PHÁP LUẬT
Cập nhật 12:10 | 23/09/2019 (GMT+7)
.
Sổ tay

Siết chặt dịch vụ đòi nợ

08:10 | 09/09/2019
Tại phiên họp toàn thể của Ủy ban Kinh tế vừa qua, Bộ Kế hoạch và Đầu tư cho biết, dự án Luật Đầu tư (sửa đổi) lần này đưa 12 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện vào danh mục cấm, trong đó có ngành “kinh doanh dịch vụ đòi nợ”, nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước đối với dịch vụ này, hạn chế tình trạng một số cá nhân, tổ chức lợi dụng hoạt động đòi nợ thuê gây ảnh hưởng xấu đến an ninh, trật tự. Thực tế, đây không phải lần đầu tiên có đề xuất cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ, nhưng liệu việc cấm kinh doanh dịch vụ này có góp phần làm lành mạnh hóa hơn môi trường đầu tư kinh doanh không?

Luật Đầu tư 2014 không xếp kinh doanh dịch vụ đòi nợ vào danh mục các nghề bị cấm đầu tư kinh doanh và xác định là ngành nghề phải được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện về an ninh, trật tự theo quy định tại Nghị định 96/2016/NĐ-CP quy định điều kiện về an ninh, trật tự đối với một số ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.

Hiện nay, dịch vụ đòi nợ thuê khá phát triển và xuất hiện ở cả thành thị lẫn nông thôn. Tuy nhiên, thời gian vừa qua dịch vụ đòi nợ thuê đang bị biến tướng và gây ra nhiều hệ lụy cho xã hội. Theo đó, rất nhiều vụ việc va chạm giữa người vay nợ và người thu hồi nợ gây mất an ninh trật tự như xô xát, bắt giữ người trái phép, dùng vũ lực trấn áp hay gây án mạng khi đòi nợ… Đơn cử trong tháng 7 vừa qua, chủ quán phở Hòa tại TP Hồ Chí Minh nhiều lần trình báo công an nhờ can thiệp vì quán liên tục bị người lạ tạt sơn, mắm tôm, nhớt, khủng bố tinh thần bắt ông phải trả nợ thay cho em rể.

Chưa kể, Nghị định 104/2007/NĐ-CP về kinh doanh dịch vụ đòi nợ đã có nhiều quy định về nhân viên công ty thu hồi nợ phải có trình độ từ trung cấp trở lên, thuộc các ngành nghề an ninh, luật, kinh tế, quản lý. Song, trên thực tế, ngoài số nhân viên bảo đảm điều kiện tiêu chuẩn theo quy định, đa số các công ty thu hồi nợ thành lập thêm công ty bảo vệ, tuyển dụng nhiều người có tiền án, tiền sự và sử dụng những nhân sự này để đòi nợ…

Đáng lo ngại hơn, theo Công an TP Hồ Chí Minh, hiện trên địa bàn thành phố có gần 70 công ty đòi nợ thuê, nhưng chỉ có 45 doanh nghiệp được cấp phép; thậm chí khoảng 99% công ty đòi nợ thuê trên địa bàn cấu kết băng nhóm “xã hội đen” để trấn áp tinh thần người vay nợ. Bộ Tài chính cũng từng đánh giá, hoạt động kinh doanh dịch vụ đòi nợ là hoạt động kinh doanh nhạy cảm về mặt xã hội, dễ xảy ra hậu quả do hành vi đòi nợ bất hợp pháp, do đó cần quy định kinh doanh dịch vụ đòi nợ là một loại hình kinh doanh có điều kiện. Trước đó, trong một văn bản gửi Bộ Tài chính, UBND TP Hồ Chí Minh cũng kiến nghị Chính phủ đưa dịch vụ đòi nợ vào danh mục ngành nghề cấm kinh doanh. Theo địa phương này, hoạt động đòi nợ đang diễn biến phức tạp, các tổ chức tín dụng thường núp bóng doanh nghiệp cho vay tài chính, dịch vụ đòi nợ để thu lợi bất chính. Bên cạnh đó, một lượng không nhỏ người tham gia các hoạt động tệ nạn, có nhu cầu bất hợp pháp nên tìm đến tín dụng đen. Chính những hành vi biến tướng của dịch vụ đòi nợ đã và đang gây khó khăn cho các cơ quan quản lý và tác động xấu tới xã hội.

Song, quan hệ vay - nợ vốn là hợp đồng dân sự hoặc kinh tế, nên nếu có tranh chấp các bên có thể tự thỏa thuận hoặc khởi kiện ra tòa, Nhà nước có đầy đủ hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và cơ quan bảo vệ pháp luật để thực thi. Vì vậy, nếu cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ hoàn toàn sẽ không phù hợp thực tế và làm nảy sinh những hoạt động chui. Do đó, thay vì tìm cách cấm theo hướng “trám lỗ hổng pháp lý” trong quản lý, nên đưa ra thêm các quy định khắt khe để siết chặt dịch vụ đòi nợ. Đồng thời quy định rõ về trách nhiệm giám sát, tạo công cụ cho cơ quan quản lý kiểm tra xử phạt. Đặc biệt, đưa ra trách nhiệm cụ thể về tài chính, hành chính và cả hình sự với người đứng đầu doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đòi nợ. Nếu không, cho dù cấm cũng không bảo đảm hoạt động kinh doanh dịch vụ đòi nợ sẽ không diễn ra và giảm tác động tiêu cực tới xã hội.

Nhật Phương
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang