PHÁP LUẬT
Cập nhật 19:24 | 11/12/2018 (GMT+7)
.

Bất cập trong giám định tư pháp

08:24 | 05/12/2018
Cần tiếp tục hoàn thiện thể chế về giám định tư pháp tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất, đồng bộ, khả thi cho tổ chức, hoạt động, quản lý giám định tư pháp đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và phòng chống tham nhũng trong tình hình mới... là đòi hỏi xuất phát từ thực tiễn khi có những khó khăn, bất cập trong quá trình thực hiện Luật Giám định tư pháp.

Nhiều quy định gây khó

Cục trưởng Cục Bổ trợ Tư pháp, Bộ Tư pháp Đỗ Hoàng Yến cho biết, Luật Giám định tư pháp đã tạo cơ sở pháp lý thuận lợi cho việc tiếp tục hoàn thiện hệ thống các quy định về giám định tư pháp ở các lĩnh vực, tiếp tục hoàn thiện thiết chế tổ chức, cơ chế hoạt động và quản lý nhà nước về giám định tư pháp; đưa công tác này ngày càng đi vào nền nếp, có hiệu quả, phục vụ tốt hơn cho hoạt động tố tụng...


Hoạt động giám định tư pháp trong ngành công an

Tuy nhiên, sau 5 năm thi hành, Luật đã bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập. Mặc dù đã có nhiều văn bản hướng dẫn thực hiện Luật Giám định tư pháp được ban hành (trên 40 văn bản từ nghị định đến thông tư, thông tư liên tịch) nhưng vẫn chưa đầy đủ, chất lượng một số văn bản hướng dẫn thực hiện còn hạn chế, chưa rõ ràng, cụ thể nên khó thực hiện. Đơn cử, một số lĩnh vực có nhu cầu giám định ngày càng cao như tài chính, ngân hàng... nhưng lại không có tổ chức giám định đầu mối chuyên trách dẫn đến việc trưng cầu gặp khó khăn.

Về tổ chức giám định tư pháp công lập, Điều 12 của Luật Giám định tư pháp quy định tổ chức pháp y có ở cả ngành y tế, công an và quân đội, nhất là ở địa phương, vừa có Trung tâm pháp y - tổ chức giám định tư pháp công lập và cũng có giám định viên pháp y làm giám định pháp y tử thi ở phòng kỹ thuật hình sự công an cấp tỉnh. Điều này dẫn đến có sự trùng lặp, chồng chéo nhất định về chức năng, nhiệm vụ giữa hai lực lượng này.

Đối với đội ngũ làm giám định tư pháp, hiện nay phần lớn hoạt động ở nhiều lĩnh vực chưa được các bộ, ngành chủ quản đào tạo nghiệp vụ chuyên sâu nên còn lúng túng, khó khăn khi thực hiện giám định. Đơn cử, Phòng Kỹ thuật hình sự, Công an Hà Nội, hiện phòng có 2 giám định viên, trong khi mỗi năm phải giám định khoảng 400 vụ án, giám định pháp y là công việc vô cùng vất vả, trong khi chế độ đãi ngộ còn nhiều bất cập, do đó rất khó thu hút cán bộ vào ngành. Ngoài ra, đối với hoạt động giám định tư pháp, nhiều loại việc trong một số lĩnh vực giám định mà địa phương không giám định được như xây dựng, sở hữu trí tuệ, tài chính, ma túy tổng hợp, vật liệu nổ... cơ quan tiến hành tố tụng phải trưng cầu tổ chức giám định ở cấp Trung ương, gây quá tải cho tổ chức đó và làm kéo dài thời gian làm giám định, ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết vụ án.

Liên quan đến phạm vi lĩnh vực cho phép thành lập văn phòng giám định tư pháp, các địa phương và bộ, ngành có liên quan cho rằng: Điều 14 của Luật Giám định tư pháp quy định cho phép thành lập văn phòng giám định tư pháp ở lĩnh vực tài chính, xây dựng, ngân hàng và 3 chuyên ngành của lĩnh vực văn hóa là cổ vật, di vật, bản quyền tác giả. Song lĩnh vực mà xã hội thực sự có nhu cầu lớn, thường xuyên, cần cho phép thành lập văn phòng giám định tư pháp như giám định tài liệu, AND, số khung, số máy… thì lại không được thành lập do nhu cầu còn chưa lớn, phụ thuộc vào việc có được cơ quan tố tụng trưng cầu hay không...

Tiếp tục hoàn thiện thể chế

 Báo cáo của các bộ, ngành, địa phương tại Hội nghị Tổng kết 5 năm thực hiện Luật Giám định tư pháp cho thấy, sau hơn 5 năm thực hiện Đề án “Đổi mới và nâng cao hiệu quả hoạt động GĐTP” được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt theo Quyết định số 258/QĐ-TTg ngày 11.2.2010 (Đề án 258) và Luật Giám định tư pháp 2012, khó khăn nhất của hoạt động giám định tư pháp trong các tổ chức giám định công lập và ngoài công lập được chỉ ra cũng chính là vấn đề con người và kinh phí.

Tại Hội nghị Tổng kết 5 năm triển khai thi hành Luật Giám định tư pháp mới đây, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Lê Thành Long thừa nhận, công tác giám định tư pháp còn nhiều khó khăn, hạn chế do những bất cập trong các quy định của Luật hiện hành. Để khắc phục tình trạng này, tới đây các bộ, ngành liên quan như: Công an, y tế, quốc phòng cần tiếp tục quan tâm, thực hiện tốt các Đề án về giám định; tăng cường cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng giám định viên. Bởi, công việc giám định đa dạng, phức tạp, liên quan nhiều bộ, ngành, nếu dồn một chỗ thì sẽ không khả thi. Trong khi kinh phí hạn chế và việc giảm biên chế vẫn phải thực hiện thì các ngành vẫn phải tiếp tục chung tay phối hợp, cộng đồng nguồn lực và trí tuệ trên nền ý thức đạo đức công vụ và tinh thần sẵn sàng vì công việc để nâng cao hiệu quả công tác giám định tư pháp...

Phó Trưởng ban Nội chính Trung ương Phạm Gia Túc cũng cho rằng, với những vướng mắc, khó khăn do quy định của luật hiện hành, việc tiếp tục hoàn thiện thể chế về giám định tư pháp là đòi hỏi thực tiễn cần phải làm để tạo cơ sở pháp lý đầy đủ, thống nhất, đồng bộ, khả thi cho tổ chức, hoạt động, quản lý giám định tư pháp, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và phòng chống tham nhũng trong tình hình mới. Theo đó, việc nghiên cứu, đề xuất sửa đổi, bổ sung Luật Giám định tư pháp năm 2012 cần theo hướng khắc phục các sơ hở, bất cập, vướng mắc trong thực tiễn thời gian qua, bảo đảm sự phù hợp, thống nhất với Bộ luật Tố tụng Hình sự và các luật có liên quan, đáp ứng yêu cầu công tác đấu tranh phòng chống tham nhũng trong tình hình mới. Trong đó, bổ sung quy định về thời hạn tối đa thực hiện giám định để tránh tình trạng giám định chậm trễ, kéo dài hoặc có trường hợp cơ quan trưng cầu ấn định thời gian quá ngắn, chưa phù hợp.

Trần Hải
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang