QUỐC TẾ
Cập nhật 10:52 | 03/04/2020 (GMT+7)
.
Nhật Bản thúc đẩy thanh toán không tiền mặt

Đối mặt nhiều trở ngại

07:49 | 18/11/2019
Chính phủ Nhật Bản quyết tâm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, trong đó đặt mục tiêu đạt 40% sử dụng thanh toán bằng hình thức này vào năm 2027, tăng hơn gấp đôi so với chỉ 18,4% năm 2015. Nhìn sang các quốc gia khác như Hàn Quốc hay Trung Quốc với tỷ lệ lần lượt là 89,1% và 60%, mục tiêu của xứ sở hoa anh đào khá khiêm tốn do phải đối mặt với một số trở ngại.

Đầy quyết tâm

Theo East Asia Forum, hoài bão của Chính phủ Nhật Bản về một xã hội không dùng tiền mặt đã được thể hiện lâu nay. Năm ngoái, nước này đã phát hành tài liệu chính sách có tiêu đề “Tầm nhìn không tiền mặt” và bắt đầu thực hiện một chương trình trợ cấp lớn hồi tháng trước nhằm thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt. Khoản trợ cấp trên không chỉ khuyến khích chuyển đổi sang thanh toán không dùng tiền mặt, mà còn kích thích tiêu dùng vốn đang giảm do thuế tiêu dùng tăng từ 8% lên 10% trong cùng tháng.

Song song với các sáng kiến của Chính phủ, người tiêu dùng Nhật Bản đang chứng kiến sự cạnh tranh khốc liệt giữa các nhà cung cấp thanh toán không dùng tiền mặt. Thị trường đặc biệt này đã nở rộ với số lượng đáng kể nhà cung cấp thanh toán dựa trên điện thoại thông minh như PayPay, LINE Pay và Merpay. Đây là các phương thức bổ sung cho cách thanh toán không tiền mặt truyền thống như thẻ Suica, thẻ Pasmo cho giao thông công cộng hay một loạt thẻ tín dụng khác.

Tại sao Chính phủ và các nhà cung cấp Nhật Bản rất mong muốn thúc đẩy thanh toán không dùng tiền mặt, và những nỗ lực của họ sẽ thành công như thế nào?

Kể từ khi phát triển nhanh chóng vào những năm 1970, Nhật Bản nổi tiếng là quốc gia đi đầu trong đổi mới công nghệ cao, nhờ sự phát triển vượt bậc của một số ngành sản xuất, đặc biệt là ô tô và điện tử. Tuy nhiên, lĩnh vực dịch vụ lại bị coi là một bộ phận kém cạnh tranh của nền kinh tế Nhật Bản. Ví dụ, nền kinh tế Nhật Bản đã thất bại trong việc thúc đẩy khởi nghiệp công nghệ trong ngành công nghiệp phần mềm và dịch vụ công nghệ thông tin toàn cầu. Đơn cử, mặc dù có những cải tiến vượt trội dẫn đến sự ra đời của dịch vụ mobile internet mang đặc thù Nhật Bản i-mode đầu tiên năm 1999, hệ thống này chưa trở thành tiêu chuẩn toàn cầu. Trái ngược với khả năng nghiên cứu khoa học cấp cao, khả năng thích ứng xã hội và chiến lược kinh doanh toàn cầu luôn là những thách thức lâu dài đối với quá trình đổi mới của Nhật Bản.

Một yếu tố khác đã khuyến khích các nhà lãnh đạo xứ sở Phù Tang tiến một bước táo bạo đối với xã hội không tiền mặt là sự cạnh tranh của Trung Quốc trong đổi mới công nghệ. Từ năm 2010, ngành công nghệ đất nước Gấu trúc đã thể hiện những tiến bộ vượt bậc trong việc áp dụng công nghệ tiên tiến vào các dịch vụ, từ thanh toán không dùng tiền mặt tới chia sẻ xe hay bán lẻ trực tuyến đến ngoại tuyến.

Dịch vụ đặc biệt thu hút sự chú ý của Nhật Bản là sử dụng mã QR (ban đầu là do một công ty Nhật Bản phát minh), thông qua Alipay hoặc WeChat Pay. Đổi mới này trùng hợp với sự gia tăng nhanh chóng lượng khách du lịch từ Trung Quốc vào Nhật Bản. Logo của Alipay và WeChat Pay có thể được nhìn thấy ở nhiều cửa hàng bán lẻ Nhật Bản. Việc tiếp xúc với các lựa chọn thanh toán không dùng tiền mặt của Trung Quốc đã khiến Nhật Bản cảm thấy bất an và lo ngại nền kinh tế của mình đang bị tụt lại.

Chính vì vậy, thanh toán không dùng tiền mặt trở thành chìa khóa để vực dậy danh tiếng Nhật Bản với tư cách là lãnh đạo hàng đầu về công nghệ tiên tiến. Chính phủ đất nước mặt trời mọc đã quyết định đầu tư 280 tỷ yen (2,5 tỷ USD) để trợ cấp cho các nhà bán lẻ và người tiêu dùng sử dụng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt.

Những rào cản chính

Mặc dù thanh toán không dùng tiền mặt được kỳ vọng mang lại nhiều cơ hội và thuận tiện cho kinh doanh, nhưng Nhật Bản vẫn phải đối mặt với một số rào cản trên con đường trở thành một xã hội không tiền mặt. Chúng cũng là những lý do quốc gia tiên tiến bậc nhất châu Á lâu nay phụ thuộc quá nhiều vào tiền mặt.

Thách thức đầu tiên là chi phí áp dụng khá cao đối với các nhà bán lẻ. Một trong những lý do giúp thanh toán bằng mã QR ở Trung Quốc thành công là chi phí đầu tư và phí giao dịch thấp. Nó chỉ yêu cầu điện thoại thông minh bình thường hoặc mã QR giấy đối với các nhà bán lẻ. Ngược lại, thanh toán thẻ không tiếp xúc ở Nhật Bản đòi hỏi một khoản đầu tư đáng kể vào thiết bị và phí giao dịch. Chính vì vậy, nhiều người băn khoăn rằng, khoản trợ cấp mà Chính phủ mới công bố liệu có đủ giảm bớt các chi phí trên nhằm bảo đảm quá trình chuyển sang thanh toán không dùng tiền mặt là một lựa chọn bền vững hay không.

Một rào cản khác là sự bất tiện khi thanh toán không tiền mặt. Nhân viên thu ngân trong các cửa hàng bán lẻ được đào tạo tốt có thể hoàn thành thanh toán bằng tiền mặt chỉ trong vài giây. Trong khi đó, các hệ thống thanh toán qua điện thoại thông minh yêu cầu một số bước để hoàn tất. Bên cạnh đó, thanh toán không dùng tiền mặt cần còn phải phụ thuộc nhiều vào chất lượng dịch vụ internet.

Những lo ngại của người tiêu dùng về rủi ro liên quan đến thanh toán không dùng tiền mặt là một thách thức quan trọng khác. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng, khá nhiều người tiêu dùng Nhật Bản thích tiền mặt, nhất là người già, vì họ sợ bội chi, “vung tay quá trán”. Thực tế, hơn một nửa tài sản của các hộ gia đình Nhật Bản nằm dưới dạng tiền mặt, tiền gửi và nước này đang dần trở thành xã hội “siêu già” đầu tiên của thế giới với hơn 28% dân số từ 65 tuổi trở lên.

Ngoài ra, vấn đề bảo mật cũng là một rào cản vì nhiều người Nhật e ngại những rủi ro đối với việc rò rỉ dữ liệu tài chính cá nhân có thể biến họ thành con mồi ngon cho bọn tội phạm công nghệ.

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang