DIỄN ĐÀN ĐBND
Cập nhật 21:41 | 28/03/2020 (GMT+7)
.
Chính sách và cuộc sống

Không chỉ là chuyện hộp đèn

17:39 | 08/09/2019
Đề cập đến việc quản lý taxi công nghệ tại cuộc họp với các địa phương về tình hình an toàn giao thông 6 tháng đầu năm vào chiều 22.7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã bác bỏ đề xuất gắn hộp đèn trên nóc xe đối với xe hợp đồng điện tử dưới 9 chỗ (xe taxi công nghệ) của Bộ Giao thông - Vận tải. Quan điểm của người đứng đầu Chính phủ là: Cần loại bỏ các điều kiện kinh doanh vận tải không cần thiết và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin thay thế phương thức quản lý truyền thống.

Trước đó, khi trình Thủ tướng bản dự thảo lần 9 của Nghị định về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng xe ô tô (thay thế Nghị định số 86/2014/NĐ-CP), Bộ Giao thông - Vận tải vẫn giữ quy định xe ô tô dưới 9 chỗ sử dụng hợp đồng điện tử phải có hộp đèn gắn cố định trên nóc như xe taxi. Cơ quan quản lý giao thông lý giải việc gắn hộp đèn nhằm quản lý đúng loại hình kinh doanh xe hợp đồng điện tử với taxi. Ngoài ra, việc gắn hộp đèn nhằm phân biệt xe cá nhân (không kinh doanh vận tải) và xe có kinh doanh, tránh tình trạng xe cá nhân trá hình gây khó khăn cho lực lượng kiểm tra.

Những lý do nêu trên không được giới chuyên gia ủng hộ. Trong suốt thời gian Bộ Giao thông - Vận tải soạn thảo Nghị định thay thế Nghị định 86, nhiều ý kiến đã chỉ ra rằng, yêu cầu xe taxi công nghệ gắn hộp đèn là vô lý và gây lãng phí, bởi khách “vẫy” xe bằng điện thoại thông minh chứ không phải vẫy bằng tay ở trên đường. Nếu để thuận lợi cho lực lượng kiểm tra (ví dụ công an hay thanh tra giao thông) thì xe nào đi sai đều bị phạt như nhau, không phải vì xe “đeo mào” hay không.

Việc tiếp tục sử dụng các công cụ quản lý dựa trên cảm quan (như cái hộp đèn) không giúp tăng thêm hiệu quả quản lý mà còn làm tăng chi phí quản lý do cần nhiều nhân lực quản lý hơn, đồng thời “quàng” thêm điều kiện kinh doanh không cần thiết cho doanh nghiệp. Điều này đi ngược với quyết tâm và nỗ lực của Chính phủ về cải cách thể chế và cải thiện môi trường kinh doanh.

Nhưng chuyện không dừng ở cái hộp đèn mà còn cho thấy cách tiếp cận chính sách kiểu quay lưng với thời đại của kinh tế số, kinh tế chia sẻ vẫn tồn tại. Làn sóng công nghệ và giải pháp sáng tạo sẽ thay thế những cái cũ kém hiệu quả hơn là chuyện đương nhiên phải chấp nhận chứ không thể kìm hãm theo cách “siết chặt” như tư duy quản lý nhà nước hiện nay. Định hướng của Thủ tướng và Chính phủ cũng đã rất rõ ràng: cách mạng 4.0 cần bắt đầu từ “cách mạng” chính sách và các bộ, ngành, địa phương phải tạo điều kiện tốt nhất cho sự tăng tốc phát triển của cuộc cách mạng này ở Việt Nam. Vậy nhưng các nhà hoạch định chính sách vẫn loay hoay trong tư duy quản lý xưa cũ, thành ra lúng túng và không theo kịp các phương thức kinh doanh ứng dụng công nghệ mới.

Sự loay hoay và lúng túng đó có thể xuất phát từ những va chạm lợi ích không dễ hóa giải. Ví dụ, Grab ở góc độ nào đó đã làm lung lay cả ngành taxi truyền thống, tác động đến công ăn việc làm của hàng nghìn người lái xe nên mọi chính sách đều phải thận trọng, cân nhắc lợi ích của tất cả các bên. Tuy nhiên, trong số những lợi ích phải cân nhắc thì lợi ích của người tiêu dùng và quyền tự do hợp đồng của họ phải được đặt làm trung tâm và bao trùm hơn cả phải là lợi ích từ làn sóng công nghệ mới.

Quyết sách của cơ quan quản lý nhà nước với xu hướng phát triển của kỷ nguyên số không chỉ cần đúng mà còn phải kịp thời. Bởi vì công nghệ tiến rất nhanh, thế giới ngày nào cũng có tin về các công ty khởi nghiệp (startup) tung một ý tưởng nào đó, phá vỡ cách làm ăn cũ, giới thiệu dịch vụ hay các hình thức sản xuất, kinh doanh hoàn toàn mới. Hãy nhìn xem, trong khi Bộ Giao thông - Vận tải sửa tới sửa lui dự thảo của mình thì ứng dụng Grab trên điện thoại đã nhanh chóng lấn sân sang mảng giao hàng, giao đồ ăn, ví điện tử - có thể thanh toán hóa đơn các loại… chứ không đơn thuần là một ứng dụng gọi xe nữa. Rất có thể sau khi giải quyết xong chuyện cái hộp đèn, cơ quan quản lý lại bước vào một mê trận “định danh Grab” khác cũng nhức đầu không kém. Mà cứ như thế, chuyện thực tiễn chờ chính sách lại một lần nữa diễn ra và Cách mạng 4.0 không biết bao giờ mới đến!

Hà Lan
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang