PHÁP LUẬT
Cập nhật 20:49 | 25/08/2019 (GMT+7)
.
Sổ tay

Trở ngại từ chi phí không chính thức

07:48 | 11/12/2018

Theo Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh, tỷ lệ các công ty chi trả các khoản phí “không chính thức” tăng từ 50% trong năm 2013 lên đến 64% trong năm 2014; năm 2015, 2016 tỷ lệ đó vẫn ở mức 66% và đến năm 2017 giảm nhẹ xuống còn hơn 59,3%. Và, một khảo sát thực hiện bởi Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam trong năm 2017 đã cho thấy, các nhà đầu tư nước ngoài lo ngại rằng, nguy cơ tham nhũng cao ở Việt Nam sẽ trở thành rào cản cho các công ty đa quốc gia. Các công ty này bắt buộc phải tuân thủ những quy định nghiêm ngặt của pháp luật trong nước họ về phòng chống hối lộ. Điều đáng quan tâm, các công ty có ít niềm tin về khả năng của Nhà nước trong việc phát hiện và truy tố những công ty có hành vi tham nhũng.

Những con số và nhận định trên cho thấy, tham nhũng sẽ trở thành rào cản cho phát triển. Các chỉ số thứ hạng cạnh tranh toàn cầu đã chứng minh rất rõ điều này. Theo Báo cáo năm 2017 - 2018 của Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF), trong số 137 quốc gia, Việt Nam đứng thứ 69 về đạo đức và tham nhũng; đứng thứ 109 về “phụ chi” và hối lộ. Chỉ số của WEF chỉ ra rằng, tham nhũng được coi là yếu tố gây trở ngại thứ 3 cho hoạt động kinh doanh tại Việt Nam. Trong bối cảnh đó, một thách thức khác của Việt Nam là hạn chế về năng lực và kỹ năng xử lý tranh chấp thương mại; công nhận và thi hành các phán quyết của trọng tài nước ngoài. Những thỏa thuận thương mại mới như Hiệp định thương mại tự do Việt Nam - EU (EVFTA) có thể tạo cơ hội nâng cao hợp tác kinh tế giữa Việt Nam và các đối tác. Điều này cũng có nghĩa là những tranh chấp thương mại có thể tăng về số lượng, cũng như mức độ phức tạp và tính đa dạng. Tuy nhiên, các thẩm phán tại Việt Nam có rất ít kinh nghiệm xử lý các tranh chấp mới này. Hơn nữa, việc không công nhận và thi hành những phán quyết và quyết định của trọng tài nước ngoài sẽ tác động tiêu cực đến hoạt động đầu tư kinh doanh ở Việt Nam.  

Có thế thấy, bức tranh trên sẽ tác động rất lớn đến quá trình thực thi Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 vừa được QH thông qua, có hiệu lực thi hành từ ngày 1.7.2019. Một trong những nội dung mới của luật này là những quy định về phòng, chống tham nhũng trong khu vực ngoài Nhà nước. Theo đó, các doanh nghiệp (DN), tổ chức khu vực ngoài nhà nước phải thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng, kịp thời phát hiện, phản ánh và phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để ngăn chặn, xử lý tham nhũng xảy ra trong DN, tổ chức của mình.

Thực tế, ngay khi Luật Phòng, chống tham nhũng chưa mở rộng ra khu vực ngoài Nhà nước, thì các DN có vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đã có những quy chế nội bộ về phòng chống tham nhũng theo tiêu chuẩn chung của tập đoàn, công ty mẹ ở nước ngoài. Theo đó, các biện pháp được pháp luật Việt Nam công nhận như công khai, minh bạch trong hoạt động của DN; minh bạch tài sản, thu nhập của lãnh đạo DN; khiếu nại, tố cáo và giải quyết khiếu nại, tố cáo nội bộ… cũng đã được các DN FDI áp dụng. Như vậy, đây là một thuận lợi rất cơ bản trong quá trình thực hiện những quy định mới của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018. Tuy nhiên, để các quy định trên đạt được hiệu quả như mong muốn thì không chỉ các DN FDI có quy chế nội bộ về phòng, chống tham nhũng; mà các DN khác cũng cần phải xây dựng và thực hiện được bộ quy chế này. Để làm được điều này Việt Nam rất cần sự chia sẻ về kinh nghiệm, cũng như hỗ trợ kỹ thuật của các nước cũng như các tổ chức quốc tế trong việc xây dựng năng lực cho các công ty tư nhân, cũng như hoàn thiện khung pháp lý về giải quyết tranh chấp, đặc biệt là việc thừa nhận các phán quyết của trọng tài nước ngoài. 

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang