PHÁP LUẬT
Cập nhật 08:14 | 23/07/2019 (GMT+7)
.

Để gỗ cao su đạt chứng chỉ bền vững

06:54 | 02/10/2018
Một trong những khuyến nghị quan trọng được các chuyên gia đưa ra trong Báo cáo Chuỗi cung cấp gỗ cao su Việt Nam: Thực trạng và chính sách là minh bạch, công khai thông tin, bao gồm: Thực trạng sử dụng đất đai, lao động, tuân thủ các quy định về môi trường, pháp luật về thuế, phí… để hướng tới sản phẩm gỗ cao su có chứng chỉ.

Các tiêu chí cần có

Gỗ cao su đã trở thành một trong những nguồn cung nguyên liệu quan trọng đối với ngành chế biến gỗ của Việt Nam, đặc biệt là trong xuất khẩu. Hàng năm, lượng cung gỗ từ nguồn này bình quân lên tới 4,5 - 5 triệu mét khối quy tròn, với trên 90% được khai thác từ các vườn cao su thanh lý đại điền. Gần 70% lượng cung này được đưa vào chuỗi cung xuất khẩu, phần còn lại đưa vào chế biến các mặt hàng phục vụ tiêu dùng nội địa. Tầm quan trọng của ngành không chỉ là thể hiện qua  kim ngạch hàng năm bình quân đạt trên 6 tỷ USD, mà đã tạo ra công ăn việc làm ổn định cho khoảng 500.000 lao động, trong đó, có lao động của gần 264.000 hộ gia đình, tham gia các khâu trong chuỗi cung ứng.

Chuyên gia Tổ chức Forest Trends Tô Xuân Phúc, cho rằng, các vườn cao su tập trung, có diện tích lớn, với chủ sở hữu đồng nhất là những lợi thế quan trọng trong việc giảm chi phí đánh giá thực hiện gỗ đạt chứng chỉ. Đạt chứng chỉ gỗ quản lý bền vững cũng sẽ mở ra cơ hội hợp tác giữa các doanh nghiệp (DN) của ngành cao su với các DN ngành chế biến gỗ xuất khẩu. Hiện một số công ty, tập đoàn lớn trong ngành chế biến gỗ như IKEA đang tìm kiếm nguồn gỗ cao su có chứng chỉ FSC (gỗ có nguồn gốc hợp pháp).

Hiệp định Đối tác Tự nguyện về Quản trị rừng, Thực thi Lâm luật và Thương mại Lâm luật (VPA/FLEGT) mà Việt Nam vừa thực hiện ký tắt với Liên minh châu Âu (EU) nêu rõ, gỗ cao su và sản phẩm được chế biến từ gỗ cao su khai thác trong nước được đưa vào Hệ thống bảo đảm các sản phẩm gỗ được xác minh hợp pháp dựa trên những yêu cầu cụ thể trong toàn bộ chuỗi cung ứng (Hệ thống VNTLAS) cần phải bảo đảm hồ sơ nguồn gốc hợp pháp. Bên cạnh đó, các yêu cầu pháp lý có liên quan đến tính hợp pháp của gỗ cao su từ hộ gia đình có quy định về việc tuân thủ các quy định về lưu trữ hồ sơ trong khai thác. Để bảo đảm điều này, các hộ gia đình tham gia chuỗi cần có bản báo cáo địa danh, khối lượng khai thác và bảng kê lâm sản.

Ngoài ra, VPA/FLEGT còn có quy định đối với hộ tham gia vận chuyển, buôn bán gỗ (bao gồm gỗ cao su) tuân thủ quy định về mua bán, vận chuyển gỗ chưa qua chế biến có nguồn gốc khai thác từ rừng trồng, vườn nhà, trang trại và cây phân tán. Đây là thách thức đối với nguồn gốc cao su của Việt Nam bởi, các hoạt động liên quan đến vận chuyển, buôn bán, chế biến ở cấp hộ hiện nay hầu hết còn mang tính tự phát.

Cần đưa ra chiến lược thực hiện

  Theo khuyến nghị từ báo cáo Chuỗi cung cấp gỗ cao su Việt Nam: Thực trạng và chính sách do Tổ chức Forest Trends, Hiệp hội Cao su Việt Nam, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam, Hội Mỹ nghệ và chế biến gỗ TP Hồ Chí Minh và Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Bình Định, các DN cần tuân thủ toàn bộ các yêu cầu của luật pháp quốc gia, bao gồm cả quốc gia nơi các DN hiện đang đầu tư, và các quy định của quốc tế mà Chính phủ đã cam kết.

Thực tế, thời gian qua ngành cao su cũng đã phải đối diện với những cáo buộc vi phạm về sản phẩm bền vững và hợp pháp. Chuyên gia Tổ chức Forest Trends Tô Xuân Phúc nhận định, với khoảng 264.000 hộ tham gia chuỗi cung gỗ, trong tương lai số lượng gỗ cao su từ các hộ này sẽ tăng. Tuy nhiên, việc xác định nguồn gốc gỗ từ nguồn này vô cùng phức tạp. Bởi, hầu hết các giao dịch giữa thương lái, xưởng xẻ với các hộ dân là thỏa thuận miệng hoặc viết tay; rất ít giao dịch có xác nhận của UBND xã. Hơn nữa, hiện chưa có tổ chức nào đại diện cho số hộ gia đình này, nên dẫn đến thiếu thông tin về sản phẩm hợp pháp; đồng thời cũng không được trang bị các biện pháp phòng vệ khi bị can thiệp thương mại; hoặc khi bị cáo buộc là sản phẩm có nguồn gốc bất hợp pháp.

Trong bối cảnh đó, trên thế giới đã có nhiều chuyển động liên quan đến việc thực hiện gỗ có chứng chỉ. Hiện, có 45 DN tham gia Sáng kiến về cao su thiên nhiên bền vững (SNRi) được Tổ chức Nghiên cứu cao su quốc tế (IRSG). Trong đó, có một số DN lớn hiện đang nhập khẩu cao su thiên nhiên của Việt Nam như Bridgestone, Michellin và Goodyear. Các DN này đã công bố chính sách thu mua nguồn nguyên liệu đầu vào với các yêu cầu cần đáp ứng toàn bộ các tiêu chí mà Sáng kiến cao su bền vững đưa ra. Trong tương lai, chắc chắn sẽ có nhiều DN tham gia vào sáng kiến này. Các DN của Việt Nam bắt buộc phải tuân thủ các tiêu chí về sản phẩm bền vững mà các nhà mua cao su đã công bố.

Như vậy, có thể thấy việc tuân thủ các quy định của VPA/FLEGT là điều kiện cần và đủ để các DN hoạt động trong lĩnh vực này tồn tại và phát triển. Để gỗ đạt chứng chỉ bền vững đòi hỏi ngành cao su cần đưa ra chiến lược thực hiện, trong đó có vai trò quan trọng của Tập đoàn Cao su, bởi hầu hết gỗ cao su nguyên liệu hiện nay được thực hiện bởi các công ty thuộc Tập đoàn. Chiến lược bắt đầu từ khâu thu thập và minh bạch thông tin. Các thông tin bao gồm tình trạng sử dụng đất đai, sử dụng lao động, tuân thủ các quy định về môi trường, pháp luật về thuế, phí… Dựa trên nguồn thông tin về thực trạng này, các hoạt động điều chỉnh áp dụng cho DN sẽ được đưa ra nhằm giúp cho DN đáp ứng với các tiêu chí gỗ quản lý bền vững. Ngoài ra, việc tuân thủ các yêu cầu của VPA/FLEGT đòi hỏi hộ gia đình tham gia chuỗi cần phải có những thay đổi quan trọng trong việc tổ chức sản xuất kinh doanh của mình. Để họ làm được điều này, việc đầu tiên và quan trọng nhất là cập nhật thông tin, trang bị kiến thức, tập huấn kỹ năng về những vấn đề liên quan đến thực hiện VPA/FLEGT. 

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
10:27 29/04/2019
Sau 5 năm thi hành, Bộ luật Lao động năm 2012 đã bộc lộ một số điểm vướng mắc, chưa phù hợp với tình hình mới. Do đó, Bộ LĐ, TB-XH đã dự thảo và đang lấy ý kiến về Bộ luật Lao động (sửa đổi) với nhiều nội dung quan trọng như: Mở rộng khung thỏa thuận về giờ làm thêm tối đa; điều chỉnh tăng tuổi nghỉ hưu; bổ sung 1 ngày nghỉ lễ là ngày Thương binh, liệt sĩ 27/7.
Quay trở lại đầu trang