PHÁP LUẬT
Cập nhật 08:35 | 08/12/2019 (GMT+7)
.
Sổ tay

Điều kiện đạo đức hay chuyên môn?

07:37 | 21/05/2018
Bộ Tư pháp đang tiến hành cắt giảm các điều kiện đầu tư kinh doanh trong lĩnh vực tư pháp. Theo đó, Bộ sẽ cắt giảm, đơn giản hóa đạt tỷ lệ 44% đối với các điều kiện kinh doanh của 7 ngành, nghề thuộc lĩnh vực bổ trợ tư pháp. Tuy nhiên, theo đánh giá của Hội đồng Tư vấn cải cách thủ tục hành chính, phương án đơn giản hóa vẫn chưa đáp ứng mục tiêu cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh theo yêu cầu của Chính phủ tại Nghị quyết số 01/NQ-CP với mức tối thiểu là 50% điều kiện kinh doanh.

Trước đánh giá trên, mới đây Cục Bổ trợ tư pháp, Bộ Tư pháp đã rà soát tổng thể các điều kiện kinh doanh, bổ sung các điều kiện kinh doanh còn thiếu, xác định rõ các điều kiện kinh doanh không phải là thủ tục hành chính (TTHC). Cụ thể, bổ sung 1 điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực tư pháp; bỏ hàng loạt điều kiện vì chỉ là giấy tờ thuộc thành phần hồ sơ thực hiện TTHC, không phải là điều kiện kinh doanh (như giấy tờ chứng minh về trụ sở của chi nhánh, danh sách trọng tài viên, nhân viên dự kiến làm việc tại chi nhánh trong lĩnh vực trọng tài thương mại, trong lĩnh vực giám định tư pháp, thừa phát lại…) nhằm bảo đảm mục tiêu cắt giảm tối thiểu 50% điều kiện kinh doanh.

Thực tế lĩnh vực bổ trợ tư pháp với các hoạt động công chứng viên, thừa phát lại, luật sư, đấu giá viên, trọng tài thương mại… là những hoạt động liên quan mật thiết đến hoạt động tư pháp nói riêng và quá trình tố tụng nói chung. Kết quả của các hoạt động này lại là nguồn chứng cứ quan trọng của quá trình điều tra, xét xử; đồng thời là các hoạt động tiềm ẩn những rủi ro pháp lý rất lớn, đặc biệt là lĩnh vực công chứng, luật sư. Chính vì thế, Bộ Tư pháp đã gặp không ít khó khăn, trong việc cắt giảm các thủ tục - được xem là giải pháp kỹ thuật - nhằm hướng tới tiền kiểm, có tính chất phòng ngừa, tránh được những rủi ro pháp lý không đáng có.

Liên quan đến quá trình rà soát các điều kiện kinh doanh nói chung và lĩnh vực bổ trợ tư pháp nói riêng hiện có hai luồng ý kiến trái ngược nhau. Doanh nghiệp đã hoạt động thì muốn điều kiện phải chặt, còn những người muốn gia nhập lại mong muốn điều kiện càng thông thoáng càng tốt. Để đạt được mục tiêu do Chính phủ đặt ra là xóa bỏ rào cản gia nhập thị trường, cắt giảm những TTHC không cần thiết, “quá sức” với doanh nghiệp, thì nhiều ý kiến cho rằng, những điều kiện không phải là điều kiện kinh doanh song vẫn là “đầu vào”, nếu rà soát có thể bỏ được thì nên mạnh dạn cắt bỏ, còn lại tăng cường hậu kiểm.

Tuy nhiên, làm thế nào để hậu kiểm điều kiện “phẩm chất đạo đức tốt” lại là vô cùng khó khăn, nhất là khi đến thời điểm này khái niệm này vẫn được cho là chung chung, không định lượng, định tính được. Hiện, các điều kiện kinh doanh trong các lĩnh vực bổ trợ tư pháp bao gồm 2 nhóm: Nhóm điều kiện, tiêu chuẩn về phẩm chất đạo đức của cá nhân như tiêu chuẩn có phẩm chất đạo đức tốt, trung thực, liêm khiết, tuân thủ Hiến pháp và pháp luật. Nhóm điều kiện về trình độ, chuyên môn nghiệp vụ của cá nhân như có bằng tốt nghiệp đại học chuyên ngành luật (đối với luật sư, công chứng, thừa phát lại), chuyên ngành luật, kinh tế (đối với đấu giá viên, quản tài viên), đã qua đào tạo nghề và qua thời gian tập sự hành nghề.

Liệu, giữa phẩm chất đạo đức và chuyên môn nghiệp vụ - điều kiện nào sẽ được… cắt giảm và cắt giảm rồi ai sẽ chịu trách nhiệm hậu quả pháp lý, nhất là khi không chỉ là những thiệt hại về vật chất mà còn là về tinh thần, số phận pháp lý của công dân?

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang