VĂN NGHỆ
Cập nhật 10:52 | 03/04/2020 (GMT+7)
.
Tản mạn

Số Pi

08:03 | 20/12/2016
Xây nên một cây cầu mới để kết nối những người yêu toán, hẳn là GS. Ngô Bảo Châu đã tìm lại được “người bạn tâm giao mới” của mình và tặng lại nó cho những “Ngô Bảo Châu của mai sau”...

Có rất ít khái niệm toán học lọt được vào đầu một con bé theo chuyên văn từ nhỏ như tôi. Riêng “số Pi” thì là ngoại lệ. Không hẳn vì cuốn sách và bộ phim cùng tên mà tôi vô cùng yêu thích có tên “Cuộc đời của Pi”, mà vì nó là một bằng chứng cho thấy, rất nhiều thứ trên đời này chỉ là tương đối mà thôi. Chẳng hạn như số Pi - một con số được cho là siêu việt và qua bao đời nay, ngay cả những bộ óc siêu phàm cũng chỉ có thể tính ra được một con số gần đúng mà thôi (3,14...). Ngày 14.3 hàng năm được gọi là “ngày của Pi” cũng chính là vì vậy.

Tôi không hiểu vì sao GS. Ngô Bảo Châu cùng các cộng sự của anh lại chọn chữ “Pi” để đặt tên cho tờ tạp chí toán học vừa ra mắt của Hội Toán học Việt Nam mà anh là người khởi xướng và đã dành tặng toàn bộ số tiền 15.000 USD nhận được từ giải thưởng toán học Field năm 2010 để giúp tờ tạp chí hoạt động trong giai đoạn đầu. Một lúc nào đó, nếu lại được trò chuyện cùng nhà toán học nổi tiếng, như đã từng, chắc chắn tôi sẽ hỏi anh kỹ hơn về điều đó.

Chỉ biết rằng, với tôi, Pi luôn là một hằng số đẹp, chính vì sự... dang dở của nó, như Xuân Diệu từng nói: “Tình chỉ đẹp khi còn dang dở” (!). Và tôi đồ rằng, Ngô Bảo Châu hẳn cũng thích... sự “dang dở” đó, như một câu thơ anh từng viết: “Có một con đường ta đi/ Giá chi không bao giờ tới đích”. Hay như chính người chinh phục “Bổ đề cơ bản” đã từng chia sẻ với tôi: “Tâm lý của người làm toán là khi làm thì làm hết sức để ra kết quả, nếu không tìm được thì sẽ rất tuyệt vọng, nhưng khi tìm ra đáp án rồi thì lại... tiếc và hoang mang ra phết! Cảm giác đã tiêu sạch vốn liếng và “trắng tay” trước bài toán vì mình gần như đã dốc sạch vào nó. Cho dù đáp số đó có thể đem lại cho mình danh lợi, tiếng tăm, nhưng mình lại mất đi một bạn tâm giao, bởi nó đã thuộc về nhân loại, thuộc về người khác...”.

Thuộc về thế hệ 7X trưởng thành từ mái trường chuyên, tôi từng chứng kiến những cậu bạn theo chuyên toán đã say mê thế nào tờ “Toán học & Tuổi trẻ” một thời. Những bạn giành được giải thưởng tháng của tòa soạn, về sau này cũng chính là những bạn đoạt giải cao nhất trong các kỳ thi học sinh giỏi toán quốc gia, quốc tế và đi tiếp được xa hơn.

Xây nên một cây cầu mới để kết nối những người yêu toán, hẳn là GS. Ngô Bảo Châu đã tìm lại được “người bạn tâm giao mới” của mình và tặng lại nó cho những “Ngô Bảo Châu của mai sau”...

Nguyên Lê
Xem tin theo ngày:
ÂM NHẠC
14:59 11/02/2015
Cuối năm 2014 đầu năm 2015, chương trình Lửa của nghệ sĩ piano Phó An My, nhạc sĩ Đặng Tuệ Nguyên cùng các diễn viên Nhà hát Tuồng Việt Nam đã mang đến cuộc đối thoại thú vị giữa piano - khí cụ của châu Âu và tuồng - nghệ thuật sân khấu dân gian Việt Nam, dựa trên sự tôn trọng đặc thù của từng loại hình.
Quay trở lại đầu trang