác định độ tuổi lao động tối thiểu; đưa ra nguyên tắc tuyển dụng và sử dụng lao động chưa thành niên; xác định thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi hợp lý; xác định công việc và địa điểm làm việc phù hợp. Cụ thể, quy định độ tuổi, độ tuổi lao động tối thiểu là từ đủ 15 tuổi trở lên; người lao động chưa thành niên là người lao động chưa đủ 18 tuổi (có 3 mốc tuổi: chưa đủ 13 tuổi, đủ 13 đến chưa đủ 15 tuổi, đủ 15 đến chưa đủ 18 tuổi). Theo đó, việc làm thế nào để các quy định của Bộ luật có thể được áp dụng nhằm phòng, chống tốt hơn vấn đề lao động trẻ em ở khu vực phi chính thức, khu vực không có quan hệ lao động; sửa đổi, bổ sung nội dung cụ thể nào để bảo đảm thực hiện đúng các tiêu chuẩn lao động quốc tế về việc sử dụng lao động dưới 15 tuổi, đặc biệt là trường hợp sử dụng lao động dưới 13 tuổi; những nội dung nào cần hoàn thiện nhằm bảo đảm tốt hơn việc xóa bỏ những hình thức lao động trẻ em tồi tệ nhất, không chỉ trong khu vực chính thức mà ở cả khu vực phi chính thức, khu vực không có quan hệ lao động... sẽ được đưa vào trong lần sửa đổi Bộ luật Lao động lần này.

Ngân Anh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang