PHÁP LUẬT
Cập nhật 22:12 | 17/01/2020 (GMT+7)
.
Cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cộng đồng

Đơn giản hóa thủ tục

08:14 | 27/04/2017
Hoạt động của Tổ công tác cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng nặng tính hình thức, quy trình lập hồ sơ, danh sách cai nghiện nhiều giấy tờ, thậm chí làm lộ bí mật đời tư của người nghiện… đã khiến kết quả của công tác cai nghiện tại gia đình, cộng đồng không như mong muốn. Đây là đánh giá của Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội sau 6 năm thực hiện Nghị định số 94/2010/NĐ - CP ngày 09/9/2010 của Chính phủ quy định về tổ chức cai nghiện ma túy tại gia đình, cai nghiện ma túy tại cộng đồng.

Nặng hình thức và thiếu khả thi

Theo báo cáo của các địa phương, giai đoạn 2010 - 2016 đã thành lập hơn 2.700 Tổ công tác cai nghiện tại gia đình, cộng đồng. Cơ sở cắt cơn tại cấp xã (phường) chủ yếu dựa vào các địa điểm là trạm y tế và cơ sở cai nghiện đóng trên địa bàn. Số người được cai nghiện tại gia đình, cộng đồng là 51.962 lượt người. Trong đó, tại gia đình là 22.675 lượt người, tại cộng đồng là 25.038 lượt người. Điều đáng nói, việc quản lý người điều trị ma túy tại gia đình ở nhiều địa phương còn lỏng lẻo. Hoạt động cai nghiện ở nhiều xã, phường, thị trấn chủ yếu dừng lại ở tuyên truyền, vận động chứ chưa tập trung rà soát, đánh giá nhu cầu, lập kế hoạch cai nghiện cho từng đối tượng.

Ở góc độ tổ chức triển khai các văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến vấn đề này, các địa phương phản ánh khó thực hiện vì quy định không phù hợp với thực tiễn. Chẳng hạn, quy định người tự nguyện vào cai nghiện phải thực hiện đầy đủ quy trình ít nhất là 6 tháng… Hay liên quan đến Tổ công tác, mặc dù thành phần của Tổ này tương đối đầy đủ, song chủ yếu kiêm nhiệm nên hầu như chỉ thành lập cho có. Do tính chất kiêm nhiệm nên việc bố trí thời gian, triển khai các hoạt động chuyên môn, nhất là các hoạt động liên quan đến quản lý, tư vấn cho người cai nghiện, tổ chức điều trị cắt cơn, giải độc lại rơi vào sự hình thức.

Sự không hiệu quả còn thể hiện ở mô hình tổ chức triển khai biện pháp này. Có thể thấy, vai trò của gia đình trong biện pháp cai nghiện này rất quan trọng. Tuy nhiên, không hiếm gia đình có người sử dụng ma túy thiếu hiểu biết về quy trình điều trị khiến việc hỗ trợ, chăm sóc gặp khó khăn. Đặc biệt, có gia đình dù có người mắc bệnh nặng như tâm thần, trầm cảm.. do sử dụng ma túy nhưng không đưa thân nhân đến bệnh viện mà tự điều trị ở nhà song lại không tuân thủ phác đồ điều trị.

Những quy định gây khó

 Ngày 18.8.2016, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1640/QĐ - TTg phê duyệt Quy hoạch mạng lưới cơ sở cai nghiện ma túy đến năm 2020 và định hướng đến năm 2030, trong đó tăng số lượng, quy mô cơ sở cai nghiện ma túy tự nguyện và giao nhiệm vụ rà soát chính sách xây dựng cơ chế khuyến khích cai nghiện ma túy tự nguyện.

Đơn giản hóa hồ sơ cai nghiện tự nguyện đồng thời sửa đổi, bổ sung những quy định liên quan đến bí mật đời tư của người cai nghiện tự nguyện là những vấn đề được đặt ra tại dự thảo Nghị định quy định về cai nghiện ma túy tự nguyện.

Hiện nay, hồ sơ cai nghiện bao gồm: Đơn đăng ký tự nguyện, người giám hộ; sơ yếu lý lịch của người nghiện ma túy; kế hoạch cai nghiện cá nhân... được cho là gây khó khăn và không khuyến khích cai nghiện tự nguyện vì quá nhiều thành phần. Từ thực tế này, nhiều Sở Lao động Thương binh và Xã hội đề xuất, chỉ cần Đơn xin đi cai nghiện; không cần phải Bản sao Giấy chứng minh nhân dân hoặc sổ hộ khẩu hoặc Giấy chứng nhận tạm trú dài hạn (trừ trường hợp hưởng hỗ trợ ngân sách).

Theo Nghị định số 94/2010/NĐ cai nghiện ma túy tại gia đình, cộng đồng được thực hiện theo 3 hình thức: cai nghiện tự nguyện tại gia đình, cai nghiện tự nguyện tại cộng đồng và cai nghiện bắt buộc tại cộng đồng. Sau 5 - 7 ngày điều trị cắt cơn tập trung tại cộng đồng, người nghiện được giao về cho gia đình và địa phương chăm sóc quản lý thông qua sự hướng dẫn, theo dõi của các tổ công tác cai nghiện trong 12 tháng. Sau khi cắt cơn, các đối tượng được tham gia sinh hoạt nhóm tự lực, các câu lạc bộ dành cho người sau cai nghiện. Định kỳ 10 ngày, người nghiện báo cáo kết quả cai nghiện với tổ công tác. Sau 12 tháng nếu không tái nghiện sẽ được xem xét cấp giấy chứng nhận hoàn thành quy trình cai nghiện và được tiếp tục quản lý sau cai nghiện trong vòng 12 tháng, nếu không tái nghiện thì được ra khỏi danh sách quản lý. Ngoài ra, khi hoàn thành quá trình cai nghiện, đều phải gửi thông báo hoàn thành với UBND cấp xã nơi người đó cư trú. Những quy định này đã không bảo đảm tính bảo mật thông tin của người tự nguyện tham gia cai nghiện, ảnh hưởng đến tâm lý của người tự nguyện cai, nhất là trong hoàn cảnh xã hội đang có ít nhiều sự kỳ thị.

Ngoài việc vô tình làm lộ bí mật danh tính thì thời gian xét đơn xin đi cai nghiện là 7 ngày theo giờ làm việc và phải gửi quyết định tiếp nhận cho người thân, UBND cấp xã nơi người đó sinh sống cũng được xem là chưa phù hợp. Đại diện Sở Lao động, Thương binh và Xã hội tỉnh Ninh Bình cho rằng, thời gian xét vậy quá dài, trong khi người nghiện không phải lúc nào cũng nhận thức và đủ kiên trì để đi cai nghiện ma túy tự nguyện, ngoài ra việc gửi quyết định về cho người thân, UBND nơi người đó sinh sống mang sự kỳ thị, ảnh hưởng bí mật đời tư của người nghiện ma túy.

Khang Bình
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang