PHÁP LUẬT
Cập nhật 18:32 | 13/12/2019 (GMT+7)
.
Phối hợp trong thi hành án dân sự

Nỗ lực từ nhiều phía

09:04 | 20/04/2018
Là khâu cuối cùng trong quá trình tố tụng, thi hành án dân sự (THADS) phụ thuộc rất nhiều vào hiệu quả của các hoạt động tố tụng trước đó, cũng như sự phối hợp của các địa phương trong quá trình thực hiện.

Không thể đơn thương độc mã

Cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan có trách nhiệm thực hiện yêu cầu của cơ quan THADS, chấp hành viên theo quy định của Luật này. Mọi hành vi cản trở, can thiệp trái pháp luật đối với hoạt động của cơ quan thi hành án dân sự, chấp hành viên đều bị xử lý theo quy định của pháp luật. (Điều 11, Luật THADS).

Để thi hành bản án, quyết định của Tòa án liên quan đến quyền sử dụng đất, cơ quan THADS cần sự phối hợp của cơ quan quản lý tài nguyên và môi trường; ngân hàng, tổ chức tín dụng… Đó là ví dụ đơn giản nhất phản ánh sự phối hợp giữa các cơ quan trong công tác THADS. Chưa kể, có rất nhiều vụ việc phức tạp, kéo dài, cần huy động lực lượng liên ngành (công an, y tế, tài chính…) tham gia cưỡng chế. Vì thế, cơ quan THADS không thể “đơn thương độc mã” trong công tác của mình.

Việc phối hợp giữa các cơ quan liên quan và địa phương đã được quy định rõ tại Luật Thi hành án dân sự. Cụ thể, Chương VIII quy định nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan ở Trung ương như: Chính phủ, Bộ Tư pháp, Bộ Công an... (từ Điều 166 đến Điều 172); các cơ quan, tổ chức ở địa phương như, UBND cấp tỉnh, huyện, xã và hệ thống cơ quan chuyên môn từ TƯ đến địa phương... (từ Điều 173 đến Điều 180). Căn cứ vào các quy định trên, các cơ quan, tổ chức có trách nhiệm phải thực hiện các yêu cầu của cơ quan THADS.


Lễ ký quy chế phối hợp trong THADS

Ngoài tầm luật, văn bản hướng dẫn thì giữa các bộ, ngành, đặc biệt là cơ quan THADS và các cơ quan tiến hành tố tụng, tổ chức tín dụng, ngân hàng cũng đã ký kết quy chế phối hợp. Bên cạnh những quy định trách nhiệm phối hợp thì pháp luật về THADS cũng đã quy định những chế tài xử phạt (hành chính, hoặc bồi thường nhà nước) khi cán bộ, cơ quan liên quan không thực hiện, hoặc thực hiện không đúng trong công tác phối hợp. Chẳng hạn, Khoản 6 Điều 162 Luật THADS quy định, không thực hiện yêu cầu của chấp hành viên về việc cung cấp thông tin, giao giấy tờ liên quan đến tài sản bị xử lý để THA mà không có lý do chính đáng; không chấp hành quyết định của chấp hành viên về việc khấu trừ tài khoản, trừ vào thu nhập, thu hồi giấy tờ có giá của người phải THA. Có thể nói, nếu nhận được sự phối hợp hỗ trợ tốt từ các cơ quan, ban ngành liên quan thì công tác THADS đạt kết quả cao. Địa phương nào, có sự quan tâm của cấp ủy, UBND, nơi đó công việc THA thuận lợi và đạt được thành tích tốt.

Còn lỗi nhịp

Tuy nhiên, để tạo được mối quan hệ tốt với các cơ quan ban ngành, các tổ chức là điều không dễ dàng đối với ngành THADS. Vì cơ quan THADS với nhiệm vụ là tổ chức thi hành các bản án, quyết định của Toà án về phần dân sự mà quyền lợi của các bên đương sự giai đoạn này luôn mâu thuẫn nhau (một bên là được THA kia là phải THA) và đây cũng là giai đoạn mà quyền về tài sản, nhân thân của các bên được thi hành trên thực tế, nên mâu thuẫn càng gay gắt và quyết liệt hơn, khiếu nại - tố cáo cũng vì thế mà diễn ra nhiều hơn, phức tạp hơn. Chính vì thế, khi các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan không thấy được hết trách nhiệm của mình hoặc có nhận biết trách nhiệm nhưng không thực hiện, thực hiện không đầy đủ, không kịp thời các quyết định liên quan đến quá trình THADS thì kết quả THADS không cao, hồ sơ tồn đọng nhiều.

Quá trình thực hiện Luật THADS cho thấy, mối quan hệ phối hợp vì liên quan đến toàn bộ hệ thống chính trị từ Trung ương đến địa phương, hầu như liên đới đến tất cả các lĩnh vực từ tài chính, môi trường, trật tự đô thị… nên không tránh khỏi tình trạng thiếu nhịp nhàng, nhuần nhuyễn. Vẫn còn những mắt xích chưa được thông suốt, vẫn còn tình trạng ngành nào lo việc ngành đó, nhất là đối với những cơ quan tiến hành tố tụng, việc đạt chỉ tiêu THADS cũng cần bảo đảm yếu tố trật tự an ninh ở địa phương. Chẳng hạn, nếu giai đoạn điều tra, cơ quan điều tra không áp dụng các biện pháp ngăn chặn tạm thời, phong tỏa tài sản thì đến giai đoạn THA, cơ quan THADS không thể có tài sản để thi hành; hay đối với những vụ việc THADS cưỡng chễ cần huy động lực lượng thì càng phải bảo đảm yếu tố trật tự, an toàn xã hội; thậm chí là chỉ số môi trường kinh doanh an toàn. Chính vì thế, rất nhiều cơ quan THADS rơi vào tình trạng “trở đi mắc núi, trở lại mắc sông”, một bên là chỉ tiêu phải hoàn thành; một bên là bảo đảm trật tự an toàn, an ninh tại địa phương.

Để có được một bức tranh tươi sáng hơn trong mối quan hệ liên ngành, giữa ngành THADS với địa phương các cấp thì phải có những giải pháp từ nhiều phía. Đối với các cơ quan THADS, cụ thể là chấp hành viên, ngoài đáp ứng được đòi hỏi ngày càng cao của công tác chuyên môn, nghiệp vụ cần có kỹ năng nghề nghiệp, quan hệ giao tiếp. Đối với các cơ quan liên quan, thực hiện đúng các quy định của pháp luật THADS. Bên cạnh đó, đã đến lúc cần có một điều tra xã hội học về đánh giá mức độ phối hợp liên ngành, giữa cơ quan THADS và các địa phương. Từ đó, có sự ghi nhận những bộ, ngành, địa phương làm tốt; làm chưa tốt thì mới có sự động viên, khích lệ trong công tác phối hợp THADS.

Đình Khoa
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang