QUỐC TẾ
Cập nhật 22:17 | 23/09/2019 (GMT+7)
.
Luật Chống hối lộ các quan chức nước ngoài của Mỹ

Chống tham nhũng và minh bạch sổ sách

09:19 | 08/09/2019
Năm 1977, Quốc hội Mỹ đã thông qua FCPA nhằm chấm dứt các hành vi hối lộ quan chức nước ngoài và khôi phục niềm tin của công chúng đối với sự trong sạch của giới doanh nghiệp Mỹ. Theo đó, FCPA nghiêm cấm các công dân và doanh nghiệp Mỹ gợi ý, chào mời, hứa hẹn hoặc thực sự trao bất kỳ thứ gì có giá trị cho quan chức nước ngoài, đảng phái nước ngoài, nhằm giành được hoặc duy trì một lợi ích nào đó.

Sau khi được Tổng thống Mỹ Jimmy Carter ký ban hành ngày 19.12.1977, FCPA được sửa đổi lần đầu tiên bởi Luật Cạnh tranh và thương mại năm 1988 và sửa đổi lần thứ hai bởi Luật Chống hối lộ năm 1998. Các điều khoản của FCPA bao gồm hai nội dung chính: Chống tham nhũng và thực hiện minh bạch sổ sách, giấy tờ.

“Hứa hẹn” cũng bị xử

FCPA nghiêm cấm các công dân và doanh nghiệp Mỹ chi trả hoặc đưa tiền hay bất kỳ thứ gì có giá trị cho quan chức, đảng phái nước ngoài, nhằm giành được hoặc duy trì một lợi ích nào đó. Hành vi hối lộ được quy định không chỉ dưới hình thức đưa tiền hoặc vật phẩm có giá trị, mà còn bao gồm cả chào mời, gợi ý, hứa hẹn mãi lộ. FCPA quy định, bất kể thứ gì có giá trị mà bị dùng vào việc lót tay cho quan chức nước ngoài nhằm giành lợi thế không thỏa đáng, đều bất hợp pháp. Quan trọng là dụng ý chứ không phải số lượng. Đạo luật quy định rằng ngay cả việc một công ty Mỹ tình nguyện “trả tiền học phí cho con em quan chức nước ngoài”, thậm chí ăn nhậu quá sang trọng, xa hoa với quan chức nước ngoài cũng bị coi là hối lộ nếu nhằm mục đích kiếm chác. Bất cứ cá nhân, doanh nghiệp nào vi phạm những hành vi trên đều có thể chịu hình phạt hình sự và dân sự, thậm chí đối mặt với mức án tù...

Luật không chỉ điều chỉnh các khoản hối lộ được đưa trực tiếp cho quan chức, ứng cử viên hay đảng phái nước ngoài, mà cả những khoản tiền được đưa cho người trung gian để sau đó chuyển cho quan chức, ứng cử viên hay đảng phải nước ngoài. Do luật nhắm vào dụng ý của hành vi hối lộ hơn là giá trị của khoản hối lộ, cho nên FCPA không quy định giá trị hay số lượng tối thiểu của khoản tiền, hiện vật được trao cho quan chức nước ngoài để bị coi là hối lộ.

Mở rộng đối tượng điều chỉnh

Đối tượng điều chỉnh của FCPA không chỉ bao gồm các công dân và doanh nghiệp Mỹ mà còn cả những người lưu trú theo diện thẻ xanh ở nước này, cũng như bất kỳ công ty nào hoạt động theo luật pháp Mỹ hoặc có địa điểm kinh doanh chính nằm ở Mỹ.

Từ năm 1998, đạo luật này mở rộng phạm vi điều chỉnh, thêm điều khoản cấm các công ty cũng như cá nhân nước ngoài có hành vi hối lộ khi đang kinh doanh ở Mỹ. Theo FCPA, khái niệm quan chức nước ngoài khá rộng, chẳng hạn một ông chủ ngân hàng kiêm bộ trưởng tài chính ở nước ngoài cũng bị coi là quan chức nước ngoài. Hoặc, bác sĩ tại các bệnh viện công ở nước ngoài hay bất kỳ ai làm việc cho các cơ quan, doanh nghiệp thuộc sở hữu của chính phủ nước ngoài hay do chính phủ nước ngoài quản lý, điều hành cũng được coi là quan chức nước ngoài. Ngay cả nhân viên của các tổ chức quốc tế như Liên Hợp Quốc cũng được coi là quan chức nước ngoài. Các nhà nghiên cứu cho biết, Luật FCPA như thanh gươm sắc treo trên đầu các công ty Mỹ, khiến họ nhụt chí trước ý định hối lộ các quan chức nước ngoài khi mở rộng hoạt động kinh doanh ra các thị trường quốc tế.

Theo luật, lãnh đạo doanh nghiệp có thể phải chịu án 20 năm tù nếu công ty của họ bị kết tội vi phạm đạo luật FCPA. Về mặt lý thuyết thì có thể họ sẽ bị tống giam chỉ vì một nhân viên tại một chi nhánh nào đó tại nước ngoài hối lộ một quan chức địa phương.

Đạo luật này cũng đề ra các điều khoản về kế toán doanh nghiệp đối với các doanh nghiệp tham gia thị trường chứng khoán Mỹ. Các doanh nghiệp này sẽ phải thiết lập và vận hành một hệ thống kế toán trong đó kiểm soát chặt chẽ và ghi nhận lại mọi khoản thu chi của doanh nghiệp.

Theo ông Tom Coyner, một chuyên gia tư vấn người Mỹ, kể từ khi FCPA được thông qua, chính phủ Mỹ đã xúc tiến tạo một sân chơi đẹp cho các công ty Mỹ hoạt động ở nước ngoài bằng cách gây sức ép buộc các nước khác phải thông qua các luật chống tham nhũng ở nước ngoài tương tự, ví dụ Hàn Quốc đã phải ban hành một luật như vậy vào năm 2001.

Quỳnh Vũ
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang