PHÁP LUẬT
Cập nhật 11:22 | 22/09/2019 (GMT+7)
.
Tương trợ tư pháp trong thi hành án dân sự

Ủy thác nhiều, thực hiện ít

08:45 | 12/09/2019
Theo quy định hiện hành, mỗi lần ủy thác tư pháp cần phải thực hiện ít nhất 2 lần (lần đầu là 6 tháng, lần sau là 3 tháng). Như vậy, cần 9 tháng để thực hiện ủy thác tư pháp để tống đạt 1 văn bản cho đương sự. Trong khi đó, để thi hành án dân sự có khoảng trên dưới 20 loại văn bản cần tống đạt.

Không thể thực thi

Điều 10, Luật Tương trợ tư pháp quy định, phạm vi tương trợ tư pháp về dân sự bao gồm tống đạt giấy tờ, hồ sơ, tài liệu liên quan đến tương trợ tư pháp về dân sự; triệu tập người làm chứng, người giám định; thu thập, cung cấp chứng cứ; các yêu cầu tương trợ tư pháp khác về dân sự. Trong khi đó, đối với lĩnh vực thi hành án dân sự (THADS), việc tương trợ tư pháp của Việt Nam ra nước ngoài lại gồm rất nhiều loại giấy tờ liên quan chuyên ngành như tống đạt văn bản, giấy tờ về thi hành án; xác minh điều kiện thi hành án (địa chỉ, nơi làm việc, thu nhập... ) của người phải thi hành án; tạm giữ, phong tỏa, kê biên tài sản để thi hành án; công nhận và cho thi hành tại nước ngoài bản án, quyết định của tòa án, phán quyết của trọng tài thương mại, hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh của Việt Nam đối với công dân, tổ chức nước ngoài… Chính vì có sự chưa thống nhất giữa Luật Tương trợ tư pháp và các văn bản liên quan đến lĩnh vực THADS nên trên thực tế cơ quan THADS chỉ có quyền và phía nước ngoài cũng chỉ chấp nhận việc ủy thác tư pháp liên quan đến việc tống đạt văn bản, giấy tờ về thi hành án - tức là những loại giấy tờ đã quy định trong Luật Tương trợ tư pháp.

Thực tiễn thực hiện các văn bản liên quan đến THADS cho thấy, rất nhiều trường hợp cơ quan THADS không thể thi hành được bản án. Chẳng hạn, dù có thông tin về tài sản của người thi hành án ở nước ngoài thì cũng không thể yêu cầu cơ quan có thẩm quyền nước ngoài thi hành án cho Việt Nam, vì để được thi hành bản án của tòa án Việt Nam phải được công nhận tại nước đó. Đối với các vụ việc THADS theo yêu cầu thì người được thi hành phải tự liên hệ làm các thủ tục công nhận và cho thi hành bản án, quyết định của cơ quan tố tụng Việt Nam tại nước ngoài. Hay đối với các vụ việc mà một phần thi hành án phí dân sự cho Nhà nước trong các vụ án dân sự, cơ quan thi hành án cũng phải tiến hành thủ tục công nhận và cho thi hành bản án, quyết định của tòa án Việt Nam tại nước ngoài. 

Thời gian tống đạt kéo dài

 Tính từ thời điểm Nghị định 62/2015 có hiệu lực (ngày 1.9.2015) đến nay, đã có 109 yêu cầu thông báo thi hành án của Việt Nam gửi đi nước ngoài, cả những nước có quan hệ điều ước quốc tế với Việt Nam và những nước chưa có quan hệ điều ước; đã nhận được 49 kết quả trả lời, đạt tỷ lệ gần 45%

Nguồn Tổng cục THADS

Là một công đoạn của hoạt động tố tụng, nên THADS phụ thuộc rất nhiều các các quy định tố tụng trước đó, cũng như thời gian thực hiện các quyết định tố tụng liên quan. Tuy nhiên, thời gian thực hiện trong tương trợ tư pháp THADS nói riêng, tương trợ tư pháp về dân sự nói chung là kéo dài, nhiều kết quả không đáp ứng được yêu cầu giải quyết vụ việc, phổ biến nhất là phía nước ngoài không thực hiện được do địa chỉ không đúng, không có đương sự tại địa chỉ được yêu cầu… Nên còn nhiều trường hợp không nhận được phản hồi, dẫn đến việc giải quyết các vụ việc thi hành án gặp khó khăn, ảnh hưởng đến lợi ích của nhà nước và các đương sự. Cụ thể, Điều 50, Nghị định 62/2015 quy định, mỗi lần ủy thác tư pháp cần phải thực hiện ít nhất 2 lần (lần đầu là 6 tháng, lần sau là 3 tháng). Như vậy, cần 9 tháng để thực hiện ủy thác tư pháp để tống đạt 1 văn bản cho đương sự (lần đầu). Từ lần thứ 2 trở đi thì thời hạn là 4 tháng (lần đầu là 3 tháng, lần sau là 1 tháng). Theo tính toán của Tổng cục THADS, quá trình tổ chức thi hành án, cơ quan THADS phải tống đạt trên dưới 20 văn bản cho đương sự (quyết định thi hành án, quyết định cưỡng chế, thông báo cưỡng chế, thông báo kết quả thẩm định giá, thông báo lựa chọn tổ chức bán đấu giá…). Như vậy, để tống đạt hết các văn bản liên quan, các cơ quan chức năng phải mất nhiều năm mới thực hiện xong.

Theo khảo sát của Tổng cục THADS, Bộ Tư pháp, đối với các trường hợp ủy thác tư pháp đến các nước mà Việt Nam đã ký Hiệp định tương trợ tư pháp, phần lớn đều có kết quả trả lời nhưng đối với những nước mà Việt Nam chưa ký Hiệp định Tương trợ tư pháp thì hầu hết không có kết quả. Do đó những năm qua, cơ quan THADS thực hiện việc ủy thác tư pháp rất nhiều nhưng kết quả thu về còn hạn chế; nhiều hồ sơ gửi đi hàng năm, hàng tháng không có hồi âm.

Phạm Hải
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang