PHÁP LUẬT
Cập nhật 22:38 | 07/12/2019 (GMT+7)
.
Sổ tay

Thuế và chính sách giảm nghèo

07:31 | 19/04/2018

Một câu hỏi lần đầu tiên được PAPI 2017 đưa ra khi khảo sát người dân là anh (chị) có đóng thuế thu nhập cá nhân hay không? Chỉ có 6,8% số người được hỏi cho biết đóng thuế thu nhập cá nhân năm 2017. Quan trọng hơn, mối tương quan giữa thu nhập hộ gia đình và đóng thuế thu nhập cá nhân khá yếu. Một mặt, người nghèo ít đóng thuế hơn so với người khá giả: Chỉ có 10,3% số người trả lời đến từ hộ gia đình có mức thu nhập trên 10 triệu đồng/tháng đã đóng thuế, so với tỷ lệ 4,6% những người đến từ hộ gia đình có mức thu nhập dưới 5 triệu đồng/tháng. Kết quả này cũng tương đồng với thống kê trong Báo cáo của Ngân hàng Thế giới (WB), khi WB cho rằng, rất ít người đóng thuế thu nhập cá nhân, đồng thời giải thích tại sao ngân sách nhà nước thu từ thuế thu nhập cá nhân thấp hơn nhiều so với thu từ thuế GTGT hay thuế thu nhập doanh nghiệp. Thuế thu nhập cá nhân có thể là công cụ giúp Nhà nước tạo thêm nguồn thu phục vụ phân phối lại thu nhập, nhất là khi nhiều người dân coi trọng vấn đề xóa đói giảm nghèo đối với sự phát triển của đất nước.

Tuy tỷ lệ đóng thuế thấp nhưng có đến 70% người dân sẵn sàng đóng góp cho giảm nghèo, với mức chi dao động từ 1 - 3% thu nhập. Đặc biệt, có tới 75% tỷ lệ người dân ủng hộ chính sách tái phân bổ ngân sách từ các tỉnh, thành phố phát triển hơn cho các tỉnh còn nghèo. Mục đích của việc tái phân bổ ngân sách là nhằm bảo đảm bình đẳng về tốc độ tăng trưởng kinh tế. Nhằm tìm hiểu mức độ ủng hộ của người dân với chính sách này và đâu là động lực chính khiến người dân ủng hộ, khảo sát PAPI 2017 đã nêu câu hỏi để xem người dân có sẵn sàng nộp thêm thuế để Nhà nước chuyển tiền từ tỉnh, thành phố mình tới các tỉnh còn nghèo hay không. Kết quả phân tích cho thấy tỷ lệ người trả lời ủng hộ khá cao, đạt tới 75%. Khảo sát cho thấy, mức độ sẵn sàng đóng thêm thuế để Nhà nước tái phân bổ ngân sách cho các địa phương còn nghèo không phụ thuộc vào mức thu nhập của địa phương nơi người trả lời sinh sống. Cụ thể, TP Hồ Chí Minh và Đồng Nai là những tỉnh, thành phố có mức GDP cao, song tỷ lệ người trả lời ủng hộ ý tưởng tăng thu thuế để tái phân bổ chỉ khoảng 50%; trong khi đó ở Bạc Liêu, Ninh Thuận - hai địa phương thuộc nhóm GDP thấp - tỷ lệ người trả lời ủng hộ đạt gần 60%; ở một số địa phương có mức GDP cao như Bắc Ninh, Hà Nội và Bình Dương, thì tỷ lệ này là trên 70%.

Từ kết quả khảo sát cho thấy, Nhà nước cần cải cách thuế thu nhập cá nhân theo hướng công khai, minh bạch và hiệu quả để có thêm nguồn lực từ người dân cho việc thực hiện các chính sách giảm nghèo. Tuy nhiên, trong dự thảo Luật Thuế thu nhập cá  nhân được Bộ Tài chính công bố gần đây nhất thì Bộ này đã đưa ra các phương án thay đổi cách tính thuế thu nhập cá nhân từ tiền lương và tiền công, từ 7 bậc thuế hiện tại về 5 bậc, nhưng mức thuế suất tăng đều theo lũy tiến - tức là chỉ mới dừng lại ở việc tăng mức thuế còn chưa đưa ra được giải pháp tăng cường tính công khai, minh bạch trong thu - chi thuế.

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang