VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 22:35 | 14/11/2019 (GMT+7)
.
Ra mắt vở cải lương “Vì sao lạc xứ”

Tính nhân văn và thời đại

08:25 | 04/07/2019
Không sa vào ủy mị khi khai thác chất trữ tình của nghệ thuật cải lương, “Vì sao lạc xứ” hy vọng góp phần đưa sân khấu cải lương gần hơn với cuộc sống đương đại bằng những thể nghiệm mới; đồng thời qua đó giúp khán giả hiểu hơn về một nhân vật lịch sử. Tất nhiên, theo các nhà chuyên môn, vở diễn còn phải chỉnh sửa, lược bớt một số chi tiết, để hoàn thiện hơn.

Cách dàn dựng hiện đại

 “Ở góc độ một khán giả, tôi thấy vở diễn đạt yêu cầu về kịch bản. Tuy nhiên, cũng cần lưu ý một số chi tiết về nội dung, có thể thay đổi tình tiết, chỉnh sửa một số điểm cho rõ hơn. Thứ nhất, phần múa mở màn và giữa vở diễn cần gia cố về nhạc, làm rõ bối cảnh cũng như tình tiết. Thứ hai, cái kết cần suy nghĩ lại sao cho chặt chẽ hơn với cốt truyện và nhân vật lịch sử. Tôi tin chắc, nếu trau chuốt kỹ lưỡng hơn, vở diễn sẽ nhận được những phản hồi tốt”.

Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Tạ Quang Đông

Tối ngày 1 - 2.7, vở cải lương “Vì sao lạc xứ” (tác giả Nguyễn Toàn Thắng; đạo diễn, NSƯT Triệu Trung Kiên) do các nghệ sĩ Đoàn thể nghiệm của Nhà hát Cải lương Việt Nam thực hiện, đã ra mắt khán giả Thủ đô Hà Nội. Vở diễn được thực hiện theo đơn đặt hàng của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trong năm 2019.

“Vì sao lạc xứ” kể lại quãng đời xa xứ của Hồ Nguyên Trừng (con trai vua Hồ Quý Ly) - người có công phát minh ra súng thần cơ. Dẫu có trôi dạt đến đâu, ông vẫn nguyên vẹn lòng trung quân ái quốc. Đã có những giọt nước mắt khi chứng kiến cảnh Hồ Quý Ly (nghệ sĩ Quang Khải thể hiện) kiên quyết khuyên con trai Hồ Nguyên Trừng (nghệ sĩ Văn Đáng) không được tiết lộ bí quyết về súng thần cơ cho quân giặc và ông phải tìm tới cái chết trước mặt con mình. Tác giả đã hư cấu thêm nhân vật Vân Khanh (nghệ sĩ Minh Nguyệt) là người đàn bà tri kỷ của Hồ Nguyên Trừng tại xứ nhà Minh. Mối tình của Hồ Nguyên Trừng và cô thôn nữ bản địa là cái cớ để êkíp sáng tạo thỏa sức phóng tác. Vân Khanh tài sắc hơn người nhưng vì song thân bị giam cầm mà cô phải dùng mọi thủ đoạn, thậm chí hy sinh cả tình cảm dành cho Hồ Nguyên Trừng để lấy bằng được bí quyết quân sự…

Theo nhận xét của các nhà chuyên môn, từ một tứ truyện giản dị, không quá nhiều tình tiết, vở cải lương lịch sử “Vì sao lạc xứ” đã khai thác được những ưu thế nổi trội trong đặc trưng của mình với quan điểm dàn dựng mới, hiện đại. Vẫn có chuyện tình yêu (Hồ Nguyên Trừng với Vân Khanh) nhưng không rơi vào bi lụy, sướt mướt. Cũng có cảnh chết chóc (Hồ Quý Ly hay Vân Khanh) nhưng khán giả không cảm thấy tang thương mà cảm động bởi cái tình, cái đẹp trong sự hy sinh của từng nhân vật…

Nhan đề vở diễn “Vì sao lạc xứ” đã đánh vào lòng trắc ẩn của người xem về hình tượng một trí thức luôn hướng về quê hương, mong muốn mang tài, mang tâm phục vụ đất nước mà phải lưu lạc xứ người. “Tính thời đại mà vở diễn gửi gắm chính là tình người. Người dân Việt hay người dân thời nhà Minh đều là con người, họ cũng biết chia sẻ, xót thương. Nhân vật Hồ Quý Ly, Hồ Nguyên Trừng, Vân Khánh… với những hành động, lời nói rất đời, rất thực. Tôi thấy vở diễn đã thể hiện được những yêu thương và khao khát ấy”, bà Nguyễn Thu Loan (Ba Đình, Hà Nội) nhận xét.


Cảnh trong vở “Vì sao lạc xứ”

Một cách giải tỏa nghi ngại lịch sử

Đạo diễn Triệu Trung Kiên và tác giả Nguyễn Toàn Thắng đã gia cố nhiều tình tiết để nhân vật lịch sử Hồ Nguyên Trừng thật sự thuyết phục, dù ở đâu cũng luôn hướng về cội nguồn, đất nước. So với mục tiêu ban đầu, đã có lúc đạo diễn Triệu Trung Kiên  lo ngại về tính hấp dẫn của vở diễn. Sau hai buổi công diễn đầu tiên, mặc dù phần ca chưa được như kỳ vọng, nhưng ê kíp thực hiện đã tạm yên tâm. “Câu chuyện nhiều tầng ý nghĩa, không có yếu tố hấp dẫn mang tính giải trí, song được đầu tư về mỹ thuật, âm nhạc, phục trang, nên đã nhận được phản hồi tốt”, đạo diễn Triệu Trung Kiên cho hay.

Trong hơn 2 tiếng đồng hồ, vở diễn giúp khán giả hiểu hơn về nhân vật Hồ Nguyên Trừng và một thời kỳ lịch sử còn nhiều uẩn khúc. Câu nói bất hủ của ông: “Không sợ đánh chỉ sợ lòng dân không theo” được tác giả kịch bản, nhà văn Nguyễn Toàn Thắng lý giải: Tả tướng quốc Hồ Nguyên Trừng là một trong số ít người tài của nước ta mà tầm ảnh hưởng ra khỏi biên giới. Sử sách từng chép, Hồ Nguyên Trừng làm quan cho nhà Minh, vô tình gây cho hậu thế hiểu rằng ông đầu hàng đối phương, rồi có thể từng suy luận nhiều câu chuyện khác nữa. Song “Vì sao lạc xứ” đã giải tỏa một trong những điều nghi ngại nhất, ở địa vị của Hồ Nguyên Trừng, tất có nguyên do bên trong. “Và vở diễn là câu trả lời cho cái nguyên do ấy, cho thân phận của một người tài mà phải sống lạc xứ”.

NSƯT Đỗ Kỷ hơi tiếc về phần kết của vở diễn. Xuyên suốt là nỗi lòng, khát vọng của người con xa xứ nhưng khi người con ấy mong được trở về quê hương, xứ sở, cảnh diễn phải được nhân cách hóa, cách điệu hóa giấc mơ hướng về cố quốc. Tuy nhiên, điều đó chưa được xử lý khéo léo, các tình tiết về tính cách nhân vật lịch sử khiến nhiều người hiểu lầm, làm cho ý tưởng của tác giả không được hiểu một cách trọn vẹn. Còn với nhà viết kịch Lê Quý Hiền, đây là cảnh diễn thừa, không cần thiết. Những góp ý này sẽ được êkíp thực hiện xem xét tiếp thu để hoàn thiện tác phẩm trước khi công diễn rộng rãi phục vụ khán giả.

Hồng Hà
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang