PHÁP LUẬT
Cập nhật 19:40 | 02/06/2020 (GMT+7)
.
Sổ tay

Đăng ký tài sản và những “nút thắt”

07:21 | 26/05/2018
Nghiên cứu Môi trường kinh doanh của Ngân hàng Thế giới (World Bank - WB) là một nghiên cứu có ảnh hưởng lớn tới việc cải cách môi trường kinh doanh của nhiều quốc gia. Cho đến nay, nghiên cứu này đánh giá 190 nền kinh tế với 11 chỉ số thành phần, trong đó có chỉ số về Đăng ký tài sản. Chỉ số này đánh giá sự cần thiết đối với quyền tài sản trong hoạt động đầu tư, hiệu suất của việc sử dụng tài sản và tăng trưởng.

Cũng theo đánh giá của WB, đất đai và giá trị công trình xây dựng chiếm đến ¾ giá trị tài sản của nhiều nền kinh tế. Chính vì thế, thúc đẩy hoạt động đăng ký bất động sản và năng lực quản trị thông tin về bất động sản sẽ giúp nâng cao hiệu suất kinh tế. Đặc biệt, Nhà nước có thể thu nhập được nhiều hơn về thuế đối với các giao dịch tài sản và nâng cao năng lực quy hoạch phát triển của mình.

Từ những lợi ích của việc đăng ký tài sản, nên cũng rất dễ hiểu khi nhiều quốc gia rất coi trọng việc đăng ký tài sản, nhất là bất động sản. Chất lượng đăng ký tài sản được đánh giá trên 5 tiêu chí, bao gồm: Sự tin cậy của hạ tầng thông tin về dữ liệu đăng ký đất đai; tính minh bạch về thông tin đăng ký đất đai; mức độ bao phủ của đất đai được đăng ký; năng lực giải quyết tranh chấp đất đai; bình đẳng trong việc tiếp cận quyền tài sản.

 Nếu nhìn nhận vấn đề ở góc độ các tiêu chí trên, có thể thấy hệ thống pháp luật Việt Nam về đăng ký tài sản, cũng như thực tiễn áp dụng pháp luật thì đều chưa đạt tới. Hiện nay, hoạt động đăng ký tài sản ở Việt Nam được quy định tại nhiều văn bản khác nhau. Hệ thống văn bản này chủ yếu liên quan đến hoạt động đăng ký bất động sản, quyền sở hữu trí tuệ, phương tiện giao thông cơ giới (ô tô, xe máy, tàu thủy, tàu bay). Nhiều quy định được hình thành từ lâu và kéo theo đó là một chuỗi các thủ tục, giấy tờ mà chủ sở hữu, người sử dụng phải thực hiện với các loại giấy tờ chứng nhận.

Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, không ít những quy định liên quan đến đăng ký bất động sản lại mang yếu tố đăng ký sử dụng, lưu hành (đăng ký phương tiện giao thông là nhằm mục đích xác nhận phương tiện đó có nguồn gốc hợp pháp, bảo đảm tiêu chuẩn để lưu thông, chứ không hoàn toàn có giá trị đối kháng đối với bên thứ 3). Đặc biệt, các quy định về đăng ký động sản chủ yếu là đăng ký bắt buộc, thiếu vắng cơ chế pháp lý cho việc đăng ký tự nguyện. Cho đến thời điểm này, hệ thống pháp luật mới chỉ có quy định lựa chọn đăng ký đối với tài sản là di vật, cổ vật.

Từ thực tiễn pháp lý trên, đề xuất xây dựng Luật đăng ký tài sản đã được giới làm luật ấp ủ trong rất nhiều năm qua, tuy nhiên để trả lời câu hỏi, liệu Luật có giải quyết được tất cả những vấn đề nêu trên hay không thì không hề đơn giản. Rõ ràng, ai cũng nhận thấy cần thiết phải hoàn thiện hơn nữa hệ thống pháp luật về đăng ký tài sản như một nút thắt của thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bởi, việc hoàn thiện hệ thống pháp luật này cũng đồng nghĩa với việc tăng khả năng tiếp cận các nguồn vốn đầu tư, bao gồm cả nguồn vốn thông qua hệ thống ngân hàng.

Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện nay, nếu xây dựng một luật riêng về đăng ký tài sản thì lại là một thách thức, nhất là khi phạm vi điều chỉnh quá rộng, đụng chạm đến nhiều bộ, ngành (Bộ Tài nguyên và Môi trường; Bộ Giao thông - Vận tải, Bộ Xây dựng…). Chính vì thế, bên cạnh những ý kiến cho rằng cần thiết xây dựng luật về đăng ký tài sản thì cũng có quan điểm, nên củng cố những quy định hiện hành và đổi mới cơ chế làm việc của các cơ quan nhà nước trong đăng ký tài sản theo hướng đơn giản các bước đăng ký, bổ sung hình thức tự nguyện.

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang