PHÁP LUẬT
Cập nhật 21:49 | 13/12/2019 (GMT+7)
.
Triển khai Luật Tiếp cận thông tin

Sớm phân công đầu mối cung cấp thông tin

08:40 | 05/04/2019
Luật Tiếp cận thông tin được QH thông qua ngày 6.4.2016 và có hiệu lực thi hành kể từ ngày 1.7.2018. Thời hạn chuẩn bị các điều kiện cần và đủ để đưa Luật này vào cuộc sống là 2 năm. So với hầu hết các văn bản luật khác, đây là thời gian tương đối dài. Vậy, sau gần 1 năm đi vào cuộc sống, Luật đã được triển khai thực hiện như thế nào trong đời sống xã hội?

Chưa công khai thông tin

Bộ Tư pháp cần sớm hướng dẫn việc phân công đầu mối cung cấp thông tin, xây dựng kế hoạch triển khai thực thi Luật Tiếp cận thông tin, xây dựng quy chế và quy trình công khai và cung cấp thông tin, xây dựng danh mục công khai thông tin và công khai thông tin theo danh mục đối với các cơ quan nhà nước chưa tiến hành những công việc này.

Khi Luật Tiếp cận thông tin được thông qua đã nhận được sự quan tâm đặc biệt của người dân. Và điều quan tâm nhất là tiến trình triển khai Luật sẽ diễn ra như thế nào? Kết quả khảo sát ban đầu Tổ chức Oxfam tại Việt Nam và một số đối tác địa phương thực hiện nghiên cứu, đánh giá về tình hình triển khai thực thi Luật ở cấp trung ương, địa phương, đặc biệt là tại 3 tỉnh, thành phố là Hà Giang, Quảng Bình, Đà Nẵng cho thấy, hạ tầng cung cấp thông tin và năng lực triển khai của các cơ quan quản lý nhà nước ở các cấp vẫn còn hạn chế.

Đáng lưu ý, nhóm nghiên cứu chưa tìm thấy chuyên mục thực hiện Luật trên cổng thông tin điện tử của một số bộ, ngành và UBND các tỉnh, thành phố thực hiện đánh giá. Đặc biệt, nhóm nghiên cứu cũng chưa tìm thấy các thông tin về đầu mối cung cấp thông tin, quy chế và quy trình cung cấp thông tin, danh mục thông tin bắt buộc phải công khai theo quy định của Luật trên cổng thông tin điện tử và bảng niêm yết của các cơ quan này. Còn tại địa bàn nghiên cứu thực địa, một số phòng, ban chuyên môn cấp huyện và cấp xã chưa có trang thông tin điện tử… Điều đáng quan tâm, trụ sở các cơ quan nhà nước nơi thực hiện nghiên cứu thực địa và cổng/trang thông tin điện tử của tất cả các cơ quan nhà nước được rà soát ở cả cấp trung ương và địa phương chưa tiếp cận được với người khuyết tật với các dạng và mức độ khuyết tật khác nhau. Các cơ quan nhà nước thuộc địa bàn nghiên cứu thực địa chỉ đang dừng lại ở việc công khai thông tin và cung cấp thông tin theo yêu cầu theo quy định của các luật chuyên ngành đã có trước đây như Luật Đất đai, Luật Tài nguyên nước, Luật Ngân sách nhà nước, Luật Khoáng sản, Luật Tài nguyên và môi trường mà chưa thực hiện công khai thông tin theo yêu cầu của Luật Tiếp cận thông tin. Tất cả những điều này, đều hạn chế việc công khai thông tin cho người dân theo tinh thần của Luật

Chưa rõ danh mục, đầu mối

Luật và Nghị định đều xác định trách nhiệm thực hiện cung cấp thông tin thuộc về cơ quan nhà nước các cấp, trong đó có cán bộ đầu mối giúp thủ trưởng cơ quan thực hiện. Tuy nhiên, chưa xác định rõ mô hình về cán bộ đầu mối; tiêu chuẩn, điều kiện của cán bộ đầu mối thực hiện nhiệm vụ này. Do đó, dẫn đến tình trạng áp dụng không thống nhất (có nơi giao cho cán bộ văn phòng thực hiện, có nơi giao cho cán bộ tiếp công dân thực hiện, có nơi giao cho công chức tư pháp cấp xã hoặc cán bộ pháp chế ngành, có nơi giao cho thanh tra thực hiện). Mặt khác, do chưa quy định cụ thể về tiêu chuẩn, điều kiện của cán bộ đầu mối thực hiện nhiệm vụ cung cấp thông tin, do đó có nhiều cơ quan, đơn vị bố trí cán bộ không đủ năng lực, kỹ năng để thực hiện hoạt động tổng hợp, tiếp nhận, xử lý và cung cấp thông tin theo quy định của Luật. Đại diện Sở Tư pháp tỉnh Điện Biên chia sẻ thực tế, cán bộ được giao làm đầu mối cung cấp thông tin của các cấp, các ngành chủ yếu kiêm nhiệm, chưa được tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu về hoạt động cung cấp thông tin, do đó khó đáp ứng yêu cầu hoạt động cung cấp thông tin của cơ quan, đơn vị ngay khi Luật có hiệu lực thi hành.

Đó là nhân lực, còn nguồn lực, điều kiện cơ sở hạ tầng thì còn đáng lưu tâm hơn. Điều kiện cơ sở vật chất (máy móc, trang thiết bị, hệ thống internet) và nguồn kinh phí để bảo đảm thực hiện cung cấp thông tin chưa đồng bộ, có địa bàn (chủ yếu tại cấp xã) chưa kết nối internet hoặc có kết nối nhưng mạng chưa ổn định, chưa được trang bị các phương tiện hiện đại để phục vụ hoạt động cung cấp thông tin... là tình trạng chung của nhiều địa phương, nhất là những tỉnh nghèo. Trong khi đó, đây là những điều kiện cần và đủ để quyền tiếp cận thông tin được thực thi trên thực tế.  Chủ tịch xã Xuân Trạch, huyện Bố Trạch, tỉnh Quảng Bình Cao Thế Vinh nêu thực tế, hiện xã chưa xây dựng được website nên chưa cập nhật kịp thời được các thông tin từ cấp trên về và do địa phương tạo ra. UBND huyện đã đưa vào sử dụng cổng thông tin điện tử http://qlvb-botrach.quangbinh.gov.vn nhưng việc thực hiện còn nhiều hạn chế do hạ tầng kỹ thuật chưa bảo đảm.

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang