PHÁP LUẬT
Cập nhật 20:14 | 19/10/2019 (GMT+7)
.
Hoạt động theo dõi thi hành pháp luật

Tăng thẩm quyền, trách nhiệm có hiệu quả?

07:57 | 26/08/2019
Tăng thẩm quyền, trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương trong việc thực hiện các hoạt động theo dõi tình hình thi hành pháp luật là một đề xuất mới tại dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 59/2012/NĐ-CP của Chính phủ về theo dõi tình hình thi hành pháp luật.

Chưa phải là kênh phản biện chính sách

Kết quả thực hiện Nghị định 59/2012 cho thấy, việc triển khai các hoạt động theo dõi thi hành pháp luật, đặc biệt là hoạt động kiểm tra tình hình thi hành pháp luật trong lĩnh vực trọng tâm, liên ngành, kiểm tra công tác quản lý nhà nước về theo dõi thi hành pháp luật ở nhiều bộ, ngành và địa phương vẫn còn mang tính hình thức, chưa thực sự phát huy vai trò, hiệu quả của công cụ kiểm soát quyền lực nhà nước. Cục trưởng Cục Xử lý vi phạm hành chính và theo dõi thi hành pháp luật, Bộ Tư pháp Đặng Thanh Sơn nêu thực tế, việc kiểm tra, xử lý kết quả theo dõi thi hành pháp luật đối với các vụ việc đột xuất hoặc theo chuyên đề chưa thực hiện được nhiều và chưa có hiệu ứng xã hội lan tỏa. Chính vì thế, việc phản ứng chính sách thông qua theo dõi tình hình thi hành pháp luật vẫn còn chậm, thụ động. Đặc biệt việc xử lý các kiến nghị của Bộ Tư pháp tại báo cáo theo dõi tình hình thi hành pháp luật hàng năm vẫn chưa được các bộ, ngành quan tâm xử lý triệt để… Do đó, công tác theo dõi tình hình thi hành pháp luật chưa trở thành một kênh thông tin nhạy bén trong việc đánh giá, phản biện các chính sách.

Theo Bộ Tư pháp, tổ chức pháp chế tại các sở, ngành của địa phương đang có xu hướng thu hẹp lại, biên chế làm công tác pháp chế không được bố trí nên đã gây khó khăn trong việc tổ chức thực hiện công tác pháp chế nói chung và theo dõi thi hành pháp luật nói riêng. Đa số các địa phương chưa bố trí kinh phí riêng cho công tác theo dõi thi hành pháp luật mà lồng ghép vào các hoạt động khác.

Từ thực tế tổ chức triển khai nêu trên, dự thảo đề xuất, các vấn đề liên quan đến theo dõi tình hình thi hành pháp luật đều được bổ sung theo hướng tăng cường thẩm quyền và trách nhiệm. Chẳng hạn, bổ sung Khoản 3, Điều 12 dự thảo quy định, căn cứ vào Kế hoạch theo dõi tình hình thi hành pháp luật hàng năm và thực tiễn thi hành pháp luật trong phạm vi ngành, lĩnh vực, địa bàn quản lý hoặc trên cơ sở lĩnh vực pháp luật trọng tâm, liên ngành được lựa chọn hàng năm, bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các cấp tiến hành kiểm tra tình hình thi hành pháp luật trong phạm vi quản lý nhà nước được giao; Bộ Tư pháp chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ thành lập đoàn kiểm tra liên ngành về tình hình thi hành pháp luật trong lĩnh vực pháp luật thuộc phạm vi quản lý liên ngành, có nhiều khó khăn, vướng mắc, bất cập trong thực tiễn thi hành.

Đặc biệt, việc kiểm tra công tác quản lý nhà nước về theo dõi thi hành pháp luật được thực hiện theo kế hoạch hoặc tiến hành đột xuất khi có những khó khăn, vướng mắc, bất cập trong thực tiễn thi hành hoặc theo đề nghị của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Quy định cũng nêu rõ thẩm quyền kiểm tra của Bộ trưởng Bộ Tư pháp, bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch UBND các cấp.

Không rõ biện pháp và thẩm quyền xử lý

Một trong những bất cập khi tổ chức theo dõi thi hành pháp luật chính là tuy có quy định về mặt nguyên tắc biện pháp xử lý kết quả theo dõi thi hành pháp luật nhưng không quy định rõ các biện pháp, hình thức xử lý như thế nào và thẩm quyền xử lý của thủ trưởng các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các cấp đối với nhóm biện pháp, hình thức xử lý đó.

Liên quan đến vấn đề này, dự thảo quy định rõ Bộ Tư pháp có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc, kiểm tra các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND cấp tỉnh về xử lý kết quả theo dõi thi hành pháp luật; đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ xử lý kết quả theo dõi thi hành pháp luật đối với những vấn đề thuộc thẩm quyền quyết định của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Trường hợp phát hiện các văn bản quy phạm pháp luật thuộc thẩm quyền ban hành của bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các cấp có quy định trái với văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan nhà nước cấp trên thì bộ trưởng, thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch UBND các cấp ra quyết định tạm đình chỉ việc thi hành quy định đó và kịp thời tổ chức thực hiện việc sửa đổi, bổ sung theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Văn bản được sửa đổi, bổ sung, ban hành mới phải gửi về Bộ Tư pháp để theo dõi, tổng hợp.

Đặc biệt, dự thảo Nghị định cũng quy định rõ về thời hạn xử lý kết quả theo dõi thi hành pháp luật, cụ thể: Chậm nhất sau 30 ngày, kể từ ngày nhận được văn bản yêu cầu xử lý kết quả theo dõi thi hành pháp luật, cơ quan, tổ chức và cá nhân có trách nhiệm xử lý kết quả theo dõi thi hành pháp luật phải báo cáo bằng văn bản về tình hình, kết quả thực hiện các biện pháp nhằm khắc phục hạn chế, tồn tại và xử lý hành vi vi phạm được phát hiện trong quá trình theo dõi thi hành pháp luật. Đối với các kiến nghị về việc sửa đổi, bổ sung, ban hành mới các quy định pháp luật nêu tại Báo cáo theo dõi tình hình thi hành pháp luật hàng năm do Bộ Tư pháp gửi báo cáo Thủ tướng Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương có trách nhiệm báo cáo tình hình xử lý các kiến nghị này gửi Bộ Tư pháp trong quý I năm sau kỳ báo cáo.

Đình Khoa
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang