VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 23:12 | 12/11/2019 (GMT+7)
.

Tôn trọng quyền sáng tạo và hưởng thụ nghệ thuật

08:06 | 30/10/2019
Tạo lập cơ sở pháp lý hoàn thiện theo hướng mở hơn, có cơ chế phân cấp trong công tác quản lý nhà nước đối với hoạt động nghệ thuật biểu diễn; làm rõ quyền và trách nhiệm của tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động nghệ thuật biểu diễn... Đây là những điểm mới của dự thảo Nghị định quy định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn đang được xây dựng.

“Hình thức tổ chức biểu diễn trước khán giả được nói đến kỹ hơn, nhưng chưa quy định cụ thể về hình thức biểu diễn qua màn hình. Đó là hình thức biểu diễn không trực tiếp trước khán giả trong không gian nhất định. Các hình thức biểu diễn trực tiếp có khi không phức tạp bằng biểu diễn qua phương tiện kỹ thuật truyền thông khác nhau đang phát triển nhanh chóng. Do đó, dự thảo Nghị định cần làm rõ để quản lý hoạt động NTBD chặt chẽ hơn trong thời kỳ Cách mạng Công nghiệp 4.0”.

NSND Lê Tiến Thọ, Chủ tịch Hội Nghệ sĩ sân khấu Việt Nam

Bỏ cấp phép phổ biến ca khúc

Chiều 29.10, tại Hà Nội, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức hội nghị lấy ý kiến dự thảo Nghị định quy định về hoạt động nghệ thuật biểu diễn (NTBD). Một số nội dung được sửa đổi cho phù hợp với các luật và thực tiễn quản lý chính sách, gồm thể chế lại quy định cấm bằng quy định trách nhiệm, nghĩa vụ đối với tổ chức, cá nhân hoạt động NTBD, chính sách đối với người Việt Nam định cư ở nước ngoài biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; chính sách đối với cá nhân đại diện Việt Nam ra nước ngoài dự thi người đẹp, người mẫu; chính sách thực thi quyền tác giả trong hoạt động biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang và phổ biến, lưu hành bản ghi âm, ghi hình tác phẩm NTBD.

Đáng chú ý, các nghệ sĩ được biểu diễn những tiết mục không vi phạm Điều 4, dự thảo Nghị định. Cục trưởng Cục Nghệ thuật biểu diễn Nguyễn Quang Vinh cho biết: “Hiện nay nghệ sĩ chỉ được biểu diễn các bài hát đã được cấp phép phổ biến. Điều này là cần thiết cho công tác quản lý trong giai đoạn vừa qua, nhưng cần thay đổi để thích ứng với xã hội hiện nay, tạo thuận lợi cho hoạt động sáng tạo, biểu diễn nghệ thuật, tôn trọng quyền sáng tạo và hưởng thụ tác phẩm nghệ thuật của nhân dân. Ban soạn thảo xác định tác phẩm là sở hữu của cá nhân, quyền công bố thuộc về chủ thể, người dân có quyền sáng tạo và hưởng thụ tác phẩm nghệ thuật. Nếu cho hưởng thụ cái gì công chúng mới được hưởng thụ thì không phù hợp trong điều kiện hiện nay”.

Loại hình NTBD cũng được quy định mở hơn, “gồm sân khấu, âm nhạc, múa, các hình thức diễn xướng dân gian và những hình thức sáng tạo nghệ thuật từ truyền thống đến hiện đại của Việt Nam và thế giới”. Điều này được coi là thay đổi khá thông thoáng so với các nghị định về NTBD trước đây khi không còn liệt kê các loại hình cụ thể, nhưng cũng có thể gây khó cho cơ quan quản lý địa phương, nếu không đủ nhân lực, trình độ để kiểm soát các ca khúc được công bố lần đầu, “không biết cấp phép biểu diễn kiểu gì”. Có thể thấy, điều này đòi hỏi đi cùng với quy định pháp luật, bản thân cán bộ quản lý nhà nước lĩnh vực này cũng phải thay đổi, chấp nhận những hình thức không vi phạm pháp luật. Bên cạnh đó, tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý.

Tạo thuận lợi cho hoạt động sáng tạo và biểu diễn nghệ thuật Ảnh: Ng. Phương

Trao quyền cho địa phương

Thời gian qua, nhiều trường hợp, đơn vị tổ chức biểu diễn nghệ thuật được một địa phương cấp phép, đến nơi khác diễn địa phương không được quyền can thiệp. Khắc phục tình trạng này, dự thảo Nghị định phân chia trách nhiệm và trao quyền cho địa phương nơi trực tiếp diễn ra hoạt động NTBD. Theo đó, hoạt động biểu diễn diễn ra ở địa phương nào thì đơn vị tổ chức sẽ xin phép địa phương đó, thay vì một chương trình nghệ thuật chỉ xin phép một lần rồi đi biểu diễn khắp cả nước.

Đồng tình với quy định trong dự thảo, Trưởng phòng Quản lý nghệ thuật, Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội Nguyễn Văn Trực cho rằng, nếu làm như hiện nay, cấp phép một nơi, biểu diễn một nơi, thì không biết quy trách nhiệm cho ai. Tuy nhiên, vấn đề này cũng gây một số băn khoăn như làm tăng thủ tục cho đơn vị tổ chức biểu diễn. Theo Giám đốc Liên đoàn Xiếc Việt Nam Tạ Duy Ánh, với xiếc, có khi cả đời nghệ sĩ chỉ làm 1 - 2 tiết mục. Trước kia, có giấy phép của Cục Nghệ thuật biểu diễn, kèm theo chấp nhận của địa phương thì được diễn. Nếu theo dự thảo Nghị định, từng địa phương duyệt, đang “một cửa” lại trở thành “nhiều cửa”.

Giải đáp thắc mắc này, đại diện Ban soạn thảo cho biết, Cục Nghệ thuật biểu diễn dự kiến cấp giấy phép đủ điều kiện tổ chức biểu diễn nghệ thuật cho các đơn vị và công bố trên website để thống nhất toàn quốc, địa phương có thể truy cập để nắm được các đơn vị đã được cấp phép biểu diễn, đồng thời siết lại những đơn vị làm ăn chụp giật như “xiếc cỏ”. Có quy trình cấp, cấp đổi, cấp lại, thu hồi giấy phép khi có vi phạm…

Nhiều ý kiến cũng đồng tình với quy định trong Điều 5, Điều 6, dự thảo Nghị định về quyền và trách nhiệm của chủ địa điểm tổ chức biểu diễn nghệ thuật, bởi có thể ràng buộc trách nhiệm bảo đảm an ninh trật tự tại địa điểm biểu diễn, tránh xảy ra sự cố đáng tiếc, gây hậu quả nghiêm trọng như một số vụ việc vừa qua.

Theo Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông, cách thức tổ chức NTBD hiện nay đa dạng, phát triển từng ngày. Nếu không nhìn rộng và có tính dự báo, Nghị định sẽ khó triển khai trong thực tế thời gian tới. Dự thảo Nghị định có nhiều điều mới, phần lớn và cố gắng “trám lại” hoạt động quản lý nhà nước để quản lý hoạt động NTBD rõ ràng, minh bạch, tạo điều kiện phát triển lĩnh vực này.

Ngọc Phương
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang