VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 10:52 | 03/04/2020 (GMT+7)
.
Đào tạo nhân lực sân khấu truyền thống

Bài 2: Vui ở chặng đầu

08:43 | 23/01/2019
Không chỉ tuồng mà chèo, cải lương… cũng được thụ hưởng thành quả từ mô hình liên kết đào tạo nhà trường - nhà hát. Sứ mệnh “thanh xuân hóa” đội ngũ để kế thừa, phát huy các bộ môn nghệ thuật sân khấu truyền thống dường như đã “bắt” trúng điểm yếu, tìm ra cách làm phù hợp.

>> Bài 1: Cứu nguy cho tuồng

>> Bài cuối: Không để “gieo vừng ra ngô”

Có địa chỉ, có ưu tiên

Tình trạng thiếu hụt nghệ sĩ trẻ tại các nhà hát nghệ thuật truyền thống không phải mới ngày một ngày hai, khó khăn về nguồn tuyển ở các trường đào tạo nhân lực cho những bộ môn này đã kéo dài… Trước thách thức đó, cuối năm 2015, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thông qua “Đề án đào tạo diễn viên, nhạc công cho các đơn vị nghệ thuật tuồng, nghệ thuật chèo, nghệ thuật cải lương và dân ca kịch chuyên nghiệp trong cả nước giai đoạn 2016 - 2020”. Đề án được ví như sợi dây gắn kết nhà trường - nhà hát nhằm thực hiện tốt sứ mệnh đào tạo, bồi dưỡng tài năng kế thừa, phát huy giá trị nghệ thuật sân khấu truyền thống.

Theo đó, Trường Đại học Sân khấu - Điện ảnh Hà Nội phối hợp với Nhà hát Chèo Việt Nam, Nhà hát Tuồng Việt Nam và Nhà hát Cải lương Việt Nam. Trường chỉ tuyển sinh học sinh tốt nghiệp THPT, song với mô hình đào tạo liên kết, các nhà hát tuyển sinh từ học sinh tốt nghiệp THCS, tức là hệ trung cấp, để khi ra trường các em còn trẻ, có cơ hội cống hiến dài hơn. Đặc biệt, để khuyến khích học viên, Đề án hoàn toàn miễn phí tiền ăn, học phí, ngoài giờ học trên lớp các em được thực hành, rèn giũa ngay tại nhà hát. Thậm chí Nhà hát Tuồng Việt Nam còn chịu trách nhiệm nơi ăn, chốn ở cho các nghệ sĩ tương lai mà không cần đến ký túc xá của trường. Và tất nhiên, nhà hát cũng chịu trách nhiệm về đầu ra cho học viên.

 Sự ràng buộc hai đầu này khiến cả nhà trường lẫn nhà hát đều tích cực tham gia. Bản thân nghệ sĩ cũng tin tưởng, nhiệt tình truyền thụ kiến thức nghệ thuật cho thế hệ tiếp nối. Giám đốc Nhà hát Tuồng Việt Nam Trịnh Ngọc Tuấn nhấn mạnh, nghệ sĩ cháy hết mình với nghệ thuật truyền thống không phải vì được giao nhiệm vụ mà là muốn giữ nghề, truyền lại những gì họ được học từ các thầy bà. Bởi vậy, việc tạo môi trường mở để lớp trước dìu dắt lớp sau có ý nghĩa nhất đối với đào tạo nhân lực cho nghệ thuật sân khấu. “Có những nghệ sĩ ngày đêm lăn lộn với diễn viên tương lai, để các em nhận thức và hiểu biết, đam mê gắn bó với nghề, coi sân khấu nhà hát không chỉ là địa chỉ học tập mà như gia đình mình. Cách đào tạo như vậy sẽ mang đến hiệu quả bền vững”.


Kết hợp đào tạo với nhà hát giúp học viên “vào phom” ngay khi ngồi trên ghế nhà trường - Vở diễn “Quan âm Thị Kính”, lớp Trung cấp Diễn viên khóa 2014 - 2017  
Nguồn: NhahatcheoVietNam

“Thanh xuân hóa” đội ngũ

Mô hình kết hợp nhà trường - nhà hát đem lại hiệu quả về chất lượng, tiết kiệm chi phí đào tạo và giúp khỏa lấp chỗ trống về nhân lực một cách nhanh chóng. Có thể khẳng định như vậy vì mô hình này đã khắc phục được điểm yếu trong đào tạo lâu nay và cho thấy một cách làm hay trong hỗ trợ bảo tồn, phát huy giá trị nghệ thuật sân khấu truyền thống. Dẫn chứng Nhà hát Chèo Việt Nam, khóa tốt nghiệp năm 2018 không phải lớp đầu tiên kết hợp với cơ sở đào tạo, khác là trước đây kết hợp không liên tục và điều kiện hỗ trợ học viên không nhiều nên rất khó tuyển sinh. Tuy nhiên, hầu hết học viên tốt nghiệp các khóa liên kết đào tạo sau khi ra trường đều bắt nhịp nhanh chóng công việc tại Nhà hát.

 “Đào tạo theo mô hình kết hợp này có thể nói là “miếng nào ra miếng ấy”. Trực tiếp làm chúng tôi biết, các trường đào tạo cũng có nhân tố rất tốt nhưng so với đòi hỏi thực tế ở nhà hát thì vẫn còn khập khiễng”. Giám đốc Nhà hát Chèo Việt Nam, NSƯT Thanh Ngoan cho rằng, ngoài học theo chương trình, đào tạo theo cách này, các em có cơ hội thực tập ngay, được tiếp cận, theo dõi để “vào phom” ngay khi ngồi trên ghế nhà trường. Các em càng trưởng thành nghề thì nhà hát càng đỡ công đào tạo lại. Hơn nữa, các em tập trung một lứa, có nghệ sĩ kèm cặp nhìn ra tố chất, định hướng phát triển theo các vai mẫu khó… Những yếu tố này rất đặc thù đối với đào tạo nhân lực sân khấu truyền thống. “Cho nên, đào tạo theo mô hình này, số loại rất ít. Các em ra trường dù non tuổi nghề nhưng đem lại sức tươi mới cho các đoàn nghệ thuật”.

Nhà trường có chỉ tiêu đào tạo theo chương trình, nhà hát có nghệ sĩ tài năng hướng dẫn, cho nên sự kết hợp nhà hát - nhà trường còn tạo nên thế chủ động, học đi đôi với hành. Như thế, diễn viên sau khi được đào tạo vừa nắm bắt được lề lối, ý nghĩa vai vở, vừa được rèn kỹ thuật biểu diễn. Nhận định đây là hướng đi đúng trên con đường “thanh xuân hóa” đội ngũ tại các nhà hát, theo Phó Giám đốc Nhà hát Cải lương Việt Nam, NSND Hoàng Quỳnh Mai, từ hiệu quả này cũng cần đặt ra vấn đề sâu xa hơn. Hiệu quả đào tạo nhìn thấy nhưng khi bước chân vào nghề, người ta có bám trụ được hay không lại là vấn đề hoàn toàn khác. Những gì làm được hiện nay là tín hiệu vui, nhưng mới ở chặng đầu.

Thái Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang