QUỐC TẾ
Cập nhật 09:55 | 10/04/2020 (GMT+7)
.
Các nghị viện thành viên AIPA - Quốc hội Thái Lan

Vị trí của Chủ tịch Quốc hội

08:47 | 01/03/2020
Vị trí Chủ tịch Quốc hội lần đầu tiên được thiết lập vào năm 1932 khi cơ quan lập pháp đầu tiên của Thái Lan được thành lập. Khi đó, vị trí Chủ tịch Hội đồng Nhân dân Xiêm do ông Chaophraya Thammasakmontri nắm giữ. Hiến pháp Thái Lan quy định: Chủ tịch Hạ viện Thái Lan sẽ đồng thời là Chủ tịch Quốc hội (lưỡng viện) và Chủ tịch Thượng viện sẽ là Phó chủ tịch Quốc hội. Tuy nhiên, đôi khi vị trí này chỉ là Chủ tịch Quốc hội (vì phần lớn trong các lần thay đổi Hiến pháp, cơ quan lập pháp Thái Lan chỉ có một viện) hoặc Chủ tịch Thượng viện giữ vị trí này.

Sau cuộc bầu cử lập pháp tháng 3.2019, Hạ viện Thái Lan đã triệu tập phiên họp đầu tiên vào ngày 25.5 để bầu Chủ tịch. Với tỷ lệ 258 phiếu thuận và 235 phiếu chống, ứng cử viên của đảng Dân chủ là ông Chuan Leekpai đã trúng cử chức Chủ tịch Hạ viện, người đồng thời sẽ giữ chức Chủ tịch Quốc hội Thái Lan.

Cuộc bầu Chủ tịch Hạ viện Thái Lan phải tổ chức vòng hai, do vòng đầu không có ứng cử viên nào giành đủ số phiếu quá bán. Trong vòng hai, ông Leekpai đã giành chiến thắng sít sao trước ứng cử viên Sompong Amornvivat của đảng Vì nước Thái (Pheu Thai).

Ông Chuan Leekpai, 80 tuổi, hai lần làm Thủ tướng Thái Lan, nhiệm kỳ 1992 - 1995 và 1997 - 2001; gia nhập Đảng Dân chủ năm 1969 và trở thành Lãnh đạo của đảng này năm 1991.

Phiên họp của Hạ viện diễn ra một ngày sau khi Thượng viện nhóm họp và bầu cựu Chủ tịch Hội đồng Lập pháp Quốc gia (NLA) dưới thời chính quyền quân sự Pornpetch Wichitcholchai làm Chủ tịch Thượng viện, người sẽ đồng thời giữ chức Phó chủ tịch Quốc hội.

Việc bầu chức danh lãnh đạo của Thượng viện và Hạ viện cần được Quốc vương Thái Lan thông qua trước khi có hiệu lực. Sau khi các chức danh đứng đầu Thượng viện và Hạ viện được Quốc vương phê chuẩn, Chủ tịch Quốc hội Thái Lan triệu tập phiên họp lưỡng viện để bầu tân Thủ tướng. Người đắc cử Thủ tướng phải hội đủ 376 phiếu trên tổng số 750 phiếu trong phiên họp lưỡng viện.

Theo Hiến pháp 2017, mỗi viện lập pháp Thái Lan có 1 Chủ tịch và 1 - 2 Phó chủ tịch do Quốc vương Thái Lan chỉ định trong số những thành viên của viện đó. Khi đương nhiệm, Chủ tịch và các Phó chủ tịch của Hạ viện sẽ không được là thành viên của bất kỳ ủy ban điều hành nào của các đảng phải chính trị. Yêu cầu này nhằm bảo đảm tính trung lập của vị trí này.

Chủ tịch Quốc hội ngoài việc giữ vị trí cao nhất trong các cuộc họp chung của hai viện, còn là lãnh đạo nhánh lập pháp Thái Lan. Hiến pháp trao cho Chủ tịch Quốc hội khá nhiều quyền lực với sự hỗ trợ của Phó chủ tịch.

Với tư cách là người đứng đầu nhánh lập pháp, Chủ tịch Quốc hội có quyền phê chuẩn quyết định bổ nhiệm hoặc bãi miễn của Quốc vương đối với Hội đồng Cơ mật và Nhiếp chính (người đảm nhiệm các công việc và tạm quyền cho Quốc vương Thái Lan khi ngai vàng bị bỏ trống hoặc Quốc vương không có khả năng hoạt động); yêu cầu người thừa kế ngai vàng lên ngôi; yêu cầu Quốc vương triệu tập phiên họp bất thường của Quốc hội.

Với tư cách là người lãnh đạo, điều hành hoạt động của Quốc hội, Chủ tịch nắm giữ những quyền lực quan trọng. Trước hết, Chủ tịch giữ vị trí Chủ tọa điều hành các phiên họp của Quốc hội (trong trường hợp phiên họp chung hai viện) và các phiên họp của Hạ viện. Để thực hiện nhiệm vụ này, Chủ tịch được trao các quyền như: Cho phép các nghị sĩ phát biểu và thể hiện quan điểm; bảo đảm nghị sĩ phải tuân thủ các quy tắc thảo luận, duy trì trật tự và nghi lễ trong cuộc họp; điều chỉnh thời gian phân bổ cho việc thảo luận; đặt ra các nguyên tắc tranh luận theo quy trình…

Có thể nói, nhiệm vụ cơ bản nhất trong việc điều hành phiên họp là bảo đảm việc tranh luận diễn ra công bằng. Trong quá trình là chủ tọa, Chủ tịch bảo đảm tất cả các cuộc thảo luận không bị gián đoạn. Nghị sĩ làm ảnh hưởng đến việc thảo luận sẽ bị Chủ tọa nhắc nhở, thậm chí mời ra khỏi phòng họp.

Khi thực hiện vai trò chủ tọa phiên họp, Chủ tịch Quốc hội không tham gia tranh luận hoặc biểu quyết về bất kỳ vấn đề nào. Yêu cầu này đặt ra nhằm bảo đảm tính trung lập của chủ tọa. Chỉ khi có những tình huống số lượng biểu quyết ngang nhau tại Quốc hội, thì lá phiếu của Chủ tịch sẽ mang tính quyết định.

Bên cạnh đó, Chủ tịch quyết định một số vấn đề liên quan đến quy trình ra quyết định của Quốc hội như việc phê chuẩn chương trình làm việc của Quốc hội. Chủ tịch cũng là người được giao trách nhiệm ký chứng thực các văn bản của Quốc hội.

Chủ tịch cũng quản lý các vấn đề hành chính của Quốc hội chẳng hạn như bảo đảm an ninh trong Quốc hội; quản trị việc vận hành hệ thống hành chính của Quốc hội, quyết định một số vấn đề liên quan đến ngân sách…

Với tư cách là người đại diện Quốc hội trong các mối quan hệ với các cơ quan khác và các quan hệ đối ngoại, Chủ tịch Quốc hội chịu trách nhiệm bổ sung khi khuyết một nghị sĩ và trình danh sách gửi để đăng trên Thông cáo Hoàng gia; trình Quốc vương tên ứng cử viên Thủ tướng được Quốc hội thông qua và sau đó tiếp ký quyết định bổ nhiệm chính thức của Quốc vương; tiếp ký quyết định bổ nhiệm của Quốc vương đối với chức danh lãnh đạo phe đối lập. Ngoài ra, Chủ tịch Quốc hội còn giữ vị trí thành viên đương nhiên của Ủy ban Lựa chọn. Đây là cơ quan chịu trách nhiệm bầu chọn các thành viên của các cơ quan độc lập theo Hiến pháp như Tòa án Hiến pháp, Ủy ban Bầu cử, Tổng kiểm toán và Ủy ban Chống tham nhũng Quốc gia.

Quốc Đạt
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang