PHÁP LUẬT
Cập nhật 12:02 | 07/12/2019 (GMT+7)
.

Đừng hình thức

11:19 | 17/08/2019
Đánh giá tác động của chính sách trước khi soạn thảo văn bản quy phạm pháp luật (VBQPPL) là một quy định tiến bộ của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật 2015 và Nghị định số 34/2016 Quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, thực tiễn 3 năm thực hiện các văn bản trên cho thấy quy định này bị bó hẹp trong mối quan hệ với nguồn chi dùng cho hoạt động xây dựng, ban hành văn bản và những khái niệm chuyên ngành, khó thực hiện.

Theo quy định hiện hành, việc đánh giá tác động chính sách được thực hiện ở tất cả các VBQPPL của Trung ương và địa phương. Rõ ràng ý tưởng lập pháp là tiến bộ, bởi hoạt động đánh giá tác động chính sách quyết định “tuổi thọ” của VBQPPL, cũng như tác động nhiều mặt đến đời sống xã hội của một đề xuất mới. Nhưng trong điều kiện ngân sách nhà nước càng ngày càng bị thu hẹp; nhân lực cũng như trình độ đội ngũ làm công tác xây dựng văn bản pháp luật còn ít nhiều hạn chế, thì đây lại là quy định chỉ tồn tại trên giấy, gây khó cho chính cơ quan được giao trách nhiệm chuẩn bị văn bản. Bởi không thực hiện thì không đúng luật, mà thực hiện thì không biết lấy nguồn chi ở đâu. Và sản phẩm cuối cùng là những báo cáo đánh giá tác động hình thức, chưa trả lời, hoặc trả lời chưa đúng câu hỏi của thực tiễn.

Bên cạnh đó, các quy định về nội dung báo cáo đánh giá tác động của chính sách chỉ mang tính nguyên tắc, quy định chung, chưa cụ thể nên nhiều bộ, ngành, địa phương gặp nhiều lúng túng trong thực hiện các tiêu chí thành phần như: Xác định phương pháp đánh giá tác động chính sách; phương pháp, công cụ thu thập số liệu, thông tin phục vụ đánh giá tác động; so sánh chi phí, lợi ích, đặc biệt so sánh tác động tích cực, tác động tiêu cực khi không thể định lượng được… Hiện các nội dung này được giải thích, làm rõ tại Sổ tay hướng dẫn nghiệp vụ về đánh giá tác động của chính sách trong đề nghị xây dựng VBQPPL và một số tài liệu tập huấn chuyên sâu khác. Có thể thấy được nỗ lực của Bộ Tư pháp trong việc hướng dẫn nghiệp vụ, tuy nhiên hướng dẫn này mới dừng lại ở việc “chẻ” các khái niệm, thuật ngữ, mà chưa phải “bắt tay chỉ việc” cho cán bộ xây dựng văn bản, nhất là ở địa phương và nếu làm hết các đầu việc được liệt kê, hướng dẫn, thì không đủ thời gian và chi phí.

Hơn nữa, việc tách bạch các loại văn bản trong hồ sơ đề nghị xây dựng VBQPPL lại là một quy định khó thực hiện khác. Cụ thể, ngoài báo cáo đánh giá tác động còn phải có bản đánh giá tác động thủ tục hành chính, báo cáo lồng ghép vấn đề bình đẳng giới và theo Nghị định số 34/2016, ngoài yêu cầu đánh giá tác động kinh tế - xã hội, cơ quan lập đề nghị còn phải đánh giá tác động thủ tục hành chính và đánh giá tác động về giới. Mặc dù có quá nhiều loại báo cáo đánh giá tác động nhưng khó tìm thấy khác biệt trong các báo cáo này cho dù là ở những dự án văn bản khác nhau.

Phạm Hải
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang