PHÁP LUẬT
Cập nhật 01:35 | 10/12/2019 (GMT+7)
.
Sổ tay

Hiệu quả giám định tư pháp còn hạn chế

09:18 | 04/01/2018
Giám định tư pháp có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong công tác điều tra, truy tố, xét xử và giải quyết tranh chấp xảy ra giữa các tổ chức, cá nhân, giúp cơ quan chức năng đưa ra được phán quyết đúng quy định của pháp luật. Tuy nhiên, hoạt động giám định tư pháp vẫn chưa thực sự được các bộ, ngành coi trọng. Đó là khẳng định của nhiều chuyên gia tại cuộc họp xây dựng dự thảo Quy chế phối hợp liên ngành trong công tác giám định tư pháp mới đây.

Trong lĩnh vực giám định tư pháp đã có Luật Giám định tư pháp và 38 văn bản hướng dẫn. Bộ Tư pháp giúp Chính phủ thống nhất quản lý chung, các cơ quan tiến hành tố tụng ở cấp trung ương (Toà án Nhân dân Tối cao, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng) có trách nhiệm trong việc thông tin, phối hợp với các bộ, ngành quản lý về giám định tư pháp trong hoạt động tố tụng. Tuy nhiên, đến nay việc thực thi quy định đang “có vấn đề”, hoạt động quản lý chỉ mới dừng lại ở Bộ Tư pháp còn các bộ, ngành khác đều rơi vào tình trạng “cha chung không ai khóc”.

Đáng nói là không ít vướng mắc, khó khăn trong tổ chức, hoạt động, quản lý giám định tư pháp chưa được chỉ rõ để kịp thời phối hợp giải quyết, đã làm hạn chế hiệu quả hoạt động, quản lý giám định tư pháp. Đơn cử như một số quy định về thời hạn giám định, hướng dẫn về trưng cầu giám định, đánh giá, sử dụng kết luận giám định, quy chế phối hợp trong thực hiện giám định pháp y tử thi giữa trung tâm pháp y thuộc Sở Y tế và phòng kỹ thuật hình sự thuộc công an cấp tỉnh chưa được ban hành; quy định về chi phí giám định chưa được triển khai thực hiện phù hợp với thực tế, dẫn tới có những vụ án Bộ Công an trưng cầu giám định 3 - 5 tháng mà chưa được trả lời và không hiếm những vụ án công tác giám định kéo dài lê thê.

Mặc dù Bộ Tư pháp hàng năm đều có văn bản đôn đốc, thế nhưng lại không rõ gửi văn bản về đơn vị nào và cơ quan nhận văn bản có khi “quên” giao cho bộ phận liên quan trực tiếp đến hoạt động tố tụng. Những hạn chế đó xuất phát từ sự thiếu phối hợp liên ngành và thiếu quy chế thực hiện trong giám định tư pháp. Vì lẽ đó, dự thảo Quy chế phối hợp liên ngành trong công tác giám định tư pháp đã được xây dựng, quy định rõ hơn vai trò, trách nhiệm, năng lực tổ chức thực hiện và sự phối hợp giữa Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Tòa án Nhân dân Tối cao và Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao. Dự thảo Quy chế đáp ứng được yêu cầu hiện nay khi mà có nhiều vấn đề nổi lên trong công tác giám định như văn bản đang thiếu, số lượng nhân lực và chất lượng chưa bảo đảm, ngân sách còn khó khăn. Đây cũng được coi là “dữ liệu đầu vào, cần thiết” để các bộ, ngành biết và đánh giá những mặt tốt, chưa tốt của công tác này.

Tuy nhiên, để bảo đảm tính hiệu quả thì quy chế cần quy định cụ thể sẽ phối hợp như thế nào, trong thời gian bao lâu và trách nhiệm ra sao. Có ý kiến kiến nghị rằng, cần bổ sung một số bộ tham gia ký kết quy chế cũng như thêm một số nguyên tắc phối hợp để bảo đảm công tác giám định đạt hiệu quả cao hơn. Bởi thực tế, trong bối cảnh tinh giản biên chế mà lượng án hàng năm đều tăng 10%, nếu không có thêm đầu mối phối hợp thực hiện sẽ khó thực thi có hiệu quả quy chế này. Hay như cơ quan cảnh sát điều tra có nhiệm vụ tổng hợp, nắm bắt các thông tin về trưng cầu giám định vì đây là hoạt động điều tra, tuy nhiên, hoạt động giám định pháp y hiện còn gặp rất nhiều vướng mắc do còn một số quy định bị vênh giữa Bộ Công an và Bộ Y tế. Thực tế đó đòi hỏi, cần có quy định bổ sung trong việc mời các cơ quan có thẩm quyền tham gia phối hợp hoạt động giám định tư pháp trong một số trường hợp đặc biệt. 

Dương Cầm
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang