PHÁP LUẬT
Cập nhật 19:56 | 22/08/2019 (GMT+7)
.
Sổ tay

Thủ công, lúng túng

07:23 | 27/08/2018

Thời gian qua, từ thực tiễn đăng ký quyền sử dụng đất và công chứng các giao dịch liên quan đến quyền sử dụng đất, tài sản trên đất đã phát sinh nhiều vướng mắc. Trong đó, đáng quan tâm là hệ thống các cơ quan đăng ký quyền sử dụng đất cũng như các tổ chức hành nghề công chứng không cập nhật được tình trạng pháp lý của tài sản. Đơn cử, việc xác định người sử dụng đất, chủ sở hữu tài sản trên đất, như quyền sử dụng đất được cấp cho vợ - chồng nhưng trên giấy chứng nhận lại ghi người sử dụng đất là hộ gia đình; quyền sử dụng đất bị hạn chế quyền nhưng trên giấy chứng nhận lại không ghi nhận tình trạng đó… Nguyên nhân chính của tình trạng này là giữa cơ quan đăng ký với tổ chức hành nghề công chứng, thuế chưa có sự kết nối, chia sẻ thông tin về tình trạng pháp lý của tài sản.

Thông tin về quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất không phản ánh chính xác trong các trường hợp trên chỉ là một trong số những “khiếm khuyết” của hệ thống đăng ký hiện hành. Bởi, hiện các trình tự, thủ tục của mô hình cơ quan đăng ký quyền sử dụng đất, tài sản gắn liền với đất còn thủ công là chính; lúng túng trong quá trình tiếp nhận, giải quyết hồ sơ của người dân, doanh nghiệp… Những điều này, dễ dẫn đến tình trạng nhũng nhiễu từ phía cán bộ đăng ký. Đó là chưa kể thực tế, không ít viên chức làm nhiệm vụ đăng ký đã “thực hiện lại” quy trình như một công chứng viên và có trường hợp còn yêu cầu chỉnh sửa hợp đồng đã được công chứng. Nguyên nhân một phần do quy định của pháp luật vẫn chưa tách biệt được trách nhiệm, thẩm quyền của các bên, các loại giao dịch có công chứng và không có công chứng. Mặt khác do chính đội ngũ cán bộ đăng ký xác định không đúng phạm vi trách nhiệm của mình, từ đó dẫn đến những yêu cầu, hành vi gây khó khăn cho người dân, doanh nghiệp khi giải quyết hồ sơ đăng ký.

Theo phản ánh từ một số công chứng viên, hồ sơ tồn đọng tại nhiều địa phương chủ yếu là những hồ sơ đăng ký đất đai trong chia thừa kế. Nhiều trường hợp nhà, đất chưa được đăng ký chủ sử dụng nhưng bố (hoặc mẹ) đã qua đời từ lâu, không còn giấy chứng tử, dẫn đến khó khăn trong việc thực hiện thủ tục chia thừa kế. Đã vướng trong thủ tục chia thừa kế, thì không thể làm được các bước tiếp theo (công chứng, chuyển quyền sử dụng đất, tài sản trên đất…). Để giải quyết, UBND cấp xã đã hướng dẫn người dân viết tay cam đoan, nhưng giấy viết tay thì không có giá trị pháp lý, đương nhiên là cán bộ đăng ký đất đai không tiếp nhận hồ sơ. Vướng mắc này, cũng chưa được Bộ Tư pháp hướng dẫn xử lý, nên không hiếm văn phòng đăng ký đất đai đã “linh động” giải quyết cho người dân (chẳng hạn cho xác nhận bia mộ, không cứng nhắc đòi hỏi phải có giấy chứng tử...). Sự linh động trên, một mặt đã thể hiện sự tùy nghi trong áp dụng pháp luật, đồng thời lại ẩn chứa nhiều sự kiện pháp lý ngoài mong muốn (có trường hợp con dâu khi đi làm thủ tục đất đai, thấy thủ tục giấy tờ rắc rối đã “khai tử” cả bố mẹ chồng đang sống...).

Công chứng và đăng ký là hai hoạt động cùng nằm trong quy trình liên thông, gắn kết với nhau, phải cùng hướng đến một mục đích thống nhất về đăng ký bất động sản theo quy trình “2 trong 1”. Do đó, phải liên thông về thông tin giao dịch tài sản, bảo đảm thuận tiện cho quản lý nhà nước, cho người dân, không xảy ra tình trạng một thửa đất lại có nhiều loại tài sản đăng ký ở các cơ quan khác nhau.

Đình Khoa
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
07:59 19/08/2019
Tạo môi trường thật sự dân chủ trong quá trình xây dựng, ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì mới có những văn bản luật chất lượng, làm động lực thúc đẩy sự phát triển đất nước. Đó là vấn đề đặt ra trong sửa đổi, bổ sung Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Quay trở lại đầu trang