QUỐC TẾ
Cập nhật 16:41 | 24/09/2019 (GMT+7)
.

ASEAN sẵn sàng trở thành trung tâm giáo dục thế giới

09:21 | 31/08/2019
Là một trong những khu vực phát triển nhanh nhất thế giới với sự hậu thuẫn của lực lượng dân số trẻ hùng hậu, nhiều nhà phân tích nhận định, ASEAN đã và đang sẵn sàng trở thành trung tâm giáo dục đổi mới xuất sắc tiếp theo.

Xóa bỏ rào cản ngoại ngữ

Theo Jakarta Post, hầu hết các trường đại học trong khu vực, đặc biệt là các trường ngoài Singapore và Malaysia, vẫn gặp khó khăn trong thu hút sinh viên. Trình độ tiếng Anh được coi là một trong những nguyên nhân chính. Theo bảng xếp hạng toàn cầu cho các quốc gia không nói tiếng Anh, Singapore, Philippines và Malaysia được xếp hạng tốt nhất ở Đông Nam Á. Cụ thể, Singapore xếp thứ ba với số điểm 68,63, trong khi Philippines 61,84, Malaysia 59,32 và Việt Nam là 53,12, lần lượt đứng ở vị trí thứ 14, 22 và 41 trong số 88 quốc gia và vùng lãnh thổ được liệt kê trong Chỉ số thông thạo tiếng Anh của EF (EPI) năm 2018. Indonesia xếp thứ 51 với 51,58 điểm, sau đó là Thái Lan (thứ 64 với 48,54 điểm), Myanmar (82/44,23 điểm) và Campuchia (85/42,86 điểm).

Theo ông Denny Abdi, Vụ trưởng Vụ Các vấn đề Đông Nam Á của Bộ Ngoại giao Indonesia, hầu hết các trường đại học ASEAN hiếm khi được coi là một lựa chọn học tập của sinh viên mới vì vấn đề “tương thích ngôn ngữ”. “Rất nhiều sinh viên chọn du học đến các nước phương Tây vì họ dễ hiểu và dễ giao tiếp hơn. Trong khi đó, các nước ASEAN, ngoại trừ Singapore và Malaysia, vẫn sử dụng ngôn ngữ mẹ đẻ để giảng dạy”, ông nói.

Nghiên cứu cho thấy, có mối tương quan trực tiếp giữa kỹ năng tiếng Anh của người dân với hiệu quả kinh tế của đất nước. Theo các báo cáo EPI trước đây, ở hầu hết các quốc gia và vùng lãnh thổ được khảo sát, trình độ tiếng Anh có liên quan đến mức gia tăng thu nhập bình quân đầu người. Chẳng hạn trong báo cáo mới nhất, đảo quốc Sư tử liên tục ghi điểm trong top 10 của EPI, khi có tỷ lệ thương mại trên GDP hơn 300% kể từ năm 1960.

Kết quả trình độ tiếng Anh ít nhiều phản ánh mức độ cạnh tranh giữa các trường đại học trong khu vực, mặc dù các yếu tố khác cũng góp phần không nhỏ. Các trường của Singapore dường như đang thống trị nền giáo dục tại Đông Nam Á, tiếp theo là một số trường đại học Malaysia. Tổ chức xếp hạng đại học toàn cầu Quacquarelli Symonds gần đây đã công bố báo cáo mang tên QS World University Rankings 2020, trong đó có ba trường đại học thuộc ASEAN nằm trong top 100. Đó là Đại học Công nghệ Nanyang của Singapore và Đại học Quốc gia Singapore đứng ở vị trí thứ 11, trong khi Đại học Malaya của Malaysia xếp thứ 70 trong danh sách tổng thể. Bảng xếp hạng QS năm 2020 gồm 1.000 trường đại học hàng đầu thế giới cũng xuất hiện 8 trường đại học công lập của Indonesia, trong đó nổi bật có Đại học Indonesia và Đại học Gadjah Mada. Ngoài ra, Đại học Bina Nusantara thuộc sở hữu tư nhân cũng lọt vào danh sách này. Trong khi đó, các trường đại học khác của Thái Lan Brunei, Philippines và Việt Nam xếp hạng thấp hơn vị trí thứ 245. Campuchia và Myanmar thậm chí không có trường nào lọt vào danh sách này.

Báo cáo trên tính đến khả năng thu hút sinh viên từ khắp nơi trên thế giới của các trường đại học bằng cách đo tỷ lệ giảng viên và sinh viên quốc tế nhằm xác định thứ hạng, mặc dù có những chỉ số khác đóng vai trò lớn hơn trong các quyết định.

Các quan chức và chuyên gia giáo dục khu vực thừa nhận, sinh viên mới thường tham khảo bảng xếp hạng toàn cầu để quyết định nơi sẽ tới học tập. Xếp hạng thấp của nhiều trường đại học ít được biết đến của ASEAN khiến cho sức cạnh tranh trong tuyển sinh kém đi nhiều.

Quyết tâm sẽ thành công

Tuy nhiên, ông Denny nhấn mạnh, hầu hết các trường đại học trong ASEAN vẫn có khả năng cạnh tranh nếu xét đến yếu tố là nhiều sinh viên tốt nghiệp tại đây tiếp tục đạt được những thành tựu lớn ở cấp độ quốc tế. Thực tế, nhiều tổ chức giáo dục trong khu vực cũng đã bắt đầu cung cấp các chương trình học bằng tiếng Anh để thu hút sinh viên quốc tế.

Dữ liệu từ Triển lãm Giáo dục quốc tế cho thấy, trong số 20 điểm đến hàng đầu của thế giới, có 2 thành viên ASEAN là Singapore ở vị trí thứ 9 và Malaysia ở vị trí thứ 20. Dẫu vậy, nhiều người tỏ ra lạc quan một cách thận trọng bất chấp những kết quả đang tốt dần lên. Người đứng đầu Văn phòng Đại học Gadjah Mada phụ trách các vấn đề quốc tế Andi Arsana cho rằng, mặc dù trình độ thành thạo tiếng Anh đã được cải thiện nhưng đây hiện vẫn là trở ngại, đặc biệt đối với các giảng viên và nhân viên làm việc tại trường đại học.

Là một trong những đại diện của Indonesia tại Mạng lưới Đại học ASEAN (AUN) - gồm hơn 30 trường đại học ở Đông Nam Á, ông Andi đánh giá, các trường đại học ASEAN hoàn toàn ngang tầm với các tổ chức giáo dục khác trên thế giới về các lĩnh vực chuyên môn như nông nghiệp hay thủy sản, do vị trí địa lý ở đây rất phù hợp với những nghiên cứu liên quan đến các lĩnh vực kể trên. Theo ông, các trường đại học ASEAN hoàn toàn có thể lọt vào danh sách điểm đến học tập hàng đầu của thế giới nếu có sự quyết tâm và đoàn kết.

Thực tế, để hiện thực hóa điều này, AUN đã thiết lập một hệ thống chuyển đổi tín dụng cho phép sinh viên khu vực được học tại các trường đại học ở những quốc gia khác. Bên cạnh đó, trong nỗ lực nâng cao danh tiếng của các trường đại học quốc gia của Indonesia trong bảng xếp hạng toàn cầu, nước này đang cân nhắc khả năng tuyển dụng học giả nước ngoài, mặc dù nó có thể gây ra nhiều tranh cãi trong nước. Trong bài phát biểu chính sách hàng năm mới đây, Tổng thống Joko Widodo kêu gọi ngành giáo dục đại học nhắm mục tiêu cao và tạo ra những sinh viên tốt nghiệp có thể cạnh tranh trong khu vực và toàn cầu. Họ sẽ là “những tài năng lớn mở đường cho sự tiến bộ của đất nước”. 

Nhìn sang Malaysia, chiến lược giáo dục của nước này áp dụng triệt để tư tưởng tự do kinh tế và đổi mới mạnh mẽ hệ thống giáo dục truyền thống, nhất là ở khu vực công. Malaysia đưa ra nhiều chính sách như hợp nhất các trường đại học công (1995), sửa đổi Luật Giáo dục và ban hành Luật Đại học tư (1996); năm 1997, bắt đầu tư nhân hóa các cơ sở giáo dục đại học công lập cũng như mở chi nhánh của các trường đại học nước ngoài tại Malaysia, cho phép các trường liên kết hoạt động. Bên cạnh đó, năm 2004, Chính phủ đã tái thiết Bộ Giáo dục Malaysia, thành lập Bộ Giáo dục đại học nhằm đưa ra các chính sách và định hướng cho giáo dục đại học hướng tới xây dựng một quốc gia hiện đại, đủ năng lực để hội nhập kinh tế toàn cầu mà vẫn giữ được truyền thống dân tộc. Bốn năm sau, Malaysia công bố chiến lược xây dựng các trường đại học nghiên cứu đẳng cấp, có danh tiếng trên thế giới thông qua “Chương trình tăng tốc đến trình độ xuất sắc” (APEX), với mục tiêu tạo ra các trường đại học thuộc Top 100 toàn cầu.

Còn ở đất nước chùa Vàng, ngay từ năm 2008, Chính phủ Thái Lan đã thực hiện Kế hoạch phát triển dài hạn giáo dục đại học giai đoạn 2008 - 2022. Kế hoạch này tập trung vào một số lĩnh vực như quản lý hành chính đối với giáo dục đại học, thay đổi chương trình dạy và học, thúc đẩy nghiên cứu.

Không nằm ngoài trào lưu cải cách, với mục tiêu đưa Việt Nam trở thành điểm đến “xuất khẩu giáo dục”, Bộ Giáo dục và Đào tạo nước ta đã tăng cường ký kết hợp tác với nước ngoài, thúc đẩy ý thức đổi mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng đến hội nhập quốc tế của các trường đại học trong nước, từ khâu tuyển sinh, chương trình đào tạo đến dịch vụ hỗ trợ… Bộ cũng đang xây dựng Chiến lược giáo dục Việt Nam giai đoạn 2020 - 2030, tầm nhìn 2045, dự kiến sẽ trình Chính phủ ban hành vào năm 2021. Trong đó phấn đấu đưa các trường đại học ở Việt Nam hội nhập quốc tế, tăng sức cạnh tranh không chỉ trong khu vực mà cả thế giới.

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang