PHÁP LUẬT
Cập nhật 19:07 | 17/02/2020 (GMT+7)
.

Đỏ mắt tìm tổ chức giám định

08:23 | 04/02/2017
Giám định tư pháp trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ đã được quy định tại khá nhiều văn bản như Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 (sửa đổi, bổ sung năm 2009), Bộ luật Dân sự năm 2005, Luật Giám định tư pháp năm 2012… song để bảo vệ quyền đều phải lòng vòng nhiều cấp với nhiều văn bản mới chỉ định được cơ sở giám định.

Lòng vòng tìm cơ sở giám định

Không khó để liệt kê những vi phạm trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ mà các bên liên quan cần có sự tham gia của các tổ chức giám định tư pháp, nhất là trưng cầu giám định các phần mềm trang web, trang thông tin, các sản phẩm trí tuệ. Để phục vụ cho việc giải quyết vụ án, Tòa án phải có công văn đề nghị Sở Văn hóa,Thể thao và Du lịch giới thiệu giám định viên tư pháp thực hiện giám định về hành vi vi phạm quyền tác giả đối với tác phẩm. Tuy nhiên, Sở này lại căn cứ Thông tư 15/2012/TT-BVHTTDL của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch “việc giám định quyền tác giả, quyền liên quan thuộc thẩm quyền của ngành văn hóa, thể thao và du lịch”, nên Sở đã giới thiệu tòa án liên hệ Cục Bản quyền tác giả, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch. Sau nhiều tháng chờ đợi Cục Bản quyền tác giả mới có văn bản trả lời với nội dung “đến nay chưa có tổ chức giám định quyền tác giả”. Không thể giải quyết được vụ việc nếu thiếu kết quả giám định, nên tòa án lại tiếp tục gửi công văn đến Sở Thông tin và Truyền thông, đến lúc này Sở mới cử được giám định viên và kết quả tòa nhận được là “không phát hiện ra dấu hiệu vi phạm quyền tác giả, quyền sở hữu trí tuệ”. Như vậy, vấn đề thời gian trả lời văn bản, giải quyết vụ án, quyền và lợi ích của các bên liên quan không còn có giá trị nữa bởi phụ thuộc quá nhiều vào việc tìm, cử tổ chức giám định của các cơ quan chức năng. Hơn nữa, hiện thời hạn giám định chưa được quy định nên các cơ quan tố tụng, cũng như tổ chức, cá nhân liên quan không có căn cứ để thực hiện; đồng thời cũng không loại trừ sự chây ì của chính các cơ quan này.

Chưa có tổ chức giám định

Trên thực tế, việc cử người làm giám định của các bộ, ngành chuyên môn được trưng cầu thường rất lâu, không kịp thời, có nhiều vụ việc kéo dài trong nhiều tháng, thậm chí kéo dài hàng năm, làm chậm tiến độ giải quyết vụ án. Một số trường hợp cơ quan, đơn vị được trưng cầu từ chối tiếp nhận trưng cầu giám định với lý do không có chức năng, nhiệm vụ giám định, nhất là lĩnh vực thuộc quyền sở hữu trí tuệ, sở hữu tác giả.

Đội ngũ giám định viên hiện nay còn rất ít, các tổ chức giám định gần như chưa có để giám định các vi phạm về sở hữu trí tuệ giúp tòa án dựa vào đó làm căn cứ khi đưa ra các quyết định. Mặc dù, Nghị định 105/2006/NĐ-CP Quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ về bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và quản lý nhà nước về sở hữu trí tuệ đã quy định khác chi tiết về điều kiện, quyền và nghĩa vụ của giám định viên sở hữu trí tuệ. Song, đến nay chỉ có Viện Khoa học Sở hữu Trí tuệ Việt Nam (Vietnam Intellectual Property Research Institute - VIPRI) có chức năng giám định sở hữu trí tuệ trong lĩnh vực quyền sở hữu công nghiệp. Toàn quốc có 4 giám định viên, trong đó, có 2 giám định viên độc lập và lĩnh vực giám định chủ yếu là giám định sáng chế và thiết kế bố trí mạch tích hợp bán dẫn; kiểu dáng công nghiệp; nhãn hiệu và chỉ dẫn địa lý. Trong khi đó, sở hữu trí tuệ còn có giải pháp hữu ích, bí mật thương mại, phần mềm máy tính, quyền tác giả và quyền liên quan. Thực tế này gây nhiều khó khăn cho tòa án, ảnh hưởng đến quyền lợi ích hợp pháp của đương sự. Điều đáng quan tâm, nếu Việt Nam không kịp thời xây dựng được một hệ thống thực thi quyền sở hữu trí tuệ đầy đủ, trong đó có đội ngũ giám định viên tư pháp đồng thời lại bị chịu những chế tài khi trở thành thành viên Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) thì không chỉ các doanh nghiệp Việt Nam chịu thiệt thòi mà có thể gây ảnh hưởng tới cả nền kinh tế. Hiện, tất cả các vi phạm sở hữu trí tuệ tại Việt Nam vẫn đang xử lý bằng cách xử phạt hành chính, nhưng khi tham gia TPP thì phải xử lý hình sự. Tùy theo mức độ của các hành vi xâm phạm sẽ có biện pháp hành chính, cảnh cáo... hoặc phạt tù. 

Nguyễn Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang