QUỐC TẾ
Cập nhật 10:52 | 03/04/2020 (GMT+7)
.

Mặt trận mới trong cuộc chiến thương mại toàn cầu

07:25 | 05/12/2019
Nhà Trắng vừa mở ra những mặt trận mới trong chiến tranh thương mại, nhắm vào Brazil, Argentina và Pháp. Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc, cả ba nước trên đang có những hành động kinh tế khiến các công ty của xứ sở cờ hoa rơi vào thế bất lợi.

Thêm mặt trận mới, củng cố mặt trận cũ

Hồi đầu tuần, ông chủ Nhà Trắng đã đẩy tiếp cuộc chiến thương mại toàn cầu của mình lên tầm cao mới với việc mở rộng thêm hai mặt trận. Đó là tuyên bố áp thuế đối với mặt hàng nhôm, thép công nghiệp từ Brazil và Argentina, trong khi đe dọa tăng cường các hình phạt khắc nghiệt hơn đối với hàng chục sản phẩm phổ biến của Pháp. Chính quyền Washington cho rằng, các động thái trên là cần thiết bởi vì các đối tác thương mại đã có hành động không công bằng, gây bất lợi cho các trụ cột kinh tế truyền thống và sự thịnh vượng tốt nhất cho tương lai của nước Mỹ.

Trong một đoạn trạng thái trên Twitter, Tổng thống Donald Trump viết, hàng rào thuế quan mới đối với thép và nhôm từ Brazil và Argentina là để chống lại cái mà ông gọi là hành động làm mất giá tiền tệ của hai nước trên, khiến nông dân Mỹ phải chịu thiệt. Thông báo bất ngờ đó đã lật ngược thỏa thuận với các nước Mỹ Latin năm ngoái, trong đó Brazil và Argentina chấp nhận hạn ngạch đối với các chuyến hàng đến Mỹ thay vì phải chịu thuế nhập khẩu.

Tuyên bố của Tổng thống được đưa ra chưa lâu, vài giờ sau, nhà đàm phán thương mại chính của ông Donald Trump là Robert E. Lighthizer cũng công bố kết quả cuộc điều tra kéo dài 5 tháng, trong đó kết luận thuế dịch vụ kỹ thuật số của Pháp phân biệt đối xử với các công ty internet của Mỹ, đồng thời đề xuất Pháp nên phải chịu mức thuế lên tới 100% đối với một loạt sản phẩm như phô mai, sữa chua, rượu vang và đồ trang điểm với tổng trị giá khoảng 2,4 tỷ USD. Đề xuất trên, đang chờ quyết định của Tổng thống, đe dọa làm leo thang căng thẳng thương mại xuyên Đại Tây Dương, bởi trước đó Tổng thống Mỹ từng cáo buộc các nhà sản xuất ô tô châu Âu được hưởng sự bảo vệ của Chính phủ trong cạnh tranh với Mỹ.

Động thái của người đứng đầu nước Mỹ diễn ra trong bối cảnh chính sách thương mại “Nước Mỹ trên hết” của ông vẫn đang sa lầy tại bàn đàm phán và ngay tại Quốc hội Mỹ khi mà chưa đầy một năm nữa sẽ diễn ra cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ. Các nhà phân tích nhận định, việc tăng cường thuế quan có thể làm thay đổi triển vọng cho các cuộc đàm phán trong tương lai hoặc đang diễn ra với các nước ở châu Á và châu Âu. Tất nhiên, hành động của chính quyền Mỹ đối với Pháp nhiều khả năng được thiết kế để tạo đòn bẩy cho những cuộc đàm phán như vậy. Washington luôn cho rằng, việc Paris năm ngoái đánh 3% thuế kỹ thuật số vào “Les GAFA”, viết tắt của Google, Amazon, Facebook và Apple, các công ty mà Pháp cáo buộc đã trả không đủ thuế cho doanh thu kiếm được từ nước này, sẽ nhắm mục tiêu không công bằng vào các biểu tượng kinh tế kỹ thuật số của Mỹ. Các quan chức Washington thậm chí lo ngại, thuế của Pháp có thể tạo tiền lệ cho các quốc gia khác. Ông Lighthizer cho biết sẽ mở các cuộc điều tra về những loại thuế tương tự ở Áo, Italy và Thổ Nhĩ Kỳ.

Tuy nhiên, theo ông Reinsch, một cựu quan chức của Bộ Thương mại Mỹ, vấn đề chính ở đây là nên bắt đầu đàm phán thay vì áp đặt hình phạt bởi nó sẽ không giải quyết được vấn đề. Các nhóm công nghiệp Mỹ như Hội đồng Công nghiệp công nghệ thông tin đã hoan nghênh khuyến nghị này. Bản thân Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Jerome H. Powell cũng không chia sẻ quan điểm về thuế quan của Tổng thống Donald Trump. Theo ông, điều đó có thể khiến nhiều công ty trì hoãn đầu tư và làm chậm nền kinh tế.

Lý do thực sự

Thực tế, hành động của Tổng thống Donald Trump chống lại Brazil và Argentina khiến các quan chức ở cả hai nước bất ngờ. Thông thường, Mỹ hay cảnh báo các doanh nghiệp về khả năng thay đổi thuế quan, trì hoãn ngày hiệu lực để cho phép hàng hóa quá cảnh đến cảng Mỹ mà không bị đánh thuế. Nhưng Tổng thống Mỹ đã viết thẳng trên Twitter rằng lệnh thuế quan của ông đã có hiệu lực ngay lập tức. Chỉ số Dow Jones liền giảm hẳn 200 điểm sau động thái này khi những lo ngại về thương mại toàn cầu tăng.

Giải thích cho quyết định của ông chủ Nhà Trắng, Bộ trưởng Thương mại Wilbur Ross biện Tộ với Fox Business: “Ngay cả bạn bè của chúng tôi cũng phải sống theo quy tắc. Các đồng minh tốt nhất của chúng tôi cũng vậy. Điều mà Tổng thống quan tâm là sự giảm giá của đồng tiền Brazil. Đây là yếu tố quan trọng bởi giá trị tiền tệ của Brazil càng thấp, các sản phẩm của nước này càng rẻ”.

Ngoài yếu tố trên, Tổng thống Mỹ không chỉ ra rõ ràng Brazil hoặc Argentina đã vi phạm các quy định gì. Nền kinh tế Brazil trong năm qua hầu như không tăng, với tỷ lệ tăng trưởng chỉ 0,2%. Ngân hàng Trung ương Brazil đã phải cắt giảm lãi suất ba lần kể từ tháng 8 để hỗ trợ tăng trưởng. Kết quả là, đồng real của Brazil, đã giảm khoảng 8% trong năm nay so với đồng USD.

Trong khi đó, Argentina bị sa lầy trong một cuộc khủng hoảng tài chính khiến nền kinh tế quốc gia co rút lại, nhỏ hơn nhiều so với bốn năm trước. Điều đó buộc họ phải yêu cầu Quỹ Tiền tệ Quốc tế giải cứu. Khi các nhà đầu tư tháo chạy, đồng tiền peso đã mất 37% giá trị. Ngân hàng Trung ương Argentina buộc phải tăng lãi suất chính lên 63% trong nỗ lực ngăn chặn đà sụt giảm.

Tuy nhiên, theo nhiều nhà phân tích, một trong những lý do thực sự cho việc áp đặt thuế mới đối với mặt hàng thuế nhôm và thép đối với hai quốc gia Nam Mỹ nằm ở hành động của Trung Quốc trong diễn biến phức tạp của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung. Khi chính quyền Washington áp thuế lên hàng nhập khẩu từ Trung Quốc, Bắc Kinh đã trả đũa bằng cách cắt giảm lượng nông sản mua từ Mỹ và chuyển hướng sang mua hàng từ Brazil và Argentina. Trong khi đó, trước đây, đất nước Gấu trúc là nhà nhập khẩu chính thịt bò, đậu nành và nhiều sản phẩm nông nghiệp của xứ sở cờ hoa. Vì vậy, chính quyền Mỹ tỏ ra rất không bằng lòng khi những người trồng đậu nành và chăn nuôi lợn Mỹ, vốn luôn coi Trung Quốc là một thị trường lớn tiêu thụ sản phẩm của mình bị thiệt hại. Thực tế, Mỹ buộc phải đưa ra khoản trợ cấp Chính phủ lên tới 28 tỷ USD để bù đắp cho nông dân bị thiệt hại do thương chiến của ông Trump.

Trong bối cảnh cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ sẽ diễn ra vào năm tới, ông Trump sẽ phải tìm cách giải quyết và giảm bớt một số căng thẳng thương mại mà mình đã khởi xướng. Vì vậy, việc ông Trump tiếp tục đe dọa tăng thuế lên nhôm, thép Brazil và Argentina có thể chỉ là cách tạo áp lực, buộc hai nước này giảm bán nông sản cho Trung Quốc.

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang