QUỐC TẾ
Cập nhật 16:08 | 24/01/2020 (GMT+7)
.

Kịch bản khó tránh

08:03 | 13/12/2019
Điều mà nhiều người lo ngại nhất đã tiếp tục xảy ra vì Israel phải đối mặt với việc tổ chức bầu cử lần 3 trong vòng 1 năm. Quốc hội nước này vừa buộc phải tự giải thể với lý do cả Thủ tướng đương nhiệm Benjamin Netanyahu - lãnh đạo đảng Likud và ông Benny Gantz - người đứng đầu đảng Xanh và Trắng đều không thể thành lập Chính phủ mới.

Bầu cử lần 3

Dường như thế bế tắc chính trị vốn đã làm tê liệt việc thành lập Chính phủ vẫn tiếp tục kéo dài, nhấn chìm niềm tin của người dân trong tiến trình dân chủ. Trong suốt nhiều tuần qua, Thủ tướng Israel đương nhiệm Benjamin Netanyahu và đối thủ Benny Gantz luôn khẳng định rằng, họ muốn tránh một chiến dịch tranh cử tốn kém nữa mà kết quả của nó nhiều khả năng cũng chẳng có gì thay đổi.

Tuy nhiên, cả hai ông đều không sẵn sàng nhượng bộ để thành lập một chính phủ chia sẻ quyền lực. Những cáo buộc tham nhũng đối với ông Netanyahu gần đây đã làm cho quá trình thỏa hiệp trở nên vô cùng khó khăn. Mặc dù, đảng Likud và đảng Xanh và Trắng nhất trí được với nhau về hầu hết vấn đề an ninh và nhiều chính sách khác, song họ vẫn chia rẽ về việc ông Netanyahu có nên tiếp tục là Thủ tướng hay không sau những cáo buộc tham nhũng, cũng như việc ông dựa ngày càng sâu vào các đảng phái tôn giáo của Israel. Thực tế, đảng Xanh và Trắng của ông Gantz không muốn chấp nhận chung Chính phủ với một Thủ tướng đang đối mặt với các cáo buộc hình sự và sẽ phải hầu tòa. Ông Gantz cho biết sẽ chỉ thỏa thuận với một nhà lãnh đạo khác của Likud. Trong khi đó, ông Netanyahu cũng khăng khăng từ chối từ bỏ liên minh với các đảng theo chủ nghĩa dân tộc và Do Thái chính thống khác.

Israel rơi vào bế tắc chính trị sau khi phải tổ chức bầu cử Quốc hội 2 lần chỉ trong vòng 5 tháng (vào tháng 4 và tháng 9) nhưng vẫn không thể thành lập được chính phủ mới. Trong cuộc bầu cử lần thứ hai hôm 17.9, hai đảng giành nhiều ghế nhất là đảng Xanh và đảng Trắng (33 ghế) và đảng Likud (32 ghế) đều không đủ đa số quá bán trong Quốc hội 120 ghế để tự thành lập Chính phủ.

Tiếp đó, sau nhiều thương lượng, hai đảng cũng không thể thành lập được chính phủ liên minh cũng như tránh một cuộc bầu cử mới, cho dù đều khẳng định đã nỗ lực đến phút cuối để tìm ra giải pháp tháo gỡ bế tắc. Khi hạn chót vào đêm thứ Tư vừa qua trôi đi, cả hai phía đã phải đệ trình đề nghị giải tán Quốc hội, cùng với thời gian biểu cho cuộc bầu cử mới vào ngày 2.3 để tránh trùng vào ngày lễ Purim (10.3.2020). Thực tế, nếu thời điểm tổ chức bầu cử trên không được thông qua, cuộc bầu cử mới sẽ tự động diễn ra vào ngày lễ này. Bởi theo luật, sau khi Quốc hội bị giải tán, Israel sẽ phải tổ chức bầu cử trong 90 ngày sau đó.

Bế tắc vẫn hiện hữu

Với sự chia rẽ trên chính trường hiện nay cùng những ngờ vực sâu sắc giữa các phe đối lập, không gì bảo đảm rằng một cuộc bỏ phiếu khác sẽ phá vỡ vòng luẩn quẩn bầu cử và những bất ổn đã làm rung chuyển nhà nước Do Thái suốt năm qua. Một chiến dịch tranh cử, rồi một cuộc bầu cử nữa sẽ khiến nền kinh tế Israel tiêu tốn thêm hàng tỷ USD.

Thậm chí, theo Chủ tịch Viện Dân chủ Israel Yohanan Plesner, cái giá phải trả còn đắt hơn, bởi việc thiếu vắng Quốc hội đang hoạt động còn khiến Chính phủ không thể trình những dự luật quan trọng hay ngân sách để thông qua. Ông cảnh báo, từ tháng 1.2020, phần lớn cơ quan Chính phủ, các dự án giao thông, đầu tư cơ sở hạ tầng... tại Israel có nguy cơ bị tê liệt do chưa được phê chuẩn ngân sách mới. Trong khi đó, Israel đang phải vật lộn giải quyết vấn đề thâm hụt ngân sách ngày càng nghiêm trọng, cũng như gắng sức thúc đẩy tăng trưởng kinh tế vốn đang trì trệ những năm gần đây.

Thực tế, các cuộc thăm dò ý kiến công chúng hiện nay đã tiên đoán một bế tắc tương tự sẽ vẫn xảy ra kể cả khi có bầu cử lần ba, bởi không bên nào có thể giành được thế đa số để tự mình thành lập chính phủ. Khả năng đạt được đột phá sẽ rất khó với hệ thống chính trị của Israel hiện nay. Bất cứ đảng phái nào giành được nhiều ghế nhất cũng vẫn phải cố gắng thành lập liên minh với các đảng nhỏ hơn. Cả ông Netanyahu lẫn ông Benny Gantz đều đã thất bại hai lần, trong khi cuộc bầu cử sắp tới lại diễn ra trong bối cảnh lãnh đạo của cả hai đảng lớn nhất đều đã kiệt sức khi tìm ra cách thành lập chính phủ chia sẻ quyền lực.

Kết quả cuộc thăm dò hôm thứ Ba do Kênh 13 của Đài Truyền hình Israel thực hiện cho thấy, đảng Xanh và Trắng của ông Gantz có thể giành được 37 ghế so với 33 ghế của Likud. Và liên minh trung tả do ông Gantz dẫn dắt nhiều khả năng đạt được 60 ghế, thiếu đúng 1 ghế là đạt đa số trong Quốc hội. Trong khi đó, khối tôn giáo và cánh hữu của ông Netanyahu phải cần tới 9 ghế nữa mới đạt được đa số. Khảo sát của Kênh 13 cũng cho thấy, cựu Bộ trưởng Nội vụ Gideon Saar - đối thủ của ông Netanyahu trong đảng Likud được tiên đoán sẽ mang lại thêm 3 ghế nữa cho liên minh cánh hữu nếu trở thành lãnh đạo của đảng này. Được biết, cuộc họp bầu lãnh đạo Likud sẽ diễn ra vào ngày 26.12. Ông Saar tuyên bố, nếu được bầu làm người đứng đầu Likud, ông sẽ dẫn dắt đảng đi tới thắng lợi. Tuy nhiên, cơ may của ông khá nhỏ, bởi với sự hậu thuẫn của một loạt quan chức cấp cao hàng đầu Likud, khả năng Thủ tướng đương nhiệm sẽ dễ dàng đánh bại đối thủ của mình.

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang