PHÁP LUẬT
Cập nhật 00:02 | 23/09/2019 (GMT+7)
.
Dự án Luật Giám định tư pháp (sửa đổi)

Bổ sung căn cứ, cách thức trưng cầu giám định

08:33 | 16/05/2019
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giám định tư pháp sẽ bổ sung một số quy định về căn cứ, cách thức trưng cầu giám định. Theo đó, trường hợp đã có chứng cứ, tài liệu xác định được hành vi phạm tội, người phạm tội, phương thức, thủ đoạn, phương tiện phạm tội, tính chất, mức độ hậu quả của hành vi phạm tội thì không tiến hành trưng cầu giám định tư pháp.

Tránh lạm dung

Thực tiễn 5 năm thực hiện Luật Giám định tư pháp (GĐTP) cho thấy, vướng mắc lớn nhất trong quá trình thực hiện Luật này là tình trạng lạm dụng GĐTP nhằm gây khó khăn cho công tác điều tra, truy tố, xét xử. Cục trưởng Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp Đỗ Hoàng Yến cho biết, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật GĐTP sẽ bổ sung một số quy định về căn cứ, cách thức trưng cầu giám định. Trong đó, về căn cứ, ngoài những trường hợp bắt buộc trưng cầu giám định theo quy định của pháp luật tố tụng hình sự, chỉ khi cần có đánh giá, kết luận của tổ chức, người GĐTP về chuyên môn đối với nội dung, vấn đề có liên quan trong vụ việc, vụ án để chứng minh hành vi phạm tội, người phạm tội, phương thức, thủ đoạn, phương tiện phạm tội, tính chất, mức độ, hậu quả của hành vi phạm tội thì cơ quan tiến hành tố tụng, người tiến hành tố tụng có thẩm quyền mới ra quyết định trưng cầu giám định. Trường hợp đã có chứng cứ, tài liệu xác định được hành vi phạm tội, người phạm tội, phương thức, thủ đoạn, phương tiện phạm tội, tính chất, mức độ hậu quả của hành vi phạm tội thì không tiến hành trưng cầu GĐTP (sửa đổi, bổ sung Khoản 1, Điều 25).

Thực tế liên quan đến các quy định về căn cứ, cách thức trưng cầu GĐTP, Thông tư liên tịch số 01/2017 quy định những trường hợp cần thiết phải trưng cầu GÐTP khi giải quyết vụ án tham nhũng, kinh tế, ngoài các trường hợp buộc phải giám định tại Ðiều 206, Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, cơ quan tố tụng có thể trưng cầu giám định về hành vi tham nhũng, phạm tội về kinh tế thuộc các trường hợp như xác định chất lượng, nguồn gốc, xuất xứ của tài sản, hàng giả, hàng cấm...; truy nguyên tài liệu, chữ ký, chữ viết, con dấu, dấu vết, dữ liệu điện tử; xác định tính chính xác của dụng cụ cân, đo, đong, đếm và các thiết bị khác; xác định hành vi vi phạm trong lĩnh vực đầu tư; gặp khó khăn khi xác định mức độ thiệt hại do vi phạm trong lĩnh vực đầu tư gây ra; xác định hành vi vi phạm pháp luật về thuế, tài chính, ngân hàng... việc trưng cầu giám định đối với các trường hợp nêu trên chỉ được thực hiện khi chưa có đủ chứng cứ về hành vi phạm tội - Như vậy mới chỉ dừng lại ở việc giải quyết GĐTP đối với các vụ án tham nhũng kinh tế, mà chưa để cập đến các loại vụ việc khác.

Còn nhiều ý kiến khác nhau

Liên quan đến cách thức trưng cầu giám định, dự án Luật GĐTP bổ sung các trường hợp, vụ việc, vụ án có nhiều nội dung cần giám định hoặc nội dung phức tạp; trường hợp nội dung cần trưng cầu giám định liên quan đến nhiều lĩnh vực, thuộc trách nhiệm của nhiều cơ quan, tổ chức; trường hợp quyết định trưng cầu giám định có nội dung liên quan đến nhiều lĩnh vực, chuyên ngành giám định hoặc trách nhiệm của nhiều bộ, ngành hoặc cơ quan, tổ chức khác nhau. Quy định này, nhằm khắc phục việc các cơ quan tiến hành tố tụng lúng túng, khó khăn khi cần trưng cầu giám định đối với các vụ án tham nhũng có quy mô lớn liên quan đến chuyên môn của nhiều bộ, ngành khác nhau.

Bên cạnh đó, để tạo cơ sở pháp lý thống nhất, bảo đảm chặt chẽ trong việc đánh giá, sử dụng kết luận GĐTP, dự án Luật bổ sung quy định về căn cứ, cách thức đánh giá, sử dụng kết luận GĐTP. Theo đó, người tiến hành tố tụng khi đánh giá, sử dụng kết luận GĐTP cần phải căn cứ vào trình độ chuyên môn, khả năng nghiệp vụ của người giám định; phương pháp, quy trình thực hiện giám định; trang thiết bị, phương tiện sử dụng thực hiện giám định; các yếu tố bảo đảm sự độc lập, khách quan của việc thực hiện giám định.

Xung quanh các đề xuất này, tại phiên họp Ban soạn thảo gần đây vẫn còn nhiều ý kiến khác nhau. Đại diện Văn phòng Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an cho rằng, Điều 25, Luật GĐTP hiện hành quy định về trình tự, thủ tục, cách thức trưng cầu giám định, liên quan đến nhiều lĩnh vực chứ không chỉ có tố tụng. Nếu bổ sung quy định về căn cứ trưng cầu vào Khoản 1, Điều 25 thì không hợp lý về vị trí và nội dung. Bởi vậy, giữ nguyên Điều 25 và làm rõ nội dung quyết định trưng cầu; trong trường hợp cần phải bổ sung thì chỉ quy định ngắn gọn “nội dung trưng cầu liên quan đến việc chứng minh hành vi phạm tội, hậu quả do hành vi phạm tội gây ra”.

Trái ngược với quan điểm trên, đại diện Cục Giám định nhà nước về công trình xây dựng, Bộ Xây dựng cho rằng, việc bổ sung các căn cứ, đánh giá sử dụng kết quả kết luận giám định… sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các cơ quan yêu cầu trưng cầu giám định. Trước những ý kiến khác nhau nêu trên, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long cho rằng, việc sửa đổi lần này cần bám sát yêu cầu của Ban Chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng. Theo đó, chỉ những quy định nào phục vụ trực tiếp cho công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng mà không trái với pháp luật tố tụng thì sẽ sửa đổi trong Luật GĐTP.  

Đình Khoa
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang