PHÁP LUẬT
Cập nhật 22:08 | 15/10/2019 (GMT+7)
.
Bộ luật Lao động (sửa đổi) và các cam kết quốc tế về lao động

Bảo đảm cơ chế thực thi hiệu quả

10:08 | 29/09/2019
Nội luật hóa các cam kết quốc tế về lao động, bảo đảm cơ chế thực thi hiệu quả các cam kết là những vấn đề được thảo luận tại Tọa đàm báo chí về Bộ luật Lao động (sửa đổi) và các cam kết quốc tế về lao động của Việt Nam, do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội tổ chức ngày 27 - 28.9.

Phê chuẩn 24 công ước về lao động

Việt Nam tham gia trở lại tư cách thành viên của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) từ năm 1992. Từ đó đến nay, Việt Nam tích cực thực hiện các tiêu chuẩn lao động quốc tế, hoàn thiện thể chế quản trị thị trường lao động… Tính đến tháng 6.2019, Việt Nam đã phê chuẩn 24 công ước liên quan đến lao động, bao gồm 6/8 công ước về các nguyên tắc và quyền cơ bản trong lao động; 3 trong 4 công ước về quản trị thị trường lao động và các công ước kỹ thuật khác.

Các công cụ pháp lý nêu trên đều đề cập tới các nguyên tắc cơ bản trong quan hệ lao động như quyền tự do liên kết và thương lượng tập thể; xóa bỏ lao động cưỡng bức; xóa bỏ lao động trẻ em; xóa bỏ các hình thức phân biệt đối xử trong lao động (trả lương bình đẳng, không phân biệt đối xử ở mọi khía cạnh).

Riêng trong năm 2019, Việt Nam đã phê chuẩn 3 công ước của ILO, bao gồm: Công ước 88 về tổ chức dịch vụ việc làm; Công ước 159 về tái thích ứng việc làm cho người khuyết tật; đặc biệt là Công ước số 98 về quyền tổ chức và thương lượng tập thể (1 trong 8 công ước cơ bản của ILO). Hiện, công tác chuẩn bị cho việc đệ trình QH hai Công ước số 105 về lao động tập thể và 87 về tổ chức và thương lượng tập thể của ILO, dự kiến vào các năm 2020 và 2023 cũng đang được đẩy nhanh.

Trong bối cảnh ngày càng tham gia sâu, rộng vào thị trường thế giới nói chung thì cùng với việc gia nhập các công ước, Việt Nam là một trong quốc gia được ghi nhận là đã có nhiều nỗ lực trong việc nội luật hóa các tiêu chuẩn lao động quốc tế. Việc sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động không nằm ngoài nỗ lực đó, nhất là ở các vấn đề tiêu chuẩn lao động, đặc biệt là các tiêu chuẩn lao động cơ bản như xóa bỏ lao động cưỡng bức; xóa bỏ lao động trẻ em; xóa bỏ các hình thức phân biệt đối xử trong lao động (trả lương bình đẳng, không phân biệt đối xử ở mọi khía cạnh).


Vụ trưởng Vụ Tuyên truyền, Ban Tuyên giáo Trung ương Đinh Thị Mai phát biểu tại hội thảo -  Ảnh: Nguyễn Minh

Nội luật hóa các cam kết

Việt Nam đang tiến hành các cải cách trong lĩnh vực quan hệ lao động và pháp luật lao động để cải thiện và cập nhật khung quan hệ lao động hiện có và hướng luật lao động phù hợp với các tiêu chuẩn lao động quốc tế về quyền tự do liên kết, thương lượng tập thể, lao động cưỡng bức, lao động trẻ em và chống phân biệt đối xử.

Cập nhật những sửa đổi, bổ sung Bộ luật Lao động (sửa đổi) như trong vấn đề bình đẳng giới, bảo vệ lao động nữ… với đại diện các cơ quan báo chí, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Nguyễn Văn Bình cho biết, hiện những nội dung quy định về lao động cưỡng bức, lao động trẻ em, các tiêu chuẩn lao động kỹ thuật có thể chấp nhận được về thời giờ làm việc, thời giờ nghỉ ngơi, tiền lương tối thiểu, an toàn vệ sinh lao động thì Bộ Luật Lao động đã cơ bản phù hợp với các tiêu chuẩn lao động quốc tế có liên quan.

Chính vì thế, việc sửa đổi bổ sung lần này chỉ dừng lại ở việc điều chỉnh để phù hợp hơn với tình hình thực tiễn của Việt Nam. Riêng hai nguyên tắc bình đẳng, không phân biệt đối xử và quyền tự do liên kết, thương lượng tập thể đã được sửa đổi, bổ sung quy định phù hợp với cam kết về lao động của Việt Nam trong các hiệp định tự do thương mại thế hệ mới.

Chẳng hạn, đã có sự thay đổi cách tiếp cận với những quy định dành cho lao động nữ. Bộ luật hiện hành đưa ra rất nhiều quy định bảo vệ lao động nữ mà trên thực tế trong nhiều trường hợp dẫn đến phân biệt đối xử đối với lao động nữ về cơ hội tiếp cận và duy trì việc làm, thăng tiến và điều kiện làm việc. Kết quả thực hiện Bộ luật Lao động cho thấy, những quy định bảo vệ đó làm tăng chi phí cho doanh nghiệp, vô hình trung sẽ dẫn đến phân biệt đối xử đối với lao động nữ. Đây là sự thay đổi để phù hợp hơn với các tiêu chuẩn lao động quốc tế, các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Đồng tình với quan điểm này, Cố vấn trưởng Dự án Khuôn khổ Quan hệ lao động mới (USDOL) Andrea Prince nhận định, Việt Nam đã và đang tập trung nỗ lực nhằm cải thiện công tác quản trị việc làm và thị trường lao động. Tuy nhiên, nhận thức và hiểu biết về các tiêu chuẩn lao động quốc tế còn hạn chế. Đặc biệt áp dụng chưa thực chất và chậm trễ trong triển khai áp dụng cũng như báo cáo tình hình áp dụng các tiêu chuẩn lao động quốc tế. Điều đáng quan tâm, nguồn lực và năng lực kỹ thuật còn hạn chế, nhất là năng lực của các cơ quan chính phủ về tuân thủ các tiêu chuẩn lao động quốc tế.

Từ góc độ này, Cố vấn trưởng Dự án Khuôn khổ Quan hệ lao động mới (USDOL) Andrea Prince đánh giá cao vai trò của các cơ quan báo chí, truyền thông trong việc đưa những thông tin liên quan đến tiêu chuẩn lao động quốc tế, thương mại quốc tế tự do… đến với độc giả. Những thông tin này cực kỳ quan trọng, vì nó tác động đến năng lực tăng trưởng doanh nghiệp, quốc gia và tác động đến từng cá nhân trong quan hệ lao động với nhu cầu cân bằng giữa chi phí và cơ hội… Người dân và doanh nghiệp cần hiểu, nhận thức được để thực hành quyền của mình, góp phần thay đổi lợi ích cho quốc gia.

Bài và ảnh: Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang