QUỐC TẾ
Cập nhật 10:52 | 03/04/2020 (GMT+7)
.
Đàm phán thương mại Mỹ - Nhật Bản

Không nhanh chóng và dễ dàng

07:57 | 27/08/2019
Tại cuộc gặp song phương bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 ở Biarritz, Pháp ngày 25.8, Tổng thống Mỹ và Thủ tướng Nhật Bản đã nhất trí về thỏa thuận thương mại “trên nguyên tắc” giữa hai nước. Đây được nhìn nhận là nỗ lực nhằm trì hoãn nguy cơ chiến tranh thương mại giữa hai đồng minh, trong bối cảnh các cuộc đàm phán thương mại Mỹ - Nhật Bản không diễn ra suôn sẻ như mong đợi.

Trì hoãn áp thuế

Phát biểu tại cuộc họp báo chung sau khi kết thúc hội đàm với Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, hai bên đã đạt được đồng thuận trên nguyên tắc về những yếu tố cốt lõi của thỏa thuận thương mại giữa hai nước; đồng thời đánh giá, đây là “thương vụ” rất lớn, trị giá hàng tỷ USD đối với nông dân Mỹ. Tổng thống Donald Trump cho biết, Thủ tướng Shinzo Abe đã nhất trí về việc Nhật Bản sẽ mua số lượng lớn lúa mỳ và ngô của Mỹ. Tuy nhiên, sẽ không có thay đổi về thuế nhập khẩu mà Mỹ áp lên ô tô Nhật Bản. Về phần mình, Thủ tướng Shinzo Abe cho biết, thỏa thuận trên nguyên tắc được hai nhà lãnh đạo nhất trí trong cuộc thương lượng khẩn trương. Mỹ và Nhật Bản đặt mục tiêu hoàn tất ký thỏa thuận thương mại song phương vào tháng 9 tới. Tuy nhiên, Thủ tướng Abe cũng cảnh báo, vẫn còn nhiều việc liên quan đến nội dung văn kiện cần được hai bên giải quyết.

Theo Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer, Nhật Bản hiện nhập khẩu lượng nông sản Mỹ trị giá khoảng 14 tỷ USD và thỏa thuận trên nguyên tắc đạt giữa hai nhà lãnh đạo Mỹ - Nhật Bản sẽ góp phần mở cửa thị trường cho lượng hàng hóa xuất khẩu trị giá hơn 7 tỷ USD của nước này sang Nhật Bản. Ông Lighthizer cho biết, thỏa thuận giải quyết được ba điểm lớn là thuế quan công nghiệp, nông nghiệp và thương mại kỹ thuật số. Các mặt hàng thịt bò, thịt lợn, lúa mỳ, sản phẩm sữa, rượu vang và ethanol sẽ được hưởng lợi từ thỏa thuận này.

Thỏa thuận trên nguyên tắc mà ông Donald Trump và ông Shinzo Abe vừa nhất trí được coi là thắng lợi lớn đối với Mỹ, khi giúp cắt giảm đáng kể thuế quan mà Nhật Bản áp lên một số nông sản Mỹ. Lâu nay, Tổng thống Donald Trump thúc ép Nhật Bản giảm thuế đối với các sản phẩm nông nghiệp Mỹ. Hiện Nhật Bản áp thuế nhập khẩu 38,5% đối với thịt bò Mỹ. Theo thỏa thuận trên nguyên tắc giữa hai nước, mức thuế sẽ dần hạ thấp về mức 9% theo từng giai đoạn. Tokyo đang áp thuế nhập khẩu lên thịt lợn chất lượng thấp của Mỹ ở mức 482 yen (4,6 USD)/kg và mức thuế này cũng sẽ dần giảm theo lộ trình về mức 50 yen/kg; mức thuế 4,3% áp lên thịt lợn chất lượng cao của Mỹ sẽ giảm về mức 0%.

Với Tokyo, thỏa thuận trên nguyên tắc là thắng lợi nho nhỏ, khi giúp trì hoãn nguy cơ Mỹ tăng thuế 25% đối với hàng xuất khẩu ô tô và phụ tùng ô tô của Nhật Bản sang Mỹ, như Tổng thống Donald Trump cảnh báo trước đó. Tuy nhiên, thỏa thuận không loại bỏ mức thuế 2,5% mà Mỹ đang áp lên xe ô tô hoặc phụ tùng ô tô Nhật Bản, bất kể Tokyo đã nhiều lần yêu cầu Washington dỡ bỏ hạng mục thuế quan này. Bên cạnh đó, việc Nhật Bản tạm dừng quyết định áp đặt hạn ngạch nhập khẩu đối với 33 mặt hàng nông nghiệp Mỹ, trong đó có bơ, sữa bột gầy và một số loại pho mát, theo thỏa thuận trên nguyên tắc giữa hai ông Abe - Trump, sẽ khiến nông dân Nhật Bản gặp bất lợi trên chính “sân nhà”.

Tiếp sức cho đàm phán

Giới quan sát nhận định, thỏa thuận trên nguyên tắc đạt được giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Shinzo Abe bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G7 nhằm tiếp sức cho các cuộc đàm phán thương mại đang dần “mất đà” giữa Nhật Bản - Mỹ.

Trước đó chỉ vài ngày, các nhà đàm phán thương mại của hai nước đã tiến hành các cuộc thương lượng marathon kéo dài 5 ngày tại Washington, nhiều hơn 1 ngày so với dự kiến. Tuy nhiên, cuộc thương lượng kết thúc mà không đạt được thỏa thuận. Thay vào đó, Bộ trưởng Tái thiết Kinh tế, Trưởng đoàn đàm phán thương mại Nhật Bản Toshimitsu Motegi cho biết, hai bên đạt được “đề cương phổ rộng” của thỏa thuận thương mại.

Hơn một năm qua, Tổng thống Donald Trump cảnh báo áp thuế gia tăng lên các mặt hàng liên quan đến ô tô của Nhật Bản. Mỹ cho rằng, Nhật Bản xuất khẩu quá nhiều ô tô sang Mỹ so với số lượng ô tô của Mỹ xuất sang Nhật. Chính quyền Donald Trump cảnh báo, sẽ tăng thuế nhập khẩu thêm 25% đối với ô tô và linh kiện ô tô từ Nhật Bản, với lý do an ninh quốc gia.

Mỹ và Nhật Bản khởi động các cuộc đàm phán thương mại cấp Bộ trưởng vào tháng 4 nhằm đạt thỏa thuận thương mại song phương mới, theo thỏa thuận giữa Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Shinzo Abe tháng 9.2018. Tại thời điểm bắt đầu đàm phán, Mỹ và Nhật Bản đều tỏ rõ quyết tâm đạt được thỏa thuận thương mại nhanh chóng. Tuy nhiên, gần 5 tháng kể từ khi khởi động, các cuộc thương lượng Mỹ - Nhật đã cho thấy, việc đạt được thỏa thuận thương mại song phương không nhanh chóng và dễ dàng. Trong khi kêu gọi Nhật Bản mở cửa thị trường cho các sản phẩm nông nghiệp như thịt bò và thịt lợn, Washington lại từ chối yêu cầu của Tokyo bãi bỏ thuế 2,5% áp lên ô tô Nhật Bản. Sau nhiều lần đàm phán, Mỹ - Nhật Bản vẫn thất bại trong việc thu hẹp khoảng cách, khiến cả hai bên cùng tỏ ra mất kiên nhẫn.

Một số chuyên gia cho rằng, nhằm phá vỡ bế tắc hiện nay, Nhật Bản đã đáp ứng yêu cầu của Mỹ, chủ yếu liên quan đến lĩnh vực nông nghiệp, trong khi chuyển trọng tâm từ yêu cầu liên quan đến lĩnh vực ô tô sang máy móc công nghiệp và các sản phẩm công nghiệp khác. Chiến lược của Nhật Bản là đánh vào sự cân bằng nhằm giữ thể diện cho cả hai đồng minh.

Thỏa thuận thương mại giữa Mỹ và Nhật Bản, nếu được hoàn tất, sẽ giúp xoa dịu tranh cãi thương mại giữa hai đồng minh, tránh đẩy hai nước rơi vào cuộc chiến thương mại như giữa Mỹ - Trung Quốc. Một số nhà bình luận Nhật Bản chỉ trích, Tokyo nhượng bộ quá nhiều. Tuy nhiên, Trưởng đoàn đàm phán thương mại Nhật Bản Motegi khẳng định, Tokyo đã cố gắng duy trì lập trường và bảo vệ nền nông nghiệp Nhật Bản. Chánh Văn phòng Nội các Nhật Bản Yoshihide Suga cũng bác bỏ chỉ trích trên và cho rằng, hai bên vẫn đang đàm phán dựa trên nguyên tắc mà Thủ tướng Shinzo Abe và Tổng thống Donald Trump nhất trí tại cuộc gặp tháng 9 năm ngoái.

Ngọc Khánh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang