QUỐC TẾ
Cập nhật 23:20 | 06/12/2019 (GMT+7)
.

Đau đầu “cơm, áo, gạo, tiền”

07:59 | 09/10/2019
Tổng Thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres vừa cảnh báo, tổ chức đa phương lớn nhất thế giới đang thâm hụt tới 230 triệu USD và có nguy cơ “cạn sạch túi” vào cuối tháng 10. Đây không phải lần đầu tiên người đứng đầu LHQ đề cập đến vấn đề cơm áo gạo tiền đầy nan giải này.

Cần các quốc gia thành viên đóng góp đầy đủ

Theo AFP, trong thư gửi đến 37.000 nhân viên tại Ban Thư ký Liên Hợp Quốc (LHQ) mới đây, ông Guterres cho biết “các biện pháp bổ sung” sẽ phải được thực hiện để bảo đảm các quyền lợi và trả lương cho những người phục vụ LHQ. Nhà lãnh đạo này viết, các nước thành viên mới chỉ đóng góp được 70% tổng số tiền cần thiết cho các hoạt động dùng ngân sách thường xuyên trong năm 2019. Vì vậy, “trách nhiệm cuối cùng đối với sức khỏe tài chính của LHQ thuộc về các quốc gia thành viên”. Không tính khoản chi cho các hoạt động gìn giữ hòa bình, ngân sách hoạt động của LHQ năm 2018 - 2019 là xấp xỉ 5,4 tỷ USD, trong đó Mỹ đóng góp 22%.

Để cắt giảm chi phí, Tổng Thư ký Guterres đề xuất hoãn tổ chức các hội nghị và họp hành, cắt giảm dịch vụ, hạn chế các chuyến công tác trừ trường hợp đó là những hoạt động thiết yếu và thực hiện tiết kiệm năng lượng.

Tháng 7 năm ngoái, Tổng thư ký LHQ Guterres cũng từng cảnh báo khẩn về tình trạng thiếu ngân sách trầm trọng của cơ quan này và thông báo kế hoạch “thắt lưng buộc bụng”. Nguyên nhân vẫn là thực tế muôn thủa vì các quốc gia thành viên không nộp khoản đóng góp ngân sách thường niên đúng hạn, đặc biệt là Mỹ. Thực tế, Mỹ đóng góp tài chính nhiều nhất cho nhiệm vụ gìn giữ hòa bình của LHQ nhưng cũng là “con nợ” lớn nhất với khoản nợ lên tới 852 triệu USD, theo sau là Brazil, Nhật Bản, Venezuela, Ảrập Xêút và Argentina.

Tình hình căng thẳng đến mức, tháng 6 năm nay, trong cuộc họp với Ủy ban Ngân sách của LHQ,  ông Guterres thậm chí còn cân nhắc bán ngôi nhà dành cho Tổng Thư ký ở Manhattan để lấy tiền giúp tổ chức giải quyết cơn khủng hoảng ngân sách. Trước đó, nhà lãnh đạo này đã thông báo ngân sách gìn giữ hòa bình của LHQ bị thiếu hụt tới 1,5 tỷ USD và ngân sách chung thiếu 492 triệu USD do các khoản đóng góp chậm trễ.

Thế giới vẫn cần Liên Hợp Quốc

Không chỉ khủng hoảng ngân sách đe dọa đến khả năng vận hành, tổ chức đa phương lớn nhất thế giới cũng đang phải nỗ lực cải tổ, làm mới mình để phù hợp hơn với tình hình quốc tế hiện nay. Thực tế, những thách thức mà thế giới phải đối mặt không chỉ tăng về số lượng, mà còn thay đổi về bản chất. Biến đổi khí hậu, thiếu nước ngọt, bất bình đẳng, làn sóng di cư, an ninh mạng và các vấn đề khác đang ngày càng lan rộng. Các xung đột ngày càng trở nên phức tạp khi các nhóm vũ trang tranh giành kiểm soát lãnh thổ, chính quyền và các nguồn tài nguyên thiên nhiên…

Vì vậy, những năm gần đây, nhiều người gia tăng hoài nghi về giá trị của trật tự toàn cầu, vốn xoay quanh các chuẩn mực và thể chế được tạo ra sau Thế chiến II. Trong số đó, LHQ đóng vai trò là trung tâm của một hệ thống dựa trên các quy tắc. Một số quốc gia cảm thấy bị bỏ rơi khỏi quá trình tạo ra trật tự thế giới hiện đại, trong khi một số khác tạo ra trật tự này lại đang có những nhà lãnh đạo hoài nghi về giá trị của nó.

Dẫu vậy, số người vẫn tin vào khả năng và vai trò của tổ chức đa phương lớn nhất thế giới trong việc giải quyết các vấn đề toàn cầu. Theo kết quả thăm dò ý kiến công chúng toàn cầu của Trung tâm Nghiên cứu Pew thực hiện với 32 quốc gia hồi đầu năm nay, khoảng 61% người được hỏi tỏ thái độ tích cực về LHQ. Trong số đó, tỷ lệ “nghĩ tốt” cho LHQ cao hơn thuộc về các nước châu Âu và châu Á. Điều này cũng dễ hiểu vì đây là hai khu vực trên thế giới chịu thiệt hại nặng nề nhất trong Thế chiến II. Vì vậy, họ coi trọng hơn tổ chức nào được thiết kế để giảm nguy cơ xảy ra một cuộc chiến toàn cầu lần nữa.

Cuộc khảo sát cũng cho thấy, ở 19/32 quốc gia, giới trẻ có quan điểm tích cực với LHQ hơn người có tuổi. Có thể giải thích cho thực tế đó là do thanh niên thường có xu hướng thoải mái hơn với một thế giới toàn cầu hóa, kết nối với nhau. Ngoài ra, thế hệ trẻ chính là những người sẽ bị mất nhiều nhất trước bất kỳ sự xuống dốc nào của các tổ chức quốc tế. Chẳng hạn ở Anh, cử tri trẻ muốn ở lại EU nhiều hơn các cử tri lớn tuổi. Thậm chí nhiều người còn xem cuộc bỏ phiếu Brexit là sự tước đoạt những cơ hội mà họ sẽ được thừa hưởng. Sự khác biệt thế hệ trong thái độ đối với LHQ đôi khi cũng phản ánh quan điểm tương tự. Với thanh niên, các thể chế đa phương được ưa thích hơn vì tạo điều kiện cho hợp tác.

Chính vì vậy, mặc dù phải đối mặt với vô vàn thách thức, trong khi bản thân còn chưa hoàn hảo, nhưng LHQ luôn cần thiết đối với các trật tự thế giới. Thực tế, không một tổ chức quốc tế có tới 193 thành viên nào có thể làm hài lòng mọi người. Vì vậy, đối với những ai quan tâm đến LHQ, tìm cách cải tổ và cải thiện cơ quan này là lựa chọn tốt hơn nhiều so với việc suốt ngày chỉ trích, phê phán hoặc tranh luận ầm ĩ trên toàn cầu về vai trò của nó. Thế giới cần một nền tảng thảo luận toàn cầu và một tổ chức có thể tạo điều kiện cho hợp tác quốc tế. Trong bối cảnh đó, LHQ có vị trí tốt hơn nhiều trong việc đáp ứng nhu cầu trên hơn bất kỳ cơ quan, tổ chức nào khác.

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang