PHÁP LUẬT
Cập nhật 23:55 | 15/07/2019 (GMT+7)
.
Tái hòa nhập cho nạn nhân mua bán người

Bài cuối: Sớm hoàn thiện chính sách

09:01 | 01/10/2018
Từ năm 2012, Chính phủ và các bộ, ban, ngành liên quan đã ban hành hệ thống văn bản, chính sách tạo khung pháp lý thuận lợi hơn để tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân bị mua bán người trở về. Tuy nhiên, trước tình hình diễn biến nhiều phức tạp, đa số các địa phương đều cho rằng, cần phải bổ sung, hoàn thiện chính sách pháp luật, tạo điều kiện cho nạn nhân mua bán người được tái hòa nhập.

>> Bài 1: Hạn hẹp kinh phí, nguy cơ rình rập

Tái hòa nhập tốt sẽ giảm nạn nhân

Qua điều tra, rà soát cho thấy, trên 90% nạn nhân bị mua bán là phụ nữ và trẻ em; trên 80% nạn nhân thuộc các dân tộc thiểu số, trình độ học vấn, nhận thức, tiếp cận thông tin ít hơn và có hoàn cảnh kinh tế khó khăn; hơn 70% nạn nhân làm nông nghiệp hoặc không có việc làm; 37,2% không biết chữ và khoảng 6,8% nạn nhân là người trẻ tuổi, học sinh, sinh viên. Trong đó, trên 98% nạn nhân bị mua bán ra nước ngoài, đa số nạn nhân là phụ nữ khi bị lừa bán ra nước ngoài bị cưỡng ép kết hôn làm vợ người dân bản địa và bóc lột tình dục (gần 80%).

Theo báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội, giai đoạn 2016 - 2017, các đơn vị chức năng đã xác minh, giải cứu, tiếp nhận gần 1.120 trường hợp là nạn nhân mua bán người, toàn bộ nạn nhân tiếp nhận được hỗ trợ ban đầu, tư vấn tâm lý, khám sức khỏe, trợ giúp pháp lý theo quy định của pháp luật. Cùng với đó, trên cả nước xuất hiện nhiều mô hình được đánh giá cao, phù hợp thực tiễn qua các dự án quốc tế hỗ trợ kinh phí và kỹ thuật như mô hình “Nhóm tự lực” thực hiện tại các tỉnh Thanh Hóa, Bắc Giang, Thừa Thiên - Huế, Quảng Bình; mô hình “Kết hợp hỗ trợ nạn nhân bị mua bán với phòng, chống mại dâm, phòng ngừa lây nhiễm HIV/AIDS” tại TP Hải Phòng… Nhờ đó, số nạn nhân mua bán người ổn định cuộc sống ngày càng gia tăng, đồng thời qua đó cũng góp phần nâng cao nhận thức của người dân về phòng, chống tội phạm mua bán người.

Thực tế cho thấy, trong 5 năm qua, Bộ Công an đã khởi tố 1.021 vụ án, 2.035 bị can; số nạn nhân bị mua bán và nghi bị mua bán là 3.090 người. Thực trạng buôn bán người, đã xảy ra rất nhiều năm và vẫn luôn là vấn đề nhức nhối, vì vậy, bên cạnh công tác đấu tranh quyết liệt của lực lượng công an thì việc thực hiện tốt công tác tái hòa nhập, nâng cao tuyên truyền cho nạn nhân mua bán người được xem là giải pháp quan trọng trong công tác phòng, chống tội phạm mua bán người. Tuy nhiên, hiện nay công tác tái hòa nhập cho nạn nhân mua bán người gặp không ít thách thức, khó khăn.

“Theo quy định, những người trở về được cung cấp dịch vụ tư vấn việc làm và được học nghề. Tuy nhiên, báo cáo của địa phương cho thấy, số nạn nhân được học nghề và có việc làm rất ít, do kinh phí hỗ trợ không đủ.  Một số ít nạn nhân có thể theo học nghề với sự hỗ trợ từ các chương trình của các tổ chức quốc tế có triển khai dự án tại địa phương như Vòng Tay Thái Bình ở Lào Cai, An Giang cho học nghề may và trang điểm, được giới thiệu việc làm tại địa phương…” - Phó Cục trưởng Cục Phòng chống tệ nạn xã hội, Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội Lê Đức Hiền cho biết.

Đồng quan điểm, Trung tá Vũ Thế Phấn, Cục Phòng chống ma túy và tội phạm, Bộ Tư lệnh Bộ đội biên phòng cũng cho rằng, công tác tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân ban đầu cho nạn nhân còn nhiều khó khăn, nhất là khi các nước trao trả hàng loạt các nạn nhân (có ngày trao trả trên 40 người), nhưng các đơn vị bộ đội biên phòng hầu hết không có nhà tạm lánh. Sau khi tiếp nhận nạn nhân từ nước ngoài trở về, phải có một thời gian lưu giữ nạn nhân để điều tra, xác minh, xác nhận nạn nhân, khám chữa bệnh, trợ giúp pháp lý… Trong khi đó, vấn đề nhà ở, thuốc chữa bệnh và các trang thiết bị phục vụ cho hoạt động hỗ trợ ban đầu cho nạn nhân chưa được đầu tư, chưa có quy định.


Tuyên truyền góp phần đẩy lùi nạn mua bán người

Chưa hướng dẫn, quy định cụ thể

Đánh giá về công tác phòng, chống mua bán người, Phó Trưởng phòng Phòng ngừa và đấu tranh chống tội phạm mua bán người, Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an Nguyễn Văn Tráng cho rằng, hiện nay công tác phòng chống mua bán người vẫn còn một số vướng mắc. Trong đó, dù Bộ luật Hình sự 2015 Điều 150 về tội mua bán người và Điều 151 về tội mua bán người dưới 16 tuổi, song đến nay vẫn chưa có văn bản dưới luật hướng dẫn thực hiện. “Hiện, chưa có lực lượng chuyên trách làm công tác phòng, chống tội phạm mua bán người ở địa phương, phần lớn là kiêm nhiệm. Kinh phí phục vụ cho công tác này còn hạn chế, chưa đáp ứng yêu cầu. Đặc biệt, nạn nhân sau khi bị lừa bán trở về ít trình báo, không hợp tác với cơ quan công an vì các lý do như mặc cảm, sợ bị trả thù dẫn đến công tác xác minh, điều tra, thu thập chứng cứ, xử lý đối tượng gặp nhiều khó khăn...” - ông Tráng cho biết.

Thực tế cho thấy, Luật Phòng, chống mua bán người quy định nhiều chính sách rất nhân đạo, đã tạo điều kiện cho nạn nhân trở về, sớm hòa nhập cộng đồng. Tuy nhiên, theo nhiều ý kiến để thực hiện đạt hiệu quả cao hơn, trong thời gian tới, cần tiếp tục rà soát hệ thống pháp luật về phòng, chống mua bán người, đề xuất sửa đổi, bổ sung những quy định về hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng cho nạn nhân. Trong đó, để triển khai Chương trình Phòng, chống mua bán người giai đoạn 2016 - 2020 đạt kết quả tốt hơn, cần có nguồn lực thích đáng cho công tác tuyên truyền, đấu tranh, trấn áp tội phạm và giải cứu, hỗ trợ nạn nhân.

“Theo quy định, kinh phí hỗ trợ khó khăn ban đầu cho nạn nhân thuộc hộ nghèo có mức tối thiểu là 1.000.000 đồng song hầu hết nạn nhân bị mua bán không thuộc hộ gia đình khó khăn, cho nên không thực hiện được chế độ trợ cấp khó khăn ban đầu cho nạn nhân khi trở về. Do đó, cần mở rộng đối tượng và tăng mức hỗ trợ khó khăn ban đầu cho nạn nhân khi trở về cộng đồng” - đại diện Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Tây Ninh đề xuất.

Bảo Anh
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang