PHÁP LUẬT
Cập nhật 00:19 | 10/04/2020 (GMT+7)
.

Phản biện và thẩm định

09:11 | 30/05/2018
Kiên quyết trả lại nếu hồ sơ không đầy đủ, không bảo đảm chất lượng là chỉ đạo của Chính phủ liên quan đến công tác thẩm định văn bản quy phạm pháp luật. Tuy nhiên, cũng không hẳn đã dễ thực hiện, khi mà cơ quan chủ trì soạn thảo và cơ quan thẩm định có những khó khăn riêng, đặc biệt là khi còn sự nể nang trong công tác phối hợp.

Theo đánh giá của Bộ Tư pháp, sau gần 2 năm Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật có hiệu lực, công tác thẩm định dần đi vào nền nếp, tuy nhiên chất lượng các báo cáo thẩm định chưa đồng đều, tiến độ thẩm định một số đề nghị xây dựng văn bản và dự án, dự thảo văn bản còn chậm.

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực tế trên, như nhân lực, nguồn tài chính… và cũng không loại trừ việc Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật đã tạo ra áp lực cho chính những người làm công tác xây dựng văn bản. Bởi, để tổ chức triển khai văn bản thì cần có những điều kiện cần và đủ nhất định; nếu mục tiêu của quy định đặt ra quá cao với điều kiện thực tế thì hậu quả là khó có thể tổ chức triển khai. Chất lượng hồ sơ gửi cơ quan thẩm định phụ thuộc rất nhiều yếu tố, trong đó có con người, tài chính. Tuy nhiên các yếu tố này hiện nay chưa đáp ứng được yêu cầu của công tác xây dựng văn bản.

  Quay trở lại vấn đề thẩm định văn bản có thể thấy, hiện nay cơ quan thẩm định rơi vào tình trạng có hồ sơ nào thì thẩm định hồ sơ đó, chứ không phải là thẩm định những hồ sơ đạt chuẩn theo quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Cũng hiếm có hồ sơ thẩm định nào bị trả về do thiếu thành phần và yếu về nội dung. Việc trả về đều khó cho cơ quan chuẩn bị văn bản và cơ quan thẩm định.

Có một thực tế là cơ quan với vai trò thẩm định, cũng chính là cơ quan phải đôn đốc các bộ, ngành hoàn thành văn bản dự thảo theo dự kiến chương trình xây dựng luật, pháp lệnh. Nhiều khi vai trò đôn đốc và trách nhiệm phải bảo đảm đúng chương trình xây dựng luật, pháp lệnh đã khiến cơ quan thẩm định… khó “mạnh tay” với các cơ quan chủ trì soạn thảo. Cơ quan chủ trì lại có cái khó riêng khi mà kết luận thẩm định “chung chung không biết thế nào mà lần”. Nói chính xác hơn là cơ quan thẩm định cũng không có điều kiện (tài chính, hỗ trợ của khoa học công nghệ, chuyên gia...) để phản biện lại các lập luận, đề xuất, phương án đưa ra; cũng chỉ dựa vào những báo cáo đánh giá tác động văn bản, các báo cáo tổng kết triển khai… - nghĩa là dựa vào hồ sơ của cơ quan soạn thảo chuẩn bị.

Như vậy cũng không thể đưa ra những kết luận thẩm định mang tính phản biện, hay yêu cầu làm rõ. Hậu quả là có không ít dự thảo chưa “ưng ý” cũng phải chuyển sang các bước tiếp theo cho kịp tiến độ. Cơ quan thẩm định cần mạnh dạn hơn là một đề xuất rất… không đúng luật. Bởi nếu làm đúng quy định của Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật thì làm gì có cái gọi là mạnh dạn hay không mạnh dạn, nhưng đây lại là một thực tế.

Để “mạnh dạn hơn trong thẩm định” hay “kiên quyết trả lại những hồ sơ chưa đáp ứng yêu cầu” theo chỉ đạo của Thủ tướng, cơ quan thẩm định cần được tạo điều kiện, nhất là về con người.

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang