QUỐC TẾ
Cập nhật 20:57 | 04/06/2020 (GMT+7)
.
Chính trường Israel

Đã khó càng thêm khó

08:40 | 27/03/2020
Chủ tịch Quốc hội Israel Yuli Edelstein đột ngột từ chức đã giáng một đòn mạnh vào Thủ tướng Benjamin Netanyahu. Nó làm sâu sắc thêm bất ổn chính trị của đất nước khi nhà lãnh đạo này đang cố gắng bảo vệ chiếc ghế Thủ tướng.

Chiến thuật trì hoãn

Theo AP, quyết định ra đi của Chủ tịch Knesset (Quốc hội) Yuli Edelstein đang dọn đường cho phe đối lập tại cơ quan lập pháp tiến lên phía trước nhằm “lật đổ” Thủ tướng Netanyahu. Tuy nhiên, bằng cách từ chức, ông Edelstein cũng bất chấp lệnh của Tòa án Tối cao yêu cầu phải tổ chức cuộc bỏ phiếu bầu người kế nhiệm, từ đó đặt ra trở ngại mới có thể làm trì hoãn việc thúc đẩy chương trình nghị sự của phe đối lập trong một vài ngày.

Động thái trên đã vấp phải phản ứng giận dữ của đảng đối lập Xanh và Trắng, vốn đang nhận được sự ủng hộ của đa số sít sao từ các nghị sĩ Knesset.  Chủ tịch đảng này, ông Benny Gantz thậm chí đã bực mình viết trên Twitter rằng: “Quốc hội thuộc về công dân Israel và các đại diện mà họ bầu ra phải tuân thủ luật pháp của nhà nước cũng như các phán quyết của tòa án. Không ai được phép đứng trên pháp luật”.

Tuần trước, Chủ tịch Edelstein đã đình chỉ các hoạt động của Quốc hội với lý do liên quan đến vấn đề thủ tục và các quy định hạn chế tụ tập đông người, nhằm tránh sự lây lan của virus SARS-Cov-2. Song, những người phản đối cáo buộc ông tìm cách ngăn việc bỏ phiếu bầu ra người kế nhiệm để bảo vệ Thủ tướng Netanyahu khỏi bị phe đối lập tại Quốc hội xúc tiến các luật nhằm ngăn ông tại vị quá lâu. Gần đây, Thủ tướng Netanyahu đã bị truy tố về các tội danh tham nhũng và phải đối mặt với một phiên tòa hình sự.

Tòa án Tối cao Israel đã ra lệnh cho Chủ tịch Quốc hội Edelstein phải tổ chức cuộc bỏ phiếu bầu người đứng đầu Knesset vào hôm 25.3 khi mà Chánh án buộc tội ông về hành vi “phá hoại nền tảng quá trình dân chủ”. Trong khi một số thành viên đảng Likud hối thúc ông không tuân theo lệnh của Tòa, ông Edelstein đã đáp lại rằng ông “không đồng ý với tối hậu thư” và quyết định từ chức.

Ông Edelstein, người giữ vai trò Chủ tịch Quốc hội Israel suốt 7 năm qua, gọi quyết định của Tòa án Tối cao là “sự can thiệp trắng trợn” vào nhánh lập pháp. Tuy nhiên, ông giải thích quyết định từ chức của mình là để tránh cho Israel khỏi “rơi vào tình trạng vô Chính phủ” cũng như “nội chiến”. Dẫu vậy, trong động thái cuối cùng trước đi ra đi, ông cho biết Quốc hội sẽ chỉ triệu tập vào tuần tới, hoàn toàn đi ngược lệnh của Tòa án Tối cao.

Theo đảng Xanh và Trắng, hành động của ông Edelstein đã thể hiện sự coi thường tòa án và họ sẽ đệ đơn kiện, buộc ông phải thực hiện các phán quyết.


Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu (phải) và Chủ tịch Quốc hội vừa xin từ chức Yuli Edelstein trong một cuộc họp 
Nguồn: www.jewishpress.com

Hồi kết nào cho chính trường Israel?

Khi Israel thắt chặt phong tỏa để ngăn ngừa dịch Covid-19, Tổng thống Reuven Rivlin đã lên truyền hình kêu gọi người dân tôn trọng các hạn chế đi lại. Tuy nhiên, ông lại thúc giục các chính trị gia phải thực hiện lệnh của tòa án, một đòn giáng mạnh vào ông Edelstein. Theo ông Rivlin, lệnh của tòa án cần được tôn trọng “và nền dân chủ Israel sẽ phát triển mạnh mẽ hơn từ giai đoạn thử thách khó khăn này”. Tổng thống kêu gọi lãnh đạo của các đảng lớn, Likud và đảng Xanh và Trắng, nhanh chóng thành lập Chính phủ chia sẻ quyền lực có trách nhiệm.

Hiện đảng Likud của Thủ tướng Netanyahu nổi lên là đảng giành được nhiều ghế nhất trong cuộc bầu cử hồi đầu tháng. Tuy nhiên, đồng minh gồm các đảng tôn giáo và dân tộc nhỏ hơn cộng thêm cả Likud lại chỉ đạt được 58 ghế tại Quốc hội. Nghĩa là phe cánh hữu của Thủ tướng đương nhiệm còn thiếu 3 ghế mới chiếm được đa số.

Trong khi đó, lãnh đạo đảng đối lập theo đường lối trung dung, ông Benny Gantz của đảng Xanh và Trắng đang nhận được sự ủng hộ của đa số mong manh tại Quốc hội mới. Ông đang thúc giục cơ quan lập pháp tiếp tục làm việc vào thời điểm quan trọng này, thậm chí ngay cả khi chưa có Chính phủ thường trực. Tổng thống Israel Rivlin đã cho ông Gantz một tháng để cố gắng thành lập Chính phủ mới. Vì vậy, chiến thuật trì hoãn của Chủ tịch Quốc hội vừa xin từ chức Edelstein có thể khiến ông mất thời gian quý báu.

Do sự chia rẽ ý thức hệ sâu sắc trong phe đối lập, có vẻ như ông Gantz sẽ khó thành công trong việc thành lập chính phủ thay thế. Dẫu vậy, lực lượng đối lập đã thống nhất phản đối ông Netanyahu và dường như quyết tâm hợp tác thúc đẩy luật pháp có thể ngăn ông tiếp tục ở lại vị trí Thủ tướng.

Một khi Quốc hội biểu quyết, dự kiến ông Meir Cohen của đảng Xanh và Trắng sẽ trở thành người thay thế ông Edelstein. Điều đó cho phép phe đối lập tiến hành quy trình lập pháp thông qua các luật theo kế hoạch của mình, bao gồm giới hạn nhiệm kỳ đối với Thủ tướng và cấm các chính trị gia bị truy tố, như ông Netanyahu, làm Thủ tướng.

Tuần này, đảng Xanh và Trắng đã triệu tập một vài ủy ban, trong đó cả ủy ban xử lý các khủng hoảng liên quan đến dịch Covid-19, có thể thúc đẩy các luật chống lại ông Netanyahu. Theo các nhà quan sát, sự từ chức của ông Edelstein đánh dấu lần đầu tiên trong lịch sử Israel, một vị Chủ tịch Quốc hội đưa ra quyết định này.

Trong một phát biểu trên truyền hình vào cuối ngày thứ Tư vừa qua, Thủ tướng  Netanyahu đã lặp lại lời kêu gọi ông Gantz tham gia với mình thành lập Chính phủ đoàn kết khẩn cấp để cùng nhau xử lý kịp thời cuộc khủng hoảng Covid-19. Thực ra, ông Gantz đã cam kết sẽ hỗ trợ Chính phủ trong nỗ lực chống lại virus Corona. Nhưng ông và các đồng minh đều tỏ ra hoài nghi về lời đề nghị đoàn kết của Thủ tướng Netanyahu. Họ lo ngại, ông sẽ không thực hiện đúng lời hứa từ bỏ quyền lực trong 18 tháng.

Đảng Xanh và Trắng cáo buộc Thủ tướng Netanyahu và Chính phủ đương nhiệm đã thực hiện các biện pháp phi dân chủ trong bối cảnh khủng hoảng, và sử dụng nó như một vỏ bọc để bám lấy quyền lực. Vừa qua, ông Netanyahu đã tìm cách hoãn phiên tòa hình sự đang chờ xét xử mình về các cáo buộc tham nhũng nghiêm trọng, đồng thời cho phép giám sát điện tử chưa từng có tiền lệ đối với công dân Israel mắc Covid-19. Đây là công nghệ tình báo nhằm theo dõi khủng bố, giúp xác định vị trí những người đã tiếp xúc với bệnh nhân dương tính với virus Corona.

Linh Anh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang