PHÁP LUẬT
Cập nhật 23:01 | 17/09/2019 (GMT+7)
.
Bảo đảm quyền lợi của Nhà nước trong thu hồi nợ thuế

Rủi ro khi chưa kết nối

08:54 | 30/06/2019
Việc chưa có hệ thống thông tin dùng chung giữa các bộ, ngành liên quan đến quản lý hoạt động của doanh nghiệp đã gây khó cho chính cơ quan quản lý nhà nước, trong đó có công tác giám sát rủi ro về thuế cũng như cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế.

Khó xác minh tài khoản phong tỏa

Trung tâm Thông tin Tín dụng là  một hệ thống có chức năng thu thập, lưu trữ, phân tích, xử lý và đưa ra các dự báo về tình hình tài chính tín dụng trong và ngoài nước theo yêu cầu của bộ phận trung tâm là Ngân hàng Nhà nước Việt Nam. Khi một khách hàng đăng kí một khoản vay bất kì trong các nhóm vay tín chấp, vay thế chấp, mua nhà trả góp… hệ thống tín dụng tại ngân hàng đó sẽ cập nhật thông tin khách hàng lên hệ thống CIC để Ngân hàng Nhà nước có thể quản lý.

Hiện, việc quản lý hoạt động của DN do nhiều cơ quan thực hiện theo các yêu cầu về nhiệm vụ, chức năng khác nhau. Chẳng hạn, cơ quan đăng ký kinh doanh, Sở Kế hoạch và Đầu tư quản lý về mặt cấp giấy phép kinh doanh, giấy phép đầu tư; Cơ quan thuế quản lý về mặt cấp mã số thuế, quản lý thu thuế nội địa; Cơ quan hải quan quản lý về việc thực hiện thủ tục xuất nhập khẩu hàng hóa, quản lý thu thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu; Ngân hàng Nhà nước quản lý về việc đăng ký mở và sử dụng tài khoản thanh toán và giao dịch thanh toán qua trung gian thanh toán... Để phục vụ yêu cầu quản lý của mình, mỗi cơ quan, tổ chức trên đều xây dựng cơ sở dữ liệu riêng của ngành, đơn vị.

Tuy nhiên, mắt xích lớn nhất của cơ sở dữ liệu này là hoạt động mang tính nội bộ, chưa có sự liên thông, kết nối với nhau. Do đó, các cơ quan quản lý trên hầu như không có các thông tin về việc chấp hành pháp luật của DN đối với ngành khác cũng như không có các thông tin về việc chấp hành pháp luật thuế. Khi muốn có thông tin thì phải thực hiện thông qua con đường công văn, giấy tờ và làm ảnh hưởng đến thời gian và chi phí để xử lý vụ việc. Thực tế, không hiếm DN đang nợ thuế nhưng đã được các cơ quan có thẩm quyền cho phép chấm dứt hoạt động, giải thể, phá sản. Tuy nhiên, khi người nộp thuế chưa hoàn thành đầy đủ nghĩa vụ nộp thuế thì đã được phép chấm dứt hoạt động, giải thể hoặc phá sản theo quyết định của TAND, để lại một khoản nợ thuế không có khả năng thu hồi vì không còn chủ thể. DN thực hiện thủ tục phá sản tại TAND nhưng cơ quan hải quan không nhận được thông tin của TAND về việc giải quyết các khoản thanh toán nợ theo quy định của Luật Phá sản. Khi cơ quan hải quan đề nghị TAND cung cấp bản chính quyết định phá sản của TAND không được cung cấp với lý do cơ quan hải quan không nằm trong các đối tượng có liên quan được cung cấp bản án.

Hơn nữa, mặc dù pháp luật quy định DN phải khai báo với cơ quan hải quan về tài khoản ngân hàng, nhưng thực tế, DN thường cố tình cung cấp không đầy đủ về số lượng tài khoản, gây khó khăn cho cơ quan hải quan trong việc xác minh tài khoản để yêu cầu phong tỏa. Trong khi cơ quan hải quan thực hiện các thủ tục theo quy định, thì DN đã “nhanh tay” chuyển hết tiền ra tài khoản, dẫn đến cưỡng chế không có hiệu quả. Thậm chí, có trường hợp DN đã bỏ trốn, mất tích thì không thể lập và nộp hồ sơ hoàn thuế cho cơ quan thuế; cơ quan hải quan không thể thực hiện biện pháp cưỡng chế thu hồi từ tiền thuế được hoàn.

Dữ liệu chung về người nộp thuế

Xây dựng hệ thống thông tin dùng chung là kiến nghị của nhiều bộ, ngành liên quan. Hoặc, trên nền tảng cơ sở dữ liệu đó cần có tính năng kết nối chia sẻ. Việc có hệ thống thông tin chung đối với các chủ thể nộp thuế (được tích hợp trên cơ sở dữ liệu của Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư) sẽ bảo đảm công tác giám sát rủi ro về thuế cũng như cưỡng chế thi hành quyết định hành chính thuế; trước mắt là Tổng cục Hải quan và Tổng cục Thuế cần xây dựng dữ liệu chung về người nộp thuế. Hiện tại, các cục thuế cũng đã xây dựng hệ thống này, tuy nhiên chỉ mới phục vụ nhu cầu quản lý của ngành thuế, mà chưa tương tác cơ quan hải quan. Đại diện Bộ Công thương cho rằng, việc làm sao thu thập được số liệu để xác minh doanh thu, từ đó xác định mức thuế đối với doanh nghiệp là điều vô cùng gian nan. Không chỉ cơ quan thuế, mà bản thân Bộ Công thương - đơn vị quản lý nhà nước về thương mại nói chung, thương mại điện tử cũng gặp khó khăn trong việc thu thập số liệu. Thực tế, hệ thống thông tin dùng chung này không chỉ có ý nghĩa với công tác quản lý thuế, mà tất cả hoạt động của nhiều bộ, ngành liên quan. Ngành nào cần thông tin khía cạnh nào của DN đều có thể truy cập theo thẩm quyền truy cập.

Hiện nay, Ngân hàng Nhà nước có Trung tâm Thông tin tín dụng để quản lý lịch sử tín dụng của các cá nhân, tổ chức có giao dịch với ngân hàng thương mại và những thông tin này cũng rất hữu ích với cơ quan hải quan và cơ quan thuế. Bên cạnh đó, Bộ Tài chính, Tòa án Nhân dân Tối cao cần nghiên cứu ban hành quy chế phối hợp trong thủ tục giải quyết vụ việc phá sản DN để đảm bảo quyền lợi của Nhà nước trong thu hồi nợ thuế. Theo đó, Tòa án khi giải quyết thủ tục phá sản cần xác minh về nghĩa vụ thuế của DN đang trong quá trình phá sản, từ đó xác định tư cách người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan của cơ quan quản lý thuế như cơ quan hải quan và/hoặc cơ quan thuế. Các cơ quan quản lý thuế, trong đó có cơ quan hải quan cũng cần nắm bắt các thông tin từ phía các cơ quan tố tụng để kịp thời thực thi quyền đại diện cho Nhà nước trong việc thu hồi nợ thuế. Điều này cho thấy, việc xây dựng hệ thống xử lý, công bố thông tin tích hợp rất quan trọng.

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang