VĂN HÓA - GIÁO DỤC
Cập nhật 23:46 | 05/06/2020 (GMT+7)
.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục đại học

Đẩy nhanh tự chủ đại học

07:22 | 17/11/2018
Tại tọa đàm “Tự chủ đại học - nhìn từ chính sách, pháp luật” do báo Đại biểu Nhân dân tổ chức sáng 16.11, các ý kiến cho rằng, để phát triển và hội nhập, giáo dục đại học (GDĐH) Việt Nam không còn lựa chọn nào khác ngoài đẩy mạnh tự chủ. Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật GDĐH được kỳ vọng sẽ tạo cơ chế, chính sách để đẩy nhanh tiến trình này.

Đẩy nhanh tiến trình tự chủ

Năm 2014, để thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW, Chính phủ tiến hành thí điểm thực hiện tự chủ với các trường đại học công lập bằng Nghị quyết 77/NQ-CP. Sau hơn 3 năm triển khai tại 23 trường đại học đã đạt kết quả bước đầu rất tích cực, và vấn đề tự chủ đã được thể chế hóa trong Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật GDĐH (dự thảo Luật) mà QH dự kiến thông qua tại Kỳ họp thứ Sáu này.

Theo Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Phúc, 3 nội dung lớn của tự chủ đại học trong dự thảo Luật gồm: Tự chủ về chuyên môn, học thuật; tự chủ về tổ chức, nhân sự; tự chủ về tài chính, tài sản. Không chỉ áp dụng với cơ sở GDĐH công lập, tự chủ được mở rộng đến các cơ sở GDĐH tư thục, đặc biệt trong chuyên môn, học thuật như mở ngành, liên kết đào tạo, hợp tác quốc tế… Đây là những nội dung mới, phù hợp với xu thế phát triển để tạo sự cạnh tranh bình đẳng, năng động và hướng tới chất lượng cao hơn, hiệu quả tốt hơn của toàn bộ hệ thống GDĐH.

Toàn cảnh tọa đàm Ảnh: Quang Khánh

Một điều chỉnh quan trọng khác của dự thảo Luật là phân định, phân quyền rõ giữa hội đồng trường và Ban giám hiệu nhà trường. Chủ tịch Hội đồng trường ĐH Bách khoa Hà Nội PGS.TS. Lê Minh Thắng cho rằng, đây là một ưu điểm. Luật phân định rõ Hội đồng trường quyết định chiến lược, kế hoạch phát triển, quy chế tổ chức hoạt động, quy chế tài chính, quy chế dân chủ của trường; còn Hiệu trưởng điều hành các hoạt động nhà trường theo chiến lược chính sách chung mà Hội đồng trường quyết định. Hội đồng trường có bộ máy cũng như ngân sách hoạt động chứ không phụ thuộc vào Hiệu trưởng như trước đây trong Luật năm 2012. Cùng với đó, dựa trên cơ sở là theo quyết định từ một tập thể, các thành phần đại diện cho quyền sở hữu, cho các bên liên quan giúp cho Hội đồng trường có tiếng nói thực sự trong hoạt động của nhà trường. “Chỉ có như vậy thì quá trình tự chủ mới thực sự đi đúng hướng”,  PGS.TS. Lê Minh Thắng bày tỏ.

Dự thảo Luật cũng hướng đến mục tiêu tạo môi trường pháp lý bình đẳng giữa đại học công - tư để có thể cạnh tranh lành mạnh. Theo PGS.TS. Nguyễn Thị Nhung, Phó Hiệu trưởng Trường ĐH Mở Hà Nội, các quy định trước đây hầu như có sự phân định rất rõ ràng về cơ sở giáo dục công, giáo dục tư. Ở dự thảo Luật lần này, quy định đối với trường công hay trường tư đều có chung tiêu chí, đặc biệt nhấn mạnh tới những tiêu chí về chuyên môn học thuật. “Việc chúng ta tuyển sinh, mở ngành,.. tất cả những câu chuyện đó xoay quanh vấn đề có bảo đảm được tiêu chí chất lượng hay không? Tiêu chí đó đưa ra để kiểm định, soi chiếu, đánh giá như nhau chứ không có sự phân biệt. Đó là điểm rất mới mà tôi cho rằng sẽ tạo cơ hội cho trường tư thục phát triển tốt, phát huy hết tiềm năng, nguồn lực của ngành trong giáo dục đại học, thúc đẩy xã hội hóa về giáo dục”, PGS.TS. Nguyễn Thị Nhung khẳng định.

Đề xuất sửa các luật liên quan

Tại buổi tọa đàm, nhiều đại biểu cho rằng, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật GDĐH sẽ là đòn bẩy từ chính sách nhằm đẩy nhanh tiến trình tự chủ đại học của các cơ sở đại học. Tuy nhiên, thực tế, dù được giao quyền tự chủ hoàn toàn, các trường cũng sẽ gặp không ít rào cản. PGS.TS. Lê Minh Thắng cho biết, một vướng mắc lớn đó là hệ thống văn bản pháp luật của Nhà nước chưa đồng bộ. Ví dụ Luật Ngân sách Nhà nước, Luật Đầu tư công, Luật Viên chức… chưa phù hợp với nội dung Chính phủ cho phép trường tự chủ. Vì thế một số nội dung trường được phép tự chủ nhưng trên thực tế không thể thực hiện, như việc liên kết sử dụng tài sản của nhà trường liên kết, liên doanh để phát triển đào tạo khoa học công nghệ. Các nguồn từ ngân sách nhà nước như khoa học vẫn phải quyết toán theo Luật Ngân sách Nhà nước rất phức tạp, gây ra khó khăn trong quá trình thực hiện, không thể đẩy nhanh hơn.

Đồng tình với quan điểm trên, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Văn Phúc cho biết, chi phối các trường đại học về mặt pháp lý không chỉ có Luật GDĐH và Luật Giáo dục mà còn có nhiều luật khác… Như vậy, rất cần thiết, tạo hành lang pháp lý đồng bộ, cho các trường đại học thực hiện tự chủ. Về vấn đề này, TS. Phạm Tất Thắng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục, TN, TN, NĐ cho biết, cần phải có bước tiếp theo. Sau khi ban hành luật này, Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo, QH phải nghiên cứu để đề xuất sửa các luật chuyên ngành khác mới có thể tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình phát triển của các cơ sở GDĐH.

Khải Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang