PHÁP LUẬT
Cập nhật 09:26 | 19/06/2018 (GMT+7)
.
Bảo vệ, chăm sóc trẻ em

Trách nhiệm không của riêng ai

07:49 | 08/06/2018
Tháng hành động vì trẻ em năm 2018 đã chính thức được khởi động với chủ đề Vì cuộc sống an toàn, lành mạnh cho trẻ em. Dù đã có nhiều chính sách được ban hành, thế nhưng làm thế nào để trẻ em được sống an toàn, lành mạnh vẫn là câu hỏi còn bỏ ngỏ...

Những con số đáng suy ngẫm

Có thể thấy, dù còn nhiều khó khăn nhưng công tác bảo vệ và chăm sóc trẻ em luôn được Nhà nước đặc biệt quan tâm. Theo đó, rất nhiều chính sách đã được ban hành. Tuy nhiên, theo báo cáo của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (Bộ LĐ, TB - XH), tình hình trẻ em bị bạo lực, bị xâm hại tình dục có diễn biến phức tạp, nghiêm trọng; môi trường sống còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây tai nạn, thương tích đối với trẻ em, tỷ suất trẻ em mắc và tử vong do tai nạn, thương tích còn cao. Trong đó, các vụ việc xâm hại trẻ em, đặc biệt là xâm hại tình dục trẻ em, bạo lực trẻ em có xu hướng ngày càng phức tạp, nghiêm trọng.

Theo thống kê 5 tháng đầu năm 2018, toàn quốc phát hiện 682 vụ xâm hại 735 em, trong đó xâm hại tình dục là 572 vụ và 562 em bị xâm hại. Trẻ em bị xâm hại tình dục bởi người thân trong gia đình (bố đẻ, bố dượng, anh, em họ...) là 21,3%, bởi thầy giáo, nhân viên nhà trường là 6,2%, bởi người quen, hàng xóm là 59,9%, người lạ là 12,6%. Việc xử lý một số vụ việc liên quan đến bạo lực, xâm hại trẻ em chưa được giải quyết kịp thời, chưa thỏa đáng, còn kéo dài dẫn đến bức xúc trong xã hội.

Cùng với đó, việc tham gia của trẻ em vào các vấn đề liên quan đến trẻ em đã được quy định tại Hiến pháp và Luật Trẻ em, cùng đó nhiều mô hình, hoạt động để trẻ tham gia được triển khai. Tuy nhiên, tiếng nói của trẻ em vào quá trình xây dựng các văn bản liên quan ở một số bộ, ngành, địa phương còn hạn chế.


Bảo vệ trẻ em là trách nhiệm chung toàn xã hội

Đáng chú ý, chỉ trong 5 tháng đầu năm 2018, Tổng đài 111 đã tiếp nhận tư vấn 11.338 ca (tăng 1.033 ca so với 5 tháng đầu năm 2017); hỗ trợ can thiệp 321 ca (tăng 75 ca so với 5 tháng đầu năm 2017), trong đó có 143 ca bạo lực trẻ em (tăng 45 ca so với 5 tháng đầu năm 2017), 87 ca xâm hại tình dục trẻ em và 91 ca các vấn đề khác (trẻ em bị mua bán, trẻ em cần làm giấy khai sinh, tranh chấp quyền nuôi con, hỗ trợ cho trẻ em khuyết tật...). Cùng với đó, đường dây nóng phòng chống mua bán người trong 5 tháng đầu năm 2018 đã tư vấn 906 ca, kết nối, chuyển tuyến để giải cứu và hỗ trợ cho 19 nạn nhân của vụ việc mua bán người.

Những con số trên cho thấy, trẻ em đang đứng trước rất nhiều mối nguy, rủi ro cao thậm chí ngay ở môi trường tưởng như an toàn nhất là gia đình và trường học các em vẫn phải đối mặt với xâm hại, bạo lực. Đánh giá về thực trạng công tác chăm sóc và bảo vệ trẻ em, Cục trưởng Cục Trẻ em, Bộ LĐ, TB - XH Đặng Hoa Nam cũng thừa nhận, dù đã có nhiều kết quả nhưng công tác bảo vệ trẻ em đang đối mặt với không ít thách thức. Hiện, cả nước vẫn còn khoảng 1,75 triệu trẻ em từ 5 - 17 tuổi (bằng 9,6% dân số trẻ em) tham gia lao động; 52% trẻ em tham gia lao động đã thôi học, 2,8% chưa bao giờ đi học, số còn lại vừa học vừa làm. Đáng báo động, với xu thế phát triển chóng mặt của mạng Internet không ít trẻ em lại trở thành nạn nhân của sự bùng nổ công nghệ thông tin này.

“Số lượng trẻ em dùng internet gia tăng nhanh chóng (chiếm khoảng 30% tổng số người dùng Internet tại Việt Nam), đồng nghĩa với việc có nguy cơ bị các thiết bị điện tử, mạng xã hội chi phối, tác động. Trên thực tế, đã có không ít trẻ em “nghiện” mạng xã hội, game online, smartphone, ipad hoặc bị lừa, đe dọa, xâm hại, lộ bí mật đời sống riêng tư trên môi trường mạng…” - ông Nam cho biết.

Cần nhiều giải pháp

 Năm 2017, tổng kinh phí phân bổ cho công tác trẻ em thông qua ngành Lao động, Thương binh và Xã hội của 63 tỉnh, thành phố đạt gần 147 tỷ đồng. Trong đó, 35 tỉnh, thành phố bố trí ngân sách từ 1 - 3 tỷ đồng; 27 tỉnh, thành phố bố trí ngân sách từ 200 triệu đến 1 tỷ đồng, cá biệt tỉnh Bình Phước không bố trí ngân sách.

Làm thế nào để trẻ em được sống trong môi trường an toàn và lành mạnh? Câu hỏi này có từ lâu nhưng đến nay những con số đáng suy ngẫm về những rủi ro, nguy cơ trẻ em phải gánh chưa có xu hướng giảm. Tiến sĩ tâm lý Nguyễn Thị Thủy cho rằng, nhiều người lớn, kể cả những người có trách nhiệm chăm sóc, bảo vệ trẻ em còn thiếu hiểu biết pháp luật, thiếu kỹ năng ứng xử, giao tiếp, chăm sóc, bảo vệ trẻ em. Công tác tuyên truyền phòng ngừa, đấu tranh chống bạo lực, xâm hại trẻ em từ mỗi cá nhân, gia đình và cộng đồng còn hạn chế. Việc bảo vệ trẻ em vẫn chưa được nhận diện đúng, đặc biệt ở không ít nơi và không ít người coi bảo vệ trẻ em là trách nhiệm của ngành, một cá nhân nào đó. Chính điều này đã tạo kẽ hở để phát sinh những vi phạm pháp luật đối với trẻ em.

Đồng tình với quan điểm trên, Cục trưởng Đặng Hoa Nam cũng cho rằng, chính những lỗ hổng về kiến thức pháp luật cũng như nhận thức nên công tác bảo vệ trẻ em chưa đạt hiệu quả như kỳ vọng. “Trong số các vụ việc xâm hại tình dục trẻ em được phát hiện từ đầu năm 2018 đến nay, thủ phạm là bố đẻ, bố dượng, anh, em họ... chiếm tới 21,3%; là thầy giáo, nhân viên nhà trường chiếm 6,2%; là người quen, hàng xóm chiếm 59,9%. Thủ phạm là người lạ chỉ chiếm 12,6%” - ông Nam dẫn chứng.

Từ những phân tích trên cho thấy, để bảo đảm quyền trẻ em, các ngành, địa phương cần đẩy mạnh hơn nữa công tác thông tin, tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của xã hội về công tác chăm sóc, bảo vệ trẻ em; tiếp tục phổ biến rộng rãi Luật Trẻ em và các quy định khác liên quan. Song song với công tác tuyên truyền, các cơ quan chức năng cần quy định rõ hơn trách nhiệm của tập thể, cá nhân; ban hành cơ chế phối hợp liên ngành bảo vệ trẻ em.

Đặc biệt, vai trò của UBND cấp xã cần được nhận diện một cách rõ ràng hơn trong quá trình giải quyết, xử lý các vụ bạo lực, xâm hại trẻ em. Trong gia đình, cha mẹ cần trang bị cho bản thân và con cái kiến thức, kỹ năng chủ động phòng, tránh bạo lực, xâm hại; kỹ năng sử dụng mạng xã hội an toàn. Chỉ khi thực hiện đồng bộ những giải pháp đó thì trẻ em mới thực sự được sống trong môi trường lành mạnh, an toàn đúng như mục tiêu mà Chủ đề Tháng hành động vì trẻ em năm 2018 đề ra.

Thái Yến
Xem tin theo ngày:
VĂN BẢN PHÁP LUẬT
20:53 10/04/2017
Toàn quốc phấn đấu không phát sinh tụ điểm phức tạp về ma túy; mỗi năm triệt xóa từ 5 - 10% số điểm, tụ điểm và mỗi huyện, quận, thị xã, thành phố (trực thuộc tỉnh) xây dựng được 1 mô hình điểm về phòng, chống ma túy tại xã, phường, thị trấn... Đây là mục tiêu Chương trình phòng, chống ma túy đến năm 2020 vừa được Thủ tướng phê duyệt.
Quay trở lại đầu trang