PHÁP LUẬT
Cập nhật 01:35 | 10/12/2019 (GMT+7)
.
Xác định đối tượng sử dụng ma túy đá

Khó nhiều bề

09:04 | 25/07/2017
Hệ thống văn bản pháp luật chưa chặt chẽ, đồng bộ; chưa có khái niệm, tiêu chí xác định, nhận diện và thống kê, giám định các loại ma túy đá là những hạn chế trong công tác quản lý, phòng ngừa, xử lý các đối tượng sử dụng ma túy tổng hợp có hành vi vi phạm pháp luật.

Khó từ xác định đối tượng…

Theo Phó Trưởng Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy (PC47), Công an TP Hà Nội Phạm Xuân Lưu, trong các vụ việc vi phạm pháp luật do đối tượng mắc bệnh lý về tâm thần, bị ảo giác do sử dụng chất ma túy hay còn gọi “ngáo đá” gây ra, có đến 70% vụ việc chỉ có thể xử lý vi phạm hành chính, yêu cầu gia đình bảo lãnh do được ngăn chặn kịp thời, không gây thiệt hại về người và tài sản tới mức truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, để xác định những đối tượng này còn nhiều vướng mắc như khó nhận diện được người nghiện dẫn tới khó thống kê, báo cáo, lập hồ sơ quản lý, đồng thời cũng chưa có phác đồ điều trị đối với người nghiện ma túy tổng hợp.

 Theo Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an TP Hà Nội, tình hình mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy tổng hợp ngày càng diễn biến phức tạp. Trong 6 tháng đầu năm 2017, lực lượng cảnh sát đã điều tra, khám phá 950 vụ, với 1.360 đối tượng phạm tội liên quan đến ma túy tổng hợp, chiếm hơn 53% tổng số vụ liên quan đến ma túy (tăng 43 vụ và 67 đối tượng so với cùng kỳ năm 2016). Ma túy tổng hợp cũng chiếm số lượng lớn trong số tang vật thu giữ liên quan đến tội phạm ma túy với tỷ lệ 63% (91/145kg).

Thực tế, những đối tượng “ngáo đá” thường có triệu chứng suy giảm chức năng nhận thức, ảo giác, loạn thần, hoang tưởng. Cụ thể, về lâm sàng, người “ngáo đá” bị rối loạn nhịp tim, vã mồ hôi, ớn lạnh, giãn đồng tử, kích thích tâm thần vận động hoặc co giật. Về hành vi, thường bị rối loạn các hành vi chức năng hoặc rối loạn tri giác. Theo đó, thường bị ảo giác, ảo thị, ảo thanh và xúc giác. Các đối tượng cũng có biểu hiện khác như nói nhiều, tự cao, lo âu, đa nghi, kích động, bồn chồn, tăng hoạt động, rập khuôn một hành động nào đó, sau nữa là hoang tưởng. Tuy nhiên, đó chỉ là biểu hiện bên ngoài, về mặt pháp luật, quy trình xác định tình trạng nghiện ma túy tổng hợp còn gặp khó khăn.

Theo Thông tư liên tịch số 17/2015/TTLT - BYT – BLĐTBXH - BCA quy định thẩm quyền, thủ tục và quy trình xác định tình trạng nghiện ma túy, để theo dõi xác định tình trạng nghiện ma túy phải mất từ 3 - 5 ngày, trong khi thời gian tạm giữ người vi phạm hành chính tại cơ quan công an thường không quá 24 giờ. Ngoài ra, cũng theo Thông tư này, việc xác định tình trạng nghiện ma túy tối đa 3 ngày đối với nhóm Opiat và tối đa 5 ngày đối với nhóm Amphetamine. Với quy định đó, ngành y tế đang bị áp lực nếu người sử dụng trái phép chất ma túy không đồng ý ở lại theo dõi dấu hiệu nghiện vì không có đủ thẩm quyền quản lý, nhất là khi lưu giữ đối tượng ở đâu, giao ai lưu giữ và trong trường hợp nào chưa có quy định cụ thể.


Khó khăn trong công tác kiểm định ma túy tổng hợp                                                         Nguồn: ITN

Hơn nữa, các đối tượng sử dụng ma túy tổng hợp, nhất là ma túy đá có thể nhiều ngày mới sử dụng một lần, trong khi hợp chất này xuất hiện trong nước tiểu sau khi sử dụng khoảng 3 giờ và tồn tại trong máu hoặc nước tiểu từ 24 - 72 giờ. Vì vậy, trước và sau thời gian trên, nếu áp giải đối tượng đi xét nghiệm thì kết quả thường âm tính, không đủ căn cứ lập hồ sơ đưa đi cai nghiện bắt buộc. Hơn nữa, theo quy định, những người nghiện được xác định là người bệnh, cần điều trị và chỉ có thể bị bắt giữ khi thực hiện hành vi vi phạm pháp luật gây hậu quả nghiêm trọng.

…tới thống kê, giám định

Chưa thống kê đầy đủ các loại ma túy đá cũng là nguyên nhân khiến việc quản lý, phòng ngừa, xử lý các đối tượng sử dụng ma túy tổng hợp có hành vi vi phạm pháp luật gặp vướng mắc. Theo Phó Giám đốc Trung tâm Giám định ma túy (Viện Khoa học Kỹ thuật Hình sự, Bộ Công an) Nguyễn Ngọc Chiến, báo cáo của Văn phòng Liên Hợp Quốc về ma túy và tội phạm cho thấy, từ năm 2009 - 2014, đã có 324 chất hướng thần mới (NPS), nâng tổng số loại chất này lên 541 loại và thực tế con số này đã lên tới hơn 600 chất. Tuy nhiên, theo Nghị định số 126/2015/NĐ - CP sửa đổi, bổ sung Danh mục các chất ma túy và tiền chất ban hành kèm theo Nghị định số 82/2013/NĐ - CP về danh mục chất ma túy và tiền chất, mởi chỉ có 250 chất được coi là ma túy. 

Phó Chi cục trưởng Chi cục Phòng chống Tệ nạn xã hội, Sở Lao động, Thương binh và Xã hội TP Hà Nội Nguyễn Văn Lập thì cho biết, thông qua công tác khám nghiệm và giám định, lực lượng Kỹ thuật hình sự Bộ Công an đã phát hiện một số đối tượng lợi dụng kẽ hở của pháp luật để sản xuất ma túy tổng hợp và chất hướng thần chưa có trong danh mục chất ma túy. Điều này gây nhiều khó khăn cho các lực lượng phòng chống ma túy trên cả nước. Bên cạnh đó, các đối tượng sản xuất ma túy còn không ngừng quảng cáo những chất kích thích này không gây nghiện cho người sử dụng, càng kiến tình trạng “ngáo đá” thêm trầm trọng. Trong khi đó, với một số loại chất hướng thần mới khi phân tích bằng các phương pháp thông thường lại cho ra kết quả âm tính. Thực tế này cho thấy, những chất ma túy đó đã vượt qua khả năng giám định của một số địa phương.

Do vậy, để phòng ngừa, ngăn chặn sự phát triển của ma túy tổng hợp cũng như các chất hướng thần mới, cần phải thực hiện các giải pháp cấp bách. Các chuyên gia khuyến nghị, cơ quan chuyên trách về phòng chống ma túy phải phối hợp chặt chẽ với nhau và phối hợp với các lực lượng quốc tế để ngăn chặn ma túy thẩm lậu vào nội địa; tăng cường công tác nắm tình hình và xác định các loại ma túy mới để kịp thời bổ sung vào danh mục; đồng thời tập trung đấu tranh xử lý các trường hợp mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép ma túy tổng hợp; có biện pháp quản lý cụ thể với từng đối tượng.

Thảo Mộc
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang