QUỐC TẾ
Cập nhật 10:52 | 03/04/2020 (GMT+7)
.
Bầu cử ở Ireland

Bất ngờ lớn

08:27 | 13/02/2020
Kết quả ban đầu cuộc bầu cử lập pháp tại Cộng hòa (CH) Ireland vừa qua đã được công bố với nhiều bất ngờ khi đảng Sinn Fein cánh tả bứt lên dẫn đầu, vượt qua hai đối thủ là đảng Fianna Fail và đảng Fine Gael của đương kim Thủ tướng Leo Varadkar. Đây là một kết quả lịch sử bởi kể từ khi CH Ireland giành độc lập, hai đảng trung hữu trên thay nhau cầm quyền trong nhiều thập kỷ qua.

Chiến thắng của cánh tả

Cụ thể, đảng Sinn Fein đã giành chiến thắng lịch sử với 24,5% số phiếu ủng hộ, cao hơn so với đảng Fianna Fail được 22,2% và đảng Fine Gael được 20.9,2%. Nên nhớ, Sinn Fein chỉ đạt 13,8% phiếu trong tổng tuyển cử năm 2016. Đây là lần đầu tiên, 3 đảng đạt được số phiếu gần như ngang nhau. Tuy nhiên, kết quả chính thức sẽ có trong một, hai ngày tới.

Có thể nói, đây là chiến thắng lớn nhất Sinn Fein kể từ khi từ bỏ tư cách là cánh chính trị của tổ chức bán quân sự Quân đội CH Ireland (IRA), một tổ chức từng bị Vương quốc Anh xem là khủng bố vì đứng sau các xung đột khiến hơn 3.500 người thiệt mạng trên đảo Ireland trong hơn 3 thập kỷ, cho đến khi có thỏa thuận hòa bình “Ngày thứ Sáu tốt lành” năm 1998. Dù từ bỏ quá khứ bạo lực dính với IRA nhưng Sinn Fein vẫn là đảng chủ trương thống nhất CH Ireland và Bắc Ireland hiện thuộc Vương quốc Anh, nhằm đảo ngược sự phân chia của đảo Ireland vào năm 1921. Mới đây, đảng này tỏ ý mong muốn rằng, bất cứ Chính phủ nào mà họ tham gia sẽ sẵn sàng chuẩn bị cho một cuộc trưng cầu dân ý về vấn đề thống nhất.

Chính vì thế, diễn biến mới trên chính trường CH Ireland chắc chắn sẽ có tác động lớn đến Anh và EU, do CH Ireland là quốc gia EU duy nhất có biên giới đất liền với Vương quốc Anh và được xem là nước chịu ảnh hưởng lớn nhất, cả kinh tế lẫn chính trị, từ các diễn biến của tiến trình Brexit. Trước đây, các cuộc đàm phán liên quan đến “đường biên giới cứng” giữa Ireland và Bắc Ireland dẫn đến phải thiết lập các trạm giám sát và kiểm soát hải quan, là một trong những mấu chốt quan trọng gây đau đầu nhất trong thủ tục “ly hôn” của Anh với EU.


Lãnh đạo đảng Sinn Fein Mary Lou McDonald

Giải mã chiến thắng

Từng bị coi như người đứng ngoài lề do những liên quan đến IRA, Sinn Fein giờ đang trở thành trung tâm của bầu chính trị trong nước. Mấu chốt làm nên thắng lợi của đảng này là họ đã tập trung cương lĩnh tranh cử vào việc giải quyết các vấn đề xã hội bức xúc, như giá thuê nhà cao, số người vô gia cư kỷ lục, bất bình đẳng thu nhập hay chi phí sinh hoạt chót vót. Ngoài ra, đảng này cũng cam kết đưa tuổi nghỉ hưu về lại 65 tuổi cùng nhiều chính sách kinh tế khác, trong khi đương kim Thủ tướng Leo Varadkar lại tập trung vào các vấn đề liên quan đến Brexit. Thực tế, Sinn Fein đã thu hút được rất nhiều sự ủng hộ của cử tri trẻ tuổi, nhất là trong độ tuổi 18 - 24 và 25 - 34, những người quan tâm nhiều đến các chính sách kinh tế - xã hội hơn là những rắc rối của Brexit. Lãnh đạo Sinn Fein, bà Mary Lou McDonald nhận định, chính sách cánh tả của đảng đã thuyết phục được cử tri rằng đây là “phương tiện thay đổi”.

Thách thức lớn trước mắt với đảng Sinn Fein là phải thành lập được Chính phủ liên minh. Mặc dù đứng đầu cuộc đua với tư cách đảng giành được nhiều phiếu bầu nhất, nhưng Sinn Fein lại không đủ ứng cử viên để có thể chiếm được đa số ghế trong Quốc hội có 160 ghế của CH Ireland, vì chỉ có 42 ứng cử viên tham gia tranh cử đợt này. Họ sẽ phải bắt tay với đảng khác để thành lập Chính phủ liên minh. Tuy nhiên, ngay sau khi có kết quả bầu cử ban đầu, Thủ tướng Leo Varadkar đã tạt gáo nước lạnh đầu tiên bằng tuyên bố đảng Fine Gael của ông không có ý định liên minh với Sinn Fein. Theo ông, quan điểm của cả hai đảng rất khác nhau và không tương thích về nhiều vấn đề từ kinh tế, dân chủ đến hệ thống tư pháp hình sự. Trong khi đó, cựu Ngoại trưởng Micheal Martin, người đang đứng đầu đảng Fianna Fail vẫn chưa công khai bác bỏ mối quan hệ ràng buộc tiềm năng với Sinn Fein. Đây là dấu hiệu cho thấy nhà lãnh đạo này vẫn đang cân nhắc các lựa chọn của mình, và có thể xem xét một thỏa thuận bền vững cho phép ông thành lập được thế đa số trong Hạ viện hay còn gọi là Oireachtas.

Còn nhiều con đường tiềm năng dẫn đến đa số tại Quốc hội, liên quan đến một số đảng khác, nhỏ hơn nhưng sự phức tạp của các lựa chọn đó có thể dẫn đến tình trạng tê liệt chính trị kéo dài vài tuần trong lúc các lãnh đạo đảng cân nhắc thiệt hơn.

Theo hệ thống bầu cử Ireland, đại diện tỷ lệ với phương pháp đầu phiếu chuyển nhượng đơn, cử tri sẽ bầu ra trung bình 4 nghị sĩ tại mỗi khu vực bầu cử (trong tổng số 39 khu vực bầu cử trên toàn quốc). Điều đó khiến cho nước này tràn ngập Chính phủ liên minh trong lịch sử gần đây. Thực tế, cuộc tổng tuyển cử trước vào năm 2016 đã kết thúc mà không có đảng nào chiến thắng rõ ràng, do đó Ireland đã phải mất tới 10 tuần đàm phán kỷ lục mới thành lập được Chính phủ.

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang