PHÁP LUẬT
Cập nhật 21:17 | 23/10/2019 (GMT+7)
.
Phân cấp quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực

Chưa đồng bộ với phân quyền

08:24 | 09/06/2019
Mặc dù vấn đề phân cấp quản lý nhà nước đã được thể hiện rất rõ tại Nghị quyết số 21/ NQ-CP ngày 21.3.2016, song thời gian qua tại hầu hết các địa phương, việc phân cấp còn chậm, thiếu kiên quyết. Một trong những nguyên nhân của tình trạng này là do việc phân cấp còn chưa đồng bộ với phân quyền, vẫn còn cơ chế kiểm soát của cấp trên qua các hình thức xin ý kiến, chấp thuận, cho phép; các quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức… chưa được sửa đổi, bổ sung kịp thời phù hợp với thực tiễn.

Cơ chế kiểm tra, giám sát chưa đủ mạnh

Quyền Vụ trưởng Vụ Tổ chức - Biên chế, Bộ Nội vụ Nguyễn Văn Lượng cho biết, sau hơn 3 năm thực hiện Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 21.3.2016 của Chính phủ về phân cấp quản lý nhà nước giữa Chính phủ và UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, việc phân cấp, phân định thẩm quyền giữa Chính phủ, bộ, cơ quan ngang bộ với chính quyền địa phương từng bước được hoàn thiện, hợp lý hơn, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đối với ngành, lĩnh vực, tạo điều kiện cho chính quyền địa phương chủ động nhiều hơn trong việc thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Tuy nhiên, theo báo cáo của các địa phương, đặc biệt là các địa phương đang được áp dụng một số cơ chế, chính sách đặc thù và các địa phương tự cân đối ngân sách nhà nước thì các quy định về phân cấp thời gian qua còn bộc lộ nhiều hạn chế cần được hoàn thiện hơn. Cụ thể, ở một số địa phương tự cân đối ngân sách nhưng không được chủ động trong việc điều tiết giữa các cấp ngân sách thuộc phạm vi quản lý đã làm hạn chế việc phát triển kinh tế - xã hội chung của địa phương.

Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp giữa các địa phương chưa giải quyết hài hòa mối quan hệ phát triển vùng (một số địa phương được xác định vai trò là hạt nhân của vùng, được ưu tiên hưởng các chính sách đặc thù, nhằm tạo động lực phát triển cho vùng nhưng chưa làm tốt vai trò hạt nhân, vẫn còn tính chất cục bộ và cạnh tranh giữa các địa phương trong việc thu hút đầu tư trong vùng thay vì phối hợp, hợp tác cùng phát triển).

Cơ chế kiểm tra, giám sát chưa cụ thể, chưa có chế tài đủ mạnh; tỷ lệ cán bộ công chức chuyên trách làm công tác giám sát còn hạn chế. Đặc biệt, phân cấp còn chưa đồng bộ với phân quyền, vẫn còn cơ chế kiểm soát của cấp trên qua các hình thức xin ý kiến, chấp thuận, cho phép; các quy định về tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức… chưa được sửa đổi, bổ sung kịp thời phù hợp với thực tiễn.

Phát biểu tại Hội thảo về đẩy mạnh phân cấp quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực do Bộ Nội vụ tổ chức mới đây, đại diện nhiều địa phương thừa nhận: Vấn đề phân cấp thời gian qua còn chậm, thiếu kiên quyết. Một trong những nguyên nhân của tình trạng này, theo Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Nghệ An Đậu Văn Thanh là do thiếu các điều kiện nguồn lực bảo đảm thực hiện nhiệm vụ. Bên cạnh đó, còn một số nội dung phân cấp đã quy định nhưng triển khai chưa kịp thời; nhiều công việc cơ quan chính quyền địa phương có thể giải quyết nhưng không có quyền thực hiện; việc kiểm tra trong phân cấp tại địa phương còn hạn chế…


Y tế là lĩnh vực nên tập trung phân cấp

Đẩy mạnh phân cấp theo ngành, lĩnh vực

Theo Thứ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Duy Thăng, phân cấp, phân quyền là tất yếu khách quan trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội, nhằm bảo đảm sự quản lý thống nhất của Trung ương nhưng vẫn phát huy được tiềm năng, thế mạnh của các địa phương. Phân quyền để làm rõ vị trí, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan nhà nước, trong Hiến pháp 2013 và các luật như Luật Tổ chức Chính phủ, Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2015 đã thể hiện vấn đề này. Phân cấp là chuyển giao nhiệm vụ của cơ quan nhà nước cấp trên cho cơ quan nhà nước cấp dưới để bảo đảm thuận lợi trong việc triển khai thực hiện có hiệu quả.

Thực tế, quá trình phân cấp thực hiện thời gian qua đã đạt được nhiều kết quả, song vẫn chưa thực sự đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của các địa phương. Khắc phục tình trạng này, Chính phủ đã giao Bộ Nội vụ xây dựng Nghị quyết về đẩy mạnh phân cấp quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực nhằm thực hiện phân cấp hợp lý về quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực giữa Chính phủ với các bộ, cơ quan ngang bộ và giữa Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ với các địa phương trên cơ sở phân định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, trách nhiệm của từng cấp, từng cơ quan trong hệ thống tổ chức hành chính nhà nước, bảo đảm sự quản lý tập trung, thống nhất của Chính phủ, phát huy tính tự chủ, tự chịu trách nhiệm của chính quyền địa phương và khai thác tối đa tiềm năng, lợi thế của các địa phương nhằm đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội.

Theo đó, các lĩnh vực cần tập trung phân cấp quản lý nhà nước trong thời gian tới gồm: Lĩnh vực khoa học công nghệ; lĩnh vực nội vụ, y tế, xây dựng, tài nguyên và môi trường, lao động, thương binh và xã hội, tài chính, nông nghiệp, công thương…

Góp ý vào dự thảo Nghị quyết về đẩy mạnh phân cấp quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực, Phó Chủ tịch HĐND tỉnh Tuyên Quang Phạm Minh Xuân cho rằng, cần quy định cụ thể hơn về quan điểm, nguyên tắc phân cấp; các ngành, lĩnh vực cần tập trung phân cấp quản lý nhà nước đã được đề cập nhưng chưa được cụ thể. Cụ thể, trong lĩnh vực nội vụ, gồm: Tổ chức bộ máy hành chính nhà nước; đơn vị sự nghiệp công lập; tiền lương; cán bộ, công chức, viên chức, các đại biểu đề nghị phân cấp cho địa phương quyết định thành lập, giải thể tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập khác theo quy định của pháp luật. Đề nghị phân cấp cho chính quyền địa phương được quyết định biên chế, vị trí việc làm công chức, viên chức.

Bên cạnh đó, phân cấp cho UBND cấp tỉnh thêm thẩm quyền trong việc xem xét, tiếp nhận không qua thi tuyển đối với những trường hợp đặc biệt trong tuyển dụng công chức theo quy định của Luật Cán bộ, công chức; phân cấp cho UBND cấp tỉnh trong việc quyết định nâng bậc lương trước thời hạn đối với ngạch chuyên viên cao cấp và tương đương mà không qua ý kiến thống nhất với Bộ Nội vụ trước khi thực hiện. Cùng với đó, phân cấp cho UBND cấp tỉnh trong việc tổ chức thi nâng ngạch công chức từ ngạch nhân viên lên ngạch cán sự và tương đương; từ ngạch nhân viên, cán sự và tương đương lên ngạch chuyên viên và tương đương, từ ngạch chuyên viên lên chuyên viên chính và tương đương không phải qua khâu thẩm định, phê duyệt của Bộ Nội vụ trước khi thực hiện…

Góp ý vào dự thảo nghị quyết về đẩy mạnh phân cấp quản lý nhà nước theo ngành, lĩnh vực, cụ thể về tài chính công, Chủ tịch UBND tỉnh Điện Biên Mùa A Sơn đề xuất: Dự thảo Nghị quyết cần tính đến đặc thù các tỉnh miền núi phía Bắc do điều kiện tự nhiên khó khăn, do vậy cần phân cấp cho HĐND tỉnh quyết định áp dụng phí, lệ phí chưa được ban hành trong luật…

Bảo Hân
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang