QUỐC TẾ
Cập nhật 08:18 | 16/12/2019 (GMT+7)
.

Nguy cơ về cuộc chiến thương mại - công nghệ toàn cầu

07:50 | 22/07/2019
Kể từ cuối năm ngoái tới nay, khu vực thương mại - công nghệ toàn cầu có xu hướng “nóng lên”. Từ đạo luật Quốc phòng và Sắc lệnh hành pháp của Mỹ, đến sự hạn chế xuất khẩu vật liệu công nghệ chuyên dụng sang Hàn Quốc của Nhật Bản, và Luật thuế công nghệ mới của Pháp đánh vào các công ty công nghệ khổng lồ của Mỹ… khiến giới nghiên cứu và dư luận quan tâm.

Động thái của Mỹ

Tháng 8 năm ngoái, Tổng thống Donald Trump đã ký phê chuẩn Đạo luật Ủy quyền Quốc phòng (NDAA-2019), đưa ra 4 biện pháp lớn chế ngự Trung Quốc, trong đó có việc cấm mọi cơ quan chính phủ sử dụng sản phẩm của hai công ty Huawei và ZTE của Trung Quốc, cũng cấm mọi thực thể có quan hệ với chính phủ Mỹ được giao dịch với 2 công ty này.

Cuộc chiến nhằm vào Huawei được leo thang lên một nấc mới khi ngày 1.12.2018, nữ Giám đốc Tài chính tập đoàn viễn thông Huawei Mạnh Vãn Chu bị bắt ở Canada, theo yêu cầu của Mỹ, với cáo buộc vi phạm lệnh trừng phạt của Mỹ đối với Iran và Triều Tiên. Tiếp đó, trong Sắc lệnh hành pháp ngày 16.5.2019 còn chỉ rõ nghiêm cấm các công ty Mỹ sử dụng thiết bị viễn thông sản xuất bởi các công ty nước ngoài được cho là mối đe dọa an ninh quốc gia, cũng hàm ý nhằm vào Trung Quốc.

Bắc Kinh phản ứng quyết liệt và khẳng định, việc Mỹ “cô lập” Huawei làm gia tăng tính chất của cuộc chiến thương mại giữa hai nước, và yêu cầu Washington lập tức dỡ bỏ mọi biện pháp trừng phạt đơn phương đối với các công ty công nghệ Trung Quốc. Tuy nhiên, bên lề Hội nghị Thượng đỉnh G20 ở Osaka (Nhật Bản) Tổng thống Mỹ và Chủ tịch Trung Quốc đã có thỏa thuận tạm thời để Huawei được nối lại kinh doanh với công ty Mỹ sau lệnh cấm.

Tuyên bố của Nhật Bản

Trong một tuyên bố hôm 1.7, Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe cho biết, ông sẽ áp dụng một số hạn chế xuất khẩu các vật liệu chuyên dụng cần thiết để sản xuất chất bán dẫn và các loại màn hình sang Hàn Quốc, với lý do tòa án nước này yêu cầu các công ty Nhật phải bồi thường cho những người Hàn Quốc trong thời kỳ thuộc địa (1910 - 1945), trong khi Hiệp định năm 1965, hai bên ký kết vấn đề đó đã được giải quyết xong xuôi.

Hàn Quốc đã ngay lập tức triệu đại sứ Nhật Bản tại Seoul để phản đối hành động này của chính quyền Nhật Bản và cho biết sẽ nộp đơn khiếu nại lên WTO. Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc nói với báo giới rằng, các biện pháp của Nhật Bản là để trả đũa các phán quyết của tòa án Hàn Quốc.

Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in cũng cảnh báo Nhật Bản rằng, các lệnh giới hạn xuất khẩu vật liệu công nghệ cao có thể đe dọa các nhà cung cấp chip bán dẫn và màn hình điện thoại thông minh trên toàn cầu. Ông cũng nhấn mạnh rằng: “Nếu thiệt hại xảy ra đối với các công ty Hàn Quốc, chính phủ nước này buộc phải có những biện pháp đối phó”.

Đến Luật thuế DST của Thượng viện Pháp…

Trong một động thái mới nhất, Thượng viện Pháp ngày 11.7 đã thông qua luật Thuế dịch vụ kỹ thuật số (DST), cho phép đánh thuế 3% doanh thu tại Pháp của các công ty công nghệ khổng lồ Mỹ, với các những doanh nghiệp có doanh thu lớn hơn 28 triệu USD tại Pháp và 845 triệu USD trên phạm vi toàn cầu. Luật thuế mới sẽ được thi hành hồi tố về thời điểm tháng 1.2019.

Sau khi thông qua luật thuế mới, Chính phủ Pháp tuyên bố loại thuế mới không chỉ nhằm vào doanh nghiệp Mỹ mà có thể ảnh hưởng tới cả doanh nghiệp châu Âu và châu Á. Quy định mới này cũng sẽ được thực thi trong vòng 21 ngày nếu không có gì thay đổi.

Bộ trưởng Tài chính Pháp Bruno Le Maire cho biết, mức thuế mới sẽ nhắm vào 30 công ty, phần lớn là Mỹ, bên cạnh đó còn có các doanh nghiệp Trung Quốc, Đức, Tây Ban Nha và Anh quốc. Các công ty công nghệ hàng đầu của Mỹ như Google, Amazon, Facebook và Apple sẽ không tránh khỏi bị ảnh hưởng. Ngay sau đó, Mỹ đã phản ứng quyết liệt, Đại diện thương mại Mỹ Robert Lighthizer cho biết, Tổng thống Donald Trump đã ra lệnh tiến hành ngay cuộc điều tra về việc Pháp nhằm vào các công ty công nghệ của nước này.

Và nguy cơ thương chiến toàn cầu

Được biết, trong Chương trình “Made in China 2025” Trung Quốc đặt mục tiêu sử dụng công nghệ của riêng của mình với tỷ lệ 70% cho các vật liệu, thành phần then chốt đối với robot, xe hơi điện, viễn thông, công nghệ sinh học...

Về công nghệ, Trung Quốc còn có mục tiêu quan trọng hơn là, kiểm soát không gian mạng. Theo đó, các mạng xã hội như Facebook, Google, Amazon, Apple… của Mỹ sẽ bị thay thế bằng Baidu, Alibaba, Tencent, Xiaomi… của Trung Quốc. Với công nghệ 5G - tụ điểm của cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, thì Bắc Kinh đã có những bước đi vượt trội khiến Washington không khỏi lo ngại về “Cơn sóng thần 5G” của Bắc Kinh.

Trong quan hệ Nhật - Hàn, thì Seoul là thị trường xuất khẩu lớn thứ 3 của Tokyo, trong khi Nhật Bản chiếm 90% lượng fluorinated polyamide trên toàn cầu, 70% gas ăn mòn, 90% chất cản quang, khiến các công ty công nghệ của Hàn Quốc sẽ gặp khó khăn lớn trong việc tìm đối tác thay thế.

Quan hệ Pháp - Mỹ cũng không kém phần gay gắt, Bộ trưởng Tài chính Pháp, Bruno Le Maire nói rằng: “Đối với chúng tôi, sắc thuế này hoàn toàn tuân thủ các thỏa thuận quốc tế. Các quốc gia cũng có chủ quyền của mình trong việc áp thuế. Vì vậy, đối với chúng tôi, việc sử dụng một công cụ thương mại để tấn công một quốc gia có chủ quyền là không phù hợp”.

Như vậy, những căng thẳng trên thương trường công nghệ vừa qua cho thấy không chỉ đặt ra mối lo ngại cho các công ty của các nước lớn, mà có thể còn ảnh hưởng lớn trên phạm vi toàn cầu, khiến dư luận lo ngại về nguy cơ nổ ra cuộc chiến thương mại - công nghệ toàn cầu là có cơ sở.

Nguyễn Nhâm
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang