PHÁP LUẬT
Cập nhật 17:57 | 25/08/2019 (GMT+7)
.
Chính sách cho lao động nông thôn và vùng biên di cư

Tạo việc làm ổn định cho lao động tại chỗ

08:03 | 18/06/2019
Lao động nông thôn và lao động vùng biên di cư ra thành thị và các khu công nghiệp đang là xu hướng mạnh mẽ, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, lực lượng lao động này cũng tạo ra những áp lực đáng lo ngại về môi trường, nhà ở, cơ sở hạ tầng và dịch vụ xã hội cho các khu công nghiệp và thành thị…

Gánh nặng di cư

Thống kê của Viện Nghiên cứu thế giới về Kinh tế Phát triển thuộc Đại học Liên Hợp Quốc UNU - WIDER cho thấy, trong 20 năm qua, số lượng người Việt Nam di cư từ nông thôn lên các thành phố đã tương đương với dân số của cả một thành phố lớn (ước tính vào khoảng 6 triệu người). Tại TP Hồ Chí Minh, các số liệu điều tra di dân đã chỉ ra, bình quân mỗi năm, đô thị này lại tăng thêm 200.000 người có đăng ký chính thức; 2/3 số này là dân nhập cư. Dự báo đến năm 2025, dân số TP Hồ Chí Minh sẽ tăng lên hơn 10 triệu dân và 20 năm sau đó có thể lên đến 15 triệu dân. Số người nhập cư vào các thành phố lớn để tìm việc làm chủ yếu là lao động chưa qua đào tạo nghề, có trình độ học vấn cấp tiểu học, trung học cơ sở, trung học phổ thông tương ứng tỷ lệ có việc làm là 70%, 60% và 58%.

Lao động di cư được xem là nhân tố tạo ra nguồn lao động dồi dào. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia, sự dịch chuyển nguồn lao động này có tác động tiêu cực nhiều hơn là tích cực cho các đô thị và thành phố lớn. Bởi, thực tế hiện nay các điều kiện về kết cấu hạ tầng như nhà ở, trường học, bệnh viện, điện, nước, vệ sinh môi trường và các điều kiện khác đều không đáp ứng kịp nhu cầu của người dân. Đơn cử như giáo dục, nhà ở hiện nay đang là nỗi bức xúc của không ít người vì quá tải. Chỉ tính riêng hệ thống trường mầm non, dù đã có hàng nghìn các nhóm trường tư thục được mở ra song đến nay vẫn không thể đáp ứng nhu cầu.

Đánh giá về những áp lực của tình trạng di cư về các đô thị, nhiều chuyên gia cho rằng, khi quá trình di cư diễn ra ồ ạt thì bản thân người di cư và nơi người di cư đến phải chịu những áp lực. Để có việc làm, lao động di cư thường chấp nhận điều kiện làm việc kém thuận lợi hơn. Rất nhiều người làm việc không có hợp đồng lao động, hay hợp đồng lao động miệng như thợ may, nhân viên bán hàng trong các cửa hàng tư nhân, nhân viên bán hàng trong các nhà hàng, người lau chùi vệ sinh tự do, thợ khuân vác, bốc xếp… Những người lao động tại khu vực phi chính thức, thường không ký hợp đồng lao động, nên không được hưởng các chế độ bảo hiểm xã hội, các chính sách bảo hiểm ngắn hạn, như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, bảo hiểm y tế, không có chế độ nghỉ lễ và chủ nhật. Họ thường là những người gặp nhiều rủi ro trong cuộc sống, như dễ bị lạm dụng tình dục (đối với phụ nữ)... Con cái của lao động di cư tự do cũng gặp rất nhiều khó khăn về điều kiện sinh hoạt, về sự chăm sóc tiếp cận các dịch vụ giáo dục, đào tạo và y tế tại nơi đến.

Phát huy lợi thế, khắc phục hạn chế

Đứng trước thực trạng trên, tháng 6.2017, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đã triển khai dự án “Phát triển thị trường lao động và việc làm” với mục tiêu là nâng cao hiệu quả kết nối cung - cầu lao động; phát triển hệ thống thông tin thị trường lao động; hỗ trợ tạo việc làm cho người khuyết tật, người dân tộc thiểu số và hỗ trợ lao động nông thôn di cư ra thành thị, các khu công nghiệp và lao động vùng biên. Đối với nội dung “Hỗ trợ lao động di cư từ nông thôn ra thành thị, các khu công nghiệp và lao đông vùng biên” dự án tập trung triển khai các hoạt động như: Khảo sát tình hình lao động di cư; hỗ trợ lao động di cư tại trung tâm dịch vụ việc làm. Kết quả điều tra, khảo sát cho thấy, chủ yếu các lao động di cư đều nhằm mục đích tìm kiếm cho mình một công việc có thể mang lại thu nhập cao hơn.

Để bảo đảm quyền lợi cho lao động di cư cũng như giảm áp lực cho các đô thị, thành phố, dự án đặt mục tiêu đến năm 2020 sẽ có khoảng 10.000 lượt người lao động di cư được tư vấn, giới thiệu việc làm; 45 - 50% số người lao động đến các trung tâm dịch vụ việc làm sẽ được tư vấn việc làm và học nghề để 70% trong số đó có kết nối việc làm thành công.

Tuy nhiên theo Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội để bảo đảm quyền lợi hợp pháp và tính công bằng cho lực lượng lao động di cư này, Nhà nước cũng như các thành phố, các địa phương có các khu công nghiệp lớn cần xây dựng và thực hiện các chính sách đối với người lao động nhập cư một cách đồng bộ, khoa học, thích hợp giúp người lao động di cư tìm kiếm được công việc ổn định, đồng thời phát huy được vai trò, lợi thế, khắc phục những hạn chế của lao động di cư. Bên cạnh đó, cần hoàn thiện chính sách về lao động, việc làm nông thôn, trên cơ sở đổi mới chính sách và định hướng đào tạo nghề cho khu công nghiệp và lao động vùng biên, tạo cơ hội cho lao động nông thôn tiếp cận thị trường lao động hiện nay một cách chủ động, tích cực. Trên thực tế quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa đang diễn ra rất nhanh nên số lượng lao động nông nghiệp, nông dân mất đất, mất việc làm ngày càng tăng, Nhà nước nên có chính sách riêng hỗ trợ đào tạo, tạo việc làm tại chỗ, tạo sự ổn định cho người lao động nông thôn.

Thái Yến
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang