QUỐC TẾ
Cập nhật 20:36 | 21/11/2019 (GMT+7)
.
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 35

Định hướng phát triển ASEAN

08:59 | 02/11/2019
Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 35 và các hội nghị liên quan sẽ diễn ra tại Bangkok, Thái Lan từ 2 - 4.11. Đây là loạt hội nghị quan trọng cuối cùng trong Năm Chủ tịch ASEAN 2019 của Thái Lan. Với sự tham dự của hơn 3.000 đại biểu, trong đó có các nhà lãnh đạo, đại diện của 23 nước và 5 tổ chức quốc tế, hội nghị hứa hẹn đề cập đến những vấn đề mang tính quyết định đối với định hướng phát triển của ASEAN.

Sẽ có đột phá cho RCEP?

Thái Lan cho biết tổng cộng sẽ có 44 tài liệu được trình tại hội nghị, bao phủ toàn bộ quan hệ đối nội và đối ngoại của ASEAN. 15 tài liệu sẽ được các nhà lãnh đạo ASEAN thông qua, trong khi phần còn lại sẽ do nước Chủ tịch Thái Lan công bố. Như thường lệ, Trung Quốc sẽ là bên ký kết nhiều thỏa thuận nhất với ASEAN. Còn trong khuôn khổ EAS, chỉ có 3 văn bản sẽ được ký kết, bao gồm Tuyên bố của lãnh đạo ASEAN về chống buôn bán ma túy; Tuyên bố lãnh đạo về hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia; và Tuyên bố lãnh đạo về quan hệ đối tác vì sự bền vững.

Đứng đầu danh sách mối quan tâm khi các nhà lãnh đạo ASEAN gặp gỡ đối tác trong các phiên họp riêng rẽ bên lề hội nghị, hoặc tại Hội nghị Thượng đỉnh Đông Á, có lẽ là kết quả cuộc đàm phán Quan hệ Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP). Được đề xuất từ năm 2012, RCEP đã được đàm phán suốt 7 năm qua giữa 10 quốc gia ASEAN cùng với Australia, Trung Quốc, Ấn Độ, Nhật Bản, New Zealand và Hàn Quốc, mà một số trong số họ không có bất kỳ thỏa thuận thương mại tự do nào.

Với cương vị Chủ tịch ASEAN 2019, Thái Lan quyết tâm thúc đẩy kết thúc các cuộc đàm phán RCEP tại hội nghị lần này, song tại Hội nghị Bộ trưởng RCEP giữa kỳ lần thứ 9 đầu tháng 10, các bên vẫn chưa tìm được giải pháp cho những điểm nghẽn còn lại: Biện pháp phòng vệ thương mại, cạnh tranh thương mại, thương mại dịch vụ, quy tắc xuất xứ, đầu tư và thương mại điện tử.

Từ mục tiêu ban đầu là ký kết hiệp định trong vòng hai năm, các thời hạn đã lần lượt bỏ lỡ từ Năm Chủ tịch Malaysia (2015), Lào (2016), Philippines (2017) và Singapore (2018). Trong nỗ lực thu hẹp khoảng cách và cố gắng đạt mục tiêu hoàn tất RCEP năm nay, Thái Lan cho biết Ủy ban đàm phán thương mại RCEP sẽ họp lần cuối vào cuối tuần này trước khi các nhà lãnh đạo cấp cao nhóm họp ngày 3.11. Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng, ngay cả khi có bước đột phá vào phút cuối, hiệp ước thương mại tự do lớn nhất thế giới này vẫn sẽ cần thêm thời gian để hoàn thiện vì quá phức tạp.

Cụ thể hóa AOIP

Trong chuỗi sự kiện này, Hội nghị cấp cao Đông Á (EAS) cũng được tổ chức với sự tham gia của đại diện 10 nước ASEAN, Ấn Độ, Hàn Quốc, Mỹ, New Zealand, Nga, Nhật Bản, Trung Quốc và Australia. Tại hội nghị, nước chủ nhà Thái Lan sẽ một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của Quan điểm ASEAN về Ấn Độ - Thái Bình Dương (AOIP), được Hiệp hội chính thức thông qua vào tháng 6 vừa qua, để từ đó nhận được sự ủng hộ rộng rãi hơn của các quốc gia không phải thành viên ASEAN mà chưa có phản hồi chính thức với AOIP.

AOIP là chiến lược lấy ASEAN làm trung tâm, bảo đảm phù hợp với các nguyên tắc của khu vực, bao gồm cởi mở, minh bạch, bao trùm và dựa trên quy tắc. Trong vài tháng kể từ khi ra mắt, AOIP đã cung cấp động lực mới cho hợp tác đa phương do ASEAN lãnh đạo. ASEAN và một số đối tác đã bắt đầu có bước triển khai cụ thể để đồng bộ AOIP với các khuôn khổ hợp tác Ấn Độ - Thái Bình Dương khác do Mỹ, Nhật Bản, Ấn Độ và Australia lập ra. Tại hội nghị lần này, Thái Lan sẽ giải thích chi tiết hơn về việc triển khai AOIP và cách cơ chế này được đồng bộ với các khuôn khổ khác.

Trọng tâm của AOIP là Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác, đã thu hút tới 40 nước tham gia ký kết từ nhiều khu vực trên thế giới. Dưới sự chủ trì của Thái Lan, 4 quốc gia là Peru, Nam Phi, Bahrain và Đức mới đây đã được chấp thuận tham gia. Nhiều quốc gia Trung Đông cũng bày tỏ mong muốn ký TAC.

Cách mạng Công nghiệp 4.0 và nền kinh tế tuần hoàn

Lãnh đạo ASEAN và một số nước đối tác sẽ có các phiên thảo luận về cuộc Cách mạng Công nghiệp 4.0, với khoảng 1.200 người tham gia. Ngoài ra, trong khuôn khổ Hội nghị Cấp cao ASEAN còn có Hội nghị Thượng đỉnh Kinh doanh và Đầu tư ASEAN (ABIS) do Hội đồng Tư vấn Kinh doanh ASEAN (ASEAN - BAC) tổ chức. Hội nghị đóng vai trò là nền tảng để cộng đồng doanh nghiệp gặp gỡ các nhà lãnh đạo ASEAN, cũng như lãnh đạo doanh nghiệp, doanh nhân tầm cỡ, những người có sức ảnh hưởng quan trọng đối với việc định hình và phát triển nền kinh tế ASEAN. Tại ABIS 2019, các đại biểu sẽ thảo luận về nhiều vấn đề, trong đó có nội dung thúc đẩy Cách mạng Công nghiệp lần thứ 4 ở ASEAN trong chuỗi giá trị toàn cầu.

Hội nghị cũng sẽ thảo luận về mục tiêu phát triển bền vững ASEAN thông qua nền kinh tế tuần hoàn, trong đó bảo đảm sử dụng các nguồn tài nguyên hiệu quả, cũng như xử lý và tái chế rác thải.

Ngoài ra, Hội nghị sẽ thảo luận về việc làm thế nào để các doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể tiếp cận nguồn tài chính đầy đủ. Chuyển biến kỹ thuật số và kết nối cũng được đưa ra bàn luận, cùng với việc nâng cấp và đào tạo lại kỹ năng, tạo thêm việc làm cho người dân.

“Nóng” vấn đề Biển Đông

Tình hình Biển Đông được dự báo trở thành tâm điểm của hội nghị. Thái Lan đã chủ động nêu ra ý tưởng về chủ đề của Hội nghị lần thứ 35 là “Quan hệ đối tác vì sự phát triển bền vững”. Chuyên gia Nga Grigory Trofimchuk, Chủ tịch Hội đồng chuyên gia Quỹ Hỗ trợ nghiên cứu khoa học Á - Âu nhận định, phát triển bền vững không chỉ liên quan đến giải quyết các vấn đề kinh tế thuần túy mà còn cần bảo đảm sự ổn định chính trị cho khu vực. Do đó, vấn đề an ninh và tình hình phức tạp ở Biển Đông sẽ là trọng tâm chương trình nghị sự của hội nghị lần này.

Tờ Bangkok Post dẫn các dự thảo văn kiện quan trọng của hội nghị cho thấy lãnh đạo ASEAN và đối tác sẽ bày tỏ quan ngại trước việc Trung Quốc bồi đắp phi pháp và quân sự hóa Biển Đông, đồng thời kêu gọi các bên kiềm chế. Bên cạnh đó, hội nghị sẽ thúc đẩy đàm phán giữa ASEAN và Trung Quốc về Bộ quy tắc ứng xử ở Biển Đông (COC).

Trước khi đến tham dự EAS, Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách Đông Á - Thái Bình Dương, ông David Stilwell khẳng định, Mỹ duy trì chính sách bảo đảm khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương “tự do và rộng mở”, không nhằm mục đích thống lĩnh mà muốn duy trì hỗ trợ khu vực phát triển thịnh vượng. Ông Stilwell kêu gọi ASEAN kịch liệt phản đối những hoạt động của Trung Quốc nhằm quân sự hóa Biển Đông.

Có thể có bất ngờ tại hội nghị nếu các nhà lãnh đạo Nhật Bản và Hàn Quốc quyết định gặp nhau để thảo luận vấn đề biên giới. Hai nước đã cho thấy ý định muốn cải thiện mối quan hệ. Tại lễ đăng quang gần đây của Nhật hoàng Naruhito, Thủ tướng Hàn Quốc Lee Nak-yon đã có cuộc gặp với người đồng cấp Nhật Bản Shinzo Abe, mở ra triển vọng hai bên có thể tiến hành một hội nghị thượng đỉnh song phương trong tương lai. Vì vậy, cuộc gặp cấp cao nếu có thể giữa hai nhà lãnh đạo bên lề Hội nghị ASEAN 35 sẽ trở thành chất xúc tác quan trọng cho hướng đi này.

Quốc Đạt
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang