PHÁP LUẬT
Cập nhật 11:10 | 15/11/2018 (GMT+7)
.
Vụ án buôn lậu gỗ tại Quảng Trị và Đà Nẵng

Bản án sơ thẩm và những điều đọng lại

09:08 | 13/09/2018
Từ ngày 14 - 23.8.2018, Tòa án Nhân dân thành phố Đà Nẵng đã xét xử vụ án “buôn lậu” và “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”. Đây là lần thứ 4, Tòa án Nhân dân thành phố Đà Nẵng đưa vụ án ra xét xử, sau ba lần trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung. Sau nhiều ngày tranh tụng, bản án sơ thẩm đã được công bố, quyền lợi của công dân bước đầu được bảo đảm một phần, công lý được thực thi. Song đằng sau vụ án đọng lại nhiều điều đáng suy ngẫm và cần tiếp tục giải quyết…

Tóm tắt nội dung vụ án

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Đà Nẵng, ngày 17.12.2011, bị can Trương Huy Liệu, Phó Giám đốc Công ty Ngọc Hưng chỉ đạo các cá nhân trong Công ty Ngọc Hưng làm giả hồ sơ, tài liệu, sử dụng bộ hồ sơ này để nhập khẩu lậu gỗ từ Lào về Việt Nam. Ngày 18.12.2011, Trương Huy Liệu chỉ đạo các cá nhân trong Công ty Ngọc Hưng làm giả hồ sơ, tài liệu, sử dụng bộ hồ sơ này để xuất khẩu lậu gỗ từ Việt Nam đi Trung Quốc với khối lượng 614,672m3 gỗ, trị giá 63.691.706.500 đồng. Bị can Trần Thị Dung, Giám đốc Công ty Ngọc Hưng, vợ của Trương Huy Liệu, có hành vi ký các hồ sơ, giấy tờ giả mạo để làm thủ tục nhập khẩu, xuất khẩu lậu gỗ; giúp sức cho bị can Trương Huy Liệu thực hiện hành vi buôn lậu.

Đỗ Lý Nhi, Lê Xuân Thành là công chức Hải quan Chi cục Hải quan Cảng Cửa Việt, được giao nhiệm vụ kiểm lô hàng gỗ xuất khẩu theo Tờ khai Hải quan số 849/XK/KD/C32D ngày 19.12.2011 của Công ty Ngọc Hưng, nhưng đã thực hiện không đúng, không đầy đủ các quy định về địa điểm, trình tự, thủ tục kiểm tra hàng hóa xuất khẩu nên đã đề xuất cho thông quan đối với lô hàng buôn lậu của Công ty Ngọc Hưng.

Đỗ Danh Thắng là Chi Cục trưởng Chi cục Hải quan Cảng Đà Nẵng, được giao nhiệm vụ tổ chức việc khám xét theo thủ tục hành chính đối với lô hàng gỗ xuất khẩu có vi phạm của Công ty Ngọc Hưng nhưng thực hiện không đúng, không đầy đủ các quy định về trình tự, thủ tục áp dụng biện pháp khám xét theo thủ tục hành chính trong lĩnh vực hải quan nên không phát hiện được hành vi buôn lậu của Công ty Ngọc Hưng. Hành vi của các bị can trên đã gây thất thu, thiệt hại cho ngân sách nhà nước số tiền thuế Công ty Ngọc Hưng không nộp là 1.852.298.923 đồng.

Có 2 bị can bị truy tố tội “buôn lậu” là vợ chồng bà Trần Thị Dung, Giám đốc và ông Trương Huy Liệu, Phó Giám đốc Công ty Ngọc Hưng cùng 3 bị can bị truy tố tội “thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng” gồm Đỗ Danh Thắng (công chức Cục Hải quan Đà Nẵng), Đỗ Lý Nhi, Lê Xuân Thành (công chức Cục Hải quan Quảng Trị).

Diễn biến phiên tòa

Từ ngày 14 - 23.8.2018, Tòa án Nhân dân thành phố Đà Nẵng đã đưa vụ án ra xét xử sơ thẩm sau ba lần trả hồ sơ yêu cầu điều tra bổ sung. Tại phiên tòa, các luật sư và bị cáo đều cho rằng, không có hành vi buôn lậu và cố ý làm trái; vụ án có dấu hiệu oan sai, “hình sự hóa” quan hệ hành chính, vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng. Cáo trạng không chứng minh được hành vi phạm tội của các bị cáo, đề nghị Hội đồng xét xử tuyên các bị cáo vô tội, khôi phục quyền hợp pháp theo quy định pháp luật, trả cho Công ty Ngọc Hưng lô gỗ theo giá thị trường…

Sau thời gian tranh tụng tại tòa, Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Đà Nẵng quyết định giữ nguyên quan điểm truy tố, đề nghị Hội đồng xét xử tuyên ông Trương Huy Liệu 12 - 14 năm và bà Trần Thị Dung 7 - 8 năm tù về tội “buôn lậu”; 3 công chức hải quan Đỗ Danh Thắng, gây hậu quả nghiêm trọng”; các bị cáo tiếp tục kêu oan, đề nghị Hội đồng xét xử tuyên các bị cáo vô tội, khôi phục quyền hợp pháp theo quy định pháp luật.

Sau khi phân tích, đánh giá một cách công tâm, khách quan nội dung bản cáo trạng, luận tội và mức án Viện Kiểm sát đề nghị truy tố đối với 5 bị cáo, ý kiến trình bày của các bị cáo, các nhân chứng và lời bào chữa, tranh tụng tại tòa của các luật sư, Hội đồng xét xử đã nhận định, chưa đủ căn cứ để kết luận các bị cáo làm giả hồ sơ, tài liệu, để nhập khẩu lậu gỗ trắc từ Lào về Việt Nam và xuất khẩu lậu gỗ trắc từ Việt Nam đi Trung Quốc như cáo trạng của Viện Kiểm sát nêu. Do đó, các mức án theo đề nghị.

Tuy nhiên, Hội đồng xét xử cho rằng, các bị cáo phải chịu trách nhiệm hình sự với số gỗ giáng hương không khai báo khi làm tờ khai xuất khẩu tổng số là 21,506m3, có giá trị tương đương 471.602.500 đồng. Như vậy, việc Công ty Ngọc Hưng không khai báo hải quan số gỗ giáng hương khi làm thủ tục xuất khẩu, nhập khẩu và số hàng hóa không có trong hợp đồng mua bán là phạm vào tội buôn lậu theo quy định pháp luật.

Căn cứ mức độ vi phạm của từng người, Hội đồng xét xử Tòa án Nhân dân thành phố Đà Nẵng tuyên án: Xử phạt Trương Huy Liệu 1 năm 16 ngày tù, được trừ đi thời gian bị cáo đã bị tạm giam trước đây (từ 19.11.2012 đến 04.12.2013), như vậy, bị cáo đã chấp hành xong hình phạt; xử phạt Trần Thị Dung 9 tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách là 18 tháng, tính từ ngày tuyên án sơ thẩm; Đỗ Lý Nhi và Lê Xuân Thành đều bị xử phạt 9 tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách 18 tháng, tính từ ngày tuyên án sơ thẩm; xử phạt Đỗ Danh Thắng 6 tháng tù, cho hưởng án treo, thời gian thử thách 12 tháng, tính từ ngày tuyên án sơ thẩm.

Hội đồng xét xử tuyên: Trả lại cho Công ty Ngọc Hưng số tiền 62.634.930.000 đồng và tài sản cá nhân của ông Trương Huy Liệu mà Cơ quan điều tra đã thu giữ. Đồng thời, không chấp nhận đề nghị của Viện Kiểm sát Nhân dân về việc trừ phần đã chi phí trong số tiền bán vật chứng để trả cho việc khám xét, thuê kho bãi, điều tra xác minh trong vụ án này với số tiền 3.025.112.312 đồng.

Ngoài ra, Hội đồng xét xử kiến nghị Cục Điều tra Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao khởi tố vụ án hình sự về hành vi bán tang vật (lô hàng gỗ) của vụ án để điều tra theo quy định của pháp luật; kiến nghị Bộ Công an và Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao xem xét chỉ đạo, tiếp tục điều tra làm rõ, xử lý theo pháp luật về việc ép cung, nhục hình đối với anh Trần Đình Quang; kiến nghị Bộ Công an xem xét xử lý trách nhiệm của các cá nhân, đơn vị liên quan đến việc làm thất lạc biên bản lời khai ngày 20.5.2013 của anh Trần Đình Quang; kiến nghị Tổng cục Hải quan xem xét, xử lý trách nhiệm của các cá nhân, đơn vị liên quan đến việc khi thu giữ lô hàng (lô gỗ) của Công ty Ngọc Hưng không lập biên bản thu giữ vật chứng vụ án theo quy định pháp luật.

Kiên trì bảo vệ quyền lợi chính đáng của công dân

Liên quan đến vụ án buôn lậu gỗ tại Quảng Trị, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị từ Khóa XIII đến Khóa XIV đã nhiều lần kiến nghị, chất vấn tại diễn đàn Quốc hội.

Tháng 8.2017, sau hơn 10 ngày giám sát trực tiếp tại phiên tòa sơ thẩm lần thứ 3 do Tòa án Nhân dân thành phố Đà Nẵng xét xử, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị đã có văn bản kiến nghị với Ban Nội chính Trung ương, Ban Phòng, chống tham nhũng Trung ương và các cơ quan có trách nhiệm ở Trung ương. Ban Nội chính Trung ương đã có thông báo: “Đây là vụ án thuộc diện Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng giao cho Ban Nội chính Trung ương theo dõi, đôn đốc các cơ quan tiến hành tố tụng giải quyết theo đúng quy trình của pháp luật”.

Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao có 2 công văn do Phó Viện trưởng Trần Công Phàn ký, Công văn số 1713/VKSTC-V1, ngày 2.5.2018 “V/v trả lời chất vấn của ĐBQH Hồ Thị Minh, Đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị” và Công văn số 2259/VKSTC-V1, ngày 4.6.2018  “V/v trả lời chất vấn của Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị Hoàng Đức Thắng” thừa nhận: “Qua nghiên cứu, thẩm tra lại tài liệu, hồ sơ vụ án, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao nhận thấy, việc xử lý vật chứng, bán đấu giá lô gỗ trong giai đoạn điều tra có dấu hiệu vi phạm pháp luật. Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Viện trưởng, Vụ Thực hành quyền công tố và Kiểm sát Điều tra án An ninh đã có văn bản số 134/VKSTC-V1 gửi Cơ quan Điều tra Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao kèm tài liệu liên quan để thụ lý giải quyết và kết luận cụ thể”.

Theo Trưởng đoàn ĐBQH tỉnh Quảng Trị Hoàng Đức Thắng: Qua theo dõi phiên tòa lần này cũng như theo dõi phiên tòa xét xử trước đây và quá trình diễn biến vụ án, với chức năng giám sát việc thực thi pháp luật của các cơ quan tố tụng thấy rằng, việc xét xử đã tuân thủ tính minh bạch, công khai, đúng quy định của pháp luật; vụ án đã khép lại, quyền lợi của công dân bước đầu được bảo đảm một phần, công lý được thực thi, người dân tin vào lẽ phải và pháp luật của Nhà nước. Ông Thắng cho rằng, khi bản án có hiệu lực cần tiếp tục giải quyết những kiến nghị trước đây của Đoàn ĐBQH tỉnh đã được Hội đồng xét xử ghi nhận, kiến nghị trong bản án…

Hoàng Đức Cường - Phó Chủ tịch Hội Luật gia tỉnh Quảng Trị
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang