VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 23:12 | 12/11/2019 (GMT+7)
.
Hà Nội gia nhập Mạng lưới các thành phố sáng tạo của UNESCO

Bài 1: Sáng tạo để phát triển bền vững

08:08 | 01/11/2019
Ngày 31.10, nhân Ngày Thành phố thế giới, Hà Nội cùng với 65 thành phố khác trên thế giới đã được xét duyệt gia nhập Mạng lưới Các thành phố sáng tạo của UNESCO. Điều này tạo điều kiện đưa Thủ đô trở thành trung tâm công nghiệp văn hóa của cả nước và hướng tới một thành phố sáng tạo để phát triển bền vững.

“Hà Nội là nơi có nhiều không gian văn hóa, tạo cơ hội cho những người hoạt động trong lĩnh vực sáng tạo phát huy khả năng. Là nhà thiết kế, đạo diễn chương trình, tôi thấy rằng, bề dày văn hóa nghìn năm tạo nên sức hấp dẫn của thành phố mà dù có tổ chức bao nhiêu sự kiện cũng không khám phá hết vẻ đẹp ấy. Đời sống văn hóa phong phú của thành phố hiện nay rất thu hút các doanh nghiệp, nghệ sĩ, người tiêu dùng văn hóa và khách du lịch. Và việc tham gia Mạng lưới Các thành phố sáng tạo là cơ sở để Hà Nội có cơ hội trở thành một trong những điểm đến của tri thức và sáng tạo trên toàn thế giới...”.

Đạo diễn, nhà thiết kế Lê Trần Đắc Ngọc

Thành phần thiết yếu của phát triển đô thị

Ngành công nghiệp sáng tạo đã trở thành một phần quan trọng của nền kinh tế toàn cầu, đã và đang phát triển nhanh chóng trong sự giao thoa giữa văn hóa, kinh doanh và công nghệ. Công nghiệp sáng tạo được nhiều quốc gia tập trung phát triển và đạt được những thành tựu nhất định. Ví như ở Anh, các ngành sáng tạo có đóng góp lớn nhất cho nền kinh tế, bao gồm 13 phân ngành như: Quảng cáo, kiến trúc và thiết kế, phần mềm trò chơi, phim ảnh, truyền hình, phát thanh, xuất bản, âm nhạc, nghệ thuật biểu diễn, mỹ thuật, thủ công mỹ nghệ; đã tạo ra 2,8 triệu việc làm và đóng góp gần 120 tỷ USD vào nền kinh tế (Báo cáo về đóng góp của Kinh tế Sáng tạo, Bộ Văn hóa, Truyền thông và Thể thao Vương quốc Anh tháng 1.2016). Không chỉ mang lại giá trị kinh tế, sáng tạo cũng giúp các quốc gia như Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc... quảng bá văn hóa mạnh mẽ trên toàn cầu.

Theo nghiên cứu của UNESCO, các ngành công nghiệp sáng tạo đã trở thành động lực chính cho sự phát triển bền vững. Lĩnh vực này cung cấp khoảng 30 triệu việc làm trên toàn thế giới và sử dụng nhiều người trong độ tuổi 15 - 29 hơn bất kỳ lĩnh vực nào khác, tạo ra doanh thu toàn cầu 2.250 tỷ USD/năm và xuất khẩu hơn 250 tỷ USD.

Sớm nhận thấy vai trò và nhằm thúc đẩy các ngành sáng tạo, từ năm 2004, UNESCO xây dựng Mạng lưới các thành phố sáng tạo (UCCN), nhằm tăng cường hợp tác giữa các thành phố đã công nhận sáng tạo là một yếu tố chiến lược của phát triển bền vững; đồng thời kích thích và tăng cường sáng kiến của các thành viên để biến sáng tạo thành một thành phần thiết yếu của phát triển đô thị, đáng chú ý là thông qua quan hệ đối tác liên quan đến khu vực công và tư nhân, xã hội; tăng cường sáng tạo, sản xuất, phân phối và phổ biến các hoạt động văn hóa, hàng hóa và dịch vụ; phát triển các trung tâm sáng tạo và đổi mới, mở rộng cơ hội cho người sáng tạo và chuyên gia trong lĩnh vực văn hóa; cải thiện khả năng tiếp cận và tham gia vào đời sống văn hóa cũng như hưởng thụ các sản phẩm văn hóa và dịch vụ, đặc biệt là cho các nhóm và cá nhân bị thiệt thòi hoặc dễ bị tổn thương...

Với 66 thành phố được công nhận đợt này, Mạng lưới Các thành phố sáng tạo của UNESCO hiện có tổng cộng 246 thành phố, phủ khắp các châu lục, khu vực. Những thành phố này đều hướng tới sứ mệnh chung: Đặt sự sáng tạo và nền kinh tế sáng tạo làm cốt lõi trong kế hoạch phát triển đô thị để đưa các thành phố phát triển an toàn, năng động, toàn diện và bền vững, phù hợp với Chương trình nghị sự 2030 của Liên Hợp Quốc về phát triển bền vững.

Hà Nội có nhiều tiềm năng phát triển lĩnh vực sáng tạo Ảnh: ITN

Điểm đến của tri thức và sáng tạo

Dẫn đầu cả nước về số lượng di sản với gần 6.000 di tích lịch sử - văn hóa, Hà Nội hiện có 1 di sản thế giới (Hoàng thành Thăng Long); 13 di tích, cụm di tích được Thủ tướng Chính phủ xếp hạng di tích quốc gia đặc biệt. Hà Nội cũng có nguồn tài nguyên di sản văn hóa phi vật thể phong phú với rất nhiều lễ hội truyền thống, nghệ thuật trình diễn dân gian đặc sắc, trong đó Hội Gióng ở đền Phù Đổng và đền Sóc, Nghi lễ và trò chơi kéo co (tại Hà Nội và một số địa phương khác) được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại; Ca trù có tên trong danh mục Di sản văn hóa phi vật thể cần được bảo vệ khẩn cấp; Bia tiến sĩ Văn Miếu - Quốc Tử Giám được đưa vào danh sách Di sản tư liệu thế giới của UNESCO…

Ngoài kho tàng di sản văn hóa phong phú, Hà Nội còn có hệ thống thiết chế văn hóa đa dạng, đặc biệt là các bảo tàng quốc gia và của thành phố, các công trình kiến trúc độc đáo tồn tại qua nhiều thời kỳ... Theo Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Lưu Duy Dần, Hà Nội có 1.350 làng nghề và làng có nghề, nơi kết tinh và lưu giữ những tinh hoa văn hóa lâu đời. Cả nước có 53 nhóm nghề, thì Hà Nội có 52 nhóm. Đây là nơi hội tụ, phát triển nghề truyền thống của Việt Nam và từ đây, các nghề lại phân tán ra các tỉnh, thành trong cả nước. Ẩm thực cũng là một nét duyên của Thủ đô, với nhiều đặc sản của các làng nghề, gắn với các địa danh khác nhau, tạo nên sức hút cho khách du lịch...

Có thế mạnh ở nhiều mảng sáng tạo nhưng Hà Nội vẫn quyết định lựa chọn lĩnh vực thiết kế làm điều kiện ứng cử, bởi đây là mảng có độ bao phủ rộng, liên quan mật thiết tới các lĩnh vực còn lại, sẽ thể hiện được đa dạng tiềm năng, thế mạnh của Hà Nội trong phát huy sức sáng tạo. Theo Viện trưởng Viện Văn hóa nghệ thuật quốc gia Bùi Hoài Sơn, người tham gia xây dựng hồ sơ đề cử Hà Nội vào Mạng lưới các thành phố sáng tạo: Gia nhập Mạng lưới sẽ giúp Hà Nội phát triển bền vững hơn, từ mục đích chung của Mạng lưới cũng như các chương trình hành động của các thành viên. Bên cạnh đó, việc trở thành Thành phố sáng tạo cũng giúp định hướng phát triển Thủ đô những năm tới, khi Hà Nội đang xây dựng chiến lược phát triển đến năm 2030, định hướng đến năm 2045...

Danh hiệu vô cùng quan trọng, nhưng việc triển khai để danh hiệu đi vào thực chất còn quan trọng hơn. Trong hồ sơ đăng ký, Hà Nội có kế hoạch chương trình hành động, nhiều hoạt động khác nhau, như xây dựng các trung tâm sáng tạo, hướng tới thành phố thông minh, tổ chức các chương trình nghệ thuật có thương hiệu, các quỹ... nhằm tôn vinh yếu tố sáng tạo. Sau khi có danh hiệu phải cụ thể hóa, thì danh hiệu mới bền vững.

Ngọc Phương
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang