VĂN NGHỆ
Cập nhật 19:40 | 02/06/2020 (GMT+7)
.
Những tác phẩm nghệ thuật nổi tiếng

Những người kéo thuyền trên sông Volga

08:31 | 15/09/2014
Được xem là tác phẩm tiêu biểu nhất của hội họa hiện thực Nga, Những người kéo thuyền trên sông Volga (Barge Haulers on the Volga) đã đưa Ilya Repin trở thành họa sỹ hàng đầu thế kỷ XIX. Một tác phẩm không chỉ hướng đến phản ánh hiện thực, đấu tranh cho những người thống khổ, mà còn góp phần dự báo thời đại mới sắp mở ra.

Dưới cái nắng gay gắt, 11 người đàn ông nhễ nhại đang kéo chiếc thuyền vào bờ. Có lẽ hình ảnh này không có gì đặc biệt bởi đây vốn là công việc thường ngày của những người lao động bên hai bờ sông Volga cuối thế kỷ XIX. Nhưng rõ ràng hình ảnh những người đàn ông đang lê những bước rất chậm và số ít gần như đổ về phía trước dưới gánh nặng của con thuyền khổng lồ phía sau, khi trở thành chủ đề của hội họa thì câu chuyện đã hoàn toàn khác. Bức tranh vào thời điểm bấy giờ dường như đã đặt ra sự đối lập với chất cổ điển hướng tới những lý tưởng lãng mạn của hội họa đương đại Nga.

Ilya Repin được nhận vào Viện hàn lâm St Petersburg năm 1863, trước đó ông chỉ học với họa sỹ tranh thánh địa phương. Đây cũng là thời điểm xuất hiện nhóm nghệ sỹ lưu động và phong trào phản ứng chống lại các giá trị kinh điển của Viện. Nhóm nghệ sỹ này cũng giống như phong trào Barbizon ở Paris chủ trương đi vẽ ngoài trời. Chính tác phẩm Những người kéo thuyền trên sông Volga của Repin đã ra đời dưới ảnh hưởng của phong trào này và khởi đầu cho sự nghiệp sáng tác của ông sau những tháng đi thực tế ở Stavropol.


Những người kéo thuyền trên sông Volga, sơn dầu của Ilya Repin, kích thước 131.5cm x 281cm,
đang lưu giữ tại Bảo tàng Quốc gia Nga, St Petersburg

Tuy nhiên, điều làm nên danh tiếng và sự khác biệt của Ilya Repin với các họa sỹ đương thời có lẽ là khả năng quan sát tinh tế với bút pháp hiện thực sống động, thể hiện qua trạng thái biểu cảm trên các gương mặt. Họ lặng lẽ kéo thuyền trong những tâm trạng khác nhau. Đa phần cúi đầu xuống tận ngực như những tội đồ bị trói bởi băng dây da vắt ngang ngực. Người dẫn đầu đoàn phu thuyền là Kanin - cựu chiến binh và là linh mục bãi nhiệm thất thế với gương mặt, ánh mắt nhẫn nhịn. Trong khi đó, nhân vật ngay bên cạnh lại ngước nhìn với ánh nhìn căm hờn. Đối lập với hai nhân vật này là thanh niên trẻ tuổi hơn, dướn mình lên với hành động như sửa lại sợi dây đeo vai lại ngước nhìn về chân trời xa xa như có chút hy vọng lóe lên. Sát anh là kẻ bàng quan, chấp nhận sống mòn, cúi xuống để nhồi một điếu tẩu.

Có thể nói, so với những tác phẩm theo chủ nghĩa hiện thực đương thời thế giới, Những người kéo thuyền trên sông Volga của Repin đã ghi nhận một giá trị khác. Người lao động hầu như không còn vô danh tính, không úp mặt né tránh thực tế như ở tranh Courbet. Họ dám đối diện với hiện thực sống. Cũng giống như Repin đang đối diện với một chủ đề khác hoàn toàn những họa sỹ Học viện như ông. Dấu hiệu khác nữa khiến cho tác phẩm trở nên có tầm cỡ chính là đốm nhỏ hình ảnh của con tàu chạy bằng hơi nước phía xa khi nhìn thật sâu vào bức tranh. Nó được họa sỹ cố tình tạo ra trong thế giằng kéo giữa hai chiều hướng chuyển động trong tranh. Đoàn phu thuyền như đi vào một góc rồi sẽ thành quá khứ mà những con người rách rưới được vẽ tối om trên một nền tranh rực sáng, còn con tàu xa tít kia sẽ là thời tương lai.

Có lẽ sự đa nghĩa như vậy với cảnh sống cực nhọc đến bình thường của người lao động Nga đã khiến Repin trở thành một họa sỹ có tầm. Không chỉ vậy, chính ông đã đưa nghệ thuật Nga vào vị trí mới trong dòng chảy nghệ thuật thế giới, trong khi trước đó người ta chỉ biết đến các thiên tài hiện thực Pháp như Courbet, Millet.

Trang Thanh Hiền
Xem tin theo ngày:
ÂM NHẠC
14:59 11/02/2015
Cuối năm 2014 đầu năm 2015, chương trình Lửa của nghệ sĩ piano Phó An My, nhạc sĩ Đặng Tuệ Nguyên cùng các diễn viên Nhà hát Tuồng Việt Nam đã mang đến cuộc đối thoại thú vị giữa piano - khí cụ của châu Âu và tuồng - nghệ thuật sân khấu dân gian Việt Nam, dựa trên sự tôn trọng đặc thù của từng loại hình.
Quay trở lại đầu trang