QUỐC TẾ
Cập nhật 15:31 | 16/09/2019 (GMT+7)
.

Ngăn chặn bóng ma Ebola trở lại

07:50 | 19/07/2019
Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) vừa công bố, vụ nhiễm virus Ebola đã được xác nhận tại một thành phố 2 triệu dân ở Congo. Dịch bệnh chết người bùng phát trở lại nhanh chóng, trở thành trường hợp y tế khẩn cấp cần được theo dõi chặt chẽ để đối phó kịp thời.

Tuyên bố khẩn

Trước đây, một Ủy ban chuyên gia của WHO đã từ chối tư vấn 3 lần cho cơ quan y tế của LHQ đưa ra tuyên bố về đợt bùng phát này, dù nhiều người khác cho rằng nó đã đáp ứng mọi điều kiện cần thiết phải công bố từ lâu. Theo AP, hơn 1.600 người đã thiệt mạng kể từ tháng 8 năm ngoái trong đợt bùng phát Ebola chết chóc nhất trong lịch sử khu vực châu Phi, vốn đang oằn mình chống chọi với các cuộc chiến tranh.

Thông thường, một tuyên bố về tình trạng y tế khẩn cấp luôn được quốc tế chú ý và hỗ trợ, với lo ngại các Chính phủ do quá căng thẳng có thể phản ứng thái quá với việc đóng cửa biên giới. Tuyên bố được đưa ra vài ngày sau khi một trường hợp duy nhất được xác nhận tại Goma, khu vực rộng lớn nằm chỗ giao nhau giữa Đông Bắc Congo gần biên giới Rwandan, với một sân bay quốc tế. Ngoài ra, còn có thông tin một người buôn bán cá Congo bị ốm đã đi du lịch đến Uganda và khi trở lại có nhiều triệu chứng rồi sau đó chết vì Ebola.

Tuy nhiên, trong thông báo mới nhất tại Geneva, người đứng đầu WHO, ông Tedros Adhanom Ghebreyesus cho biết, mặc dù nguy cơ lây lan trong khu vực là cao, nhưng rủi ro bên ngoài khu vực vẫn ở mức thấp. Theo quan chức này, tình trạng khẩn cấp quốc tế “không nên được sử dụng để bêu xấu hoặc xử phạt chính những người cần sự giúp đỡ của chúng ta nhất”.  Ông nhấn mạnh tuyên bố mới không được thực hiện để gây thêm quỹ, mặc dù WHO ước tính “cần hàng trăm triệu USD” để ngăn chặn dịch bệnh.

Tiến sĩ Joanne Liu, Chủ tịch Tổ chức Bác sĩ không biên giới hy vọng việc tuyên bố khẩn cấp sẽ thúc đẩy thiết lập lại triệt để các nỗ lực ứng phó với Ebola. Theo bà Joanne Liu, sau một năm dịch bệnh xảy ra, Ebola vẫn chưa được kiểm soát và thế giới vẫn chưa ở đúng vị trí của mình. “Chúng ta không thể tiếp tục làm những điều như cũ mà mong có kết quả khác trước”, bà nói. Tiến sỹ cho rằng, các chiến lược tiêm chủng nên được mở rộng và cần nỗ lực nhiều hơn để xây dựng niềm tin trong cộng đồng.

Đây là lần thứ 5 trong lịch sử WHO đưa ra tuyên bố khẩn cấp. Trước đó là sự bùng phát dịch Ebola tàn khốc giai đoạn 2014 - 2016 ở Tây Phi giết chết hơn 11.000 người, hay sự xuất hiện của virus Zika ở châu Mỹ, đại dịch cúm lợn và bại liệt. WHO định nghĩa tình trạng khẩn cấp toàn cầu là “sự kiện bất thường” gây rủi ro cho các quốc gia khác và cần có phản ứng quốc tế phối hợp. Tháng trước, lần đầu tiên dịch bệnh tràn qua biên giới khi một gia đình mang virus vào Uganda sau khi tham dự lễ chôn cất một người thân bị nhiễm bệnh tại Congo. Ngay cả sau đó, ủy ban chuyên gia đã tư vấn chưa nên ra tuyên bố.

Đừng để quá muộn

Alexandra Phelan, chuyên gia y tế toàn cầu tại Trung tâm Luật thuộc Đại học Georgetown, cho rằng tuyên bố mới nhất quá muộn. “Điều này về cơ bản đóng vai trò như một lời kêu gọi cộng đồng quốc tế rằng họ phải tăng cường hỗ trợ tài chính và kỹ thuật phù hợp”. Tuy nhiên, bà cảnh báo các quốc gia nên cảnh giác với việc áp đặt hạn chế đi lại hoặc thương mại. Bởi những áp đặt như vậy “thực sự sẽ hạn chế dòng chảy hàng hóa và nhân viên y tế vào các quốc gia bị ảnh hưởng. Do đó chúng thực sự phản tác dụng”, nữ chuyên gia này nói. Tuyên bố tình trạng khẩn cấp trong tương lai có thể bị xem là hình phạt và “có thể dẫn đến việc các quốc gia khác không báo cáo dịch bệnh trong tương lai, từ đó khiến tất cả chúng ta phải đối mặt với nguy cơ cao hơn”.

Trước đây, WHO đã bị chỉ trích nặng nề vì phản ứng chậm chạp trước sự bùng nổ của dịch Ebola ở Tây Phi. Cơ quan này đã liên tục từ chối tuyên bố tình trạng khẩn cấp toàn cầu cho đến khi virus lây lan với tốc độ chóng mặt ở ba quốc gia, khiến gần 1.000 người tử vong. Các tài liệu nội bộ sau đó cho thấy, WHO trì hoãn một phần vì sợ tuyên bố như vậy sẽ khiến các quốc gia liên quan phẫn nộ và làm tổn thương nền kinh tế của họ. 

Được biết, Ủy ban khẩn cấp của WHO sẽ họp lại trong vòng ba tháng tới để đánh giá lại tình hình. Các thành viên Ủy ban sẽ xem xét ổ dịch có còn là trường hợp khẩn cấp toàn cầu và áp dụng các biện pháp cần thiết khác hay không. Thông báo mới nhất của WHO đã khiến miền Đông Congo rơi vào lo ngại bởi ở đây có rất nhiều người làm kinh doanh xuyên biên giới và đi du lịch nước ngoài. Anh Zoe Kibwana, một nhân viên bán hàng giày 46 tuổi ở Uganda, cách Beni 70km, cho biết: “Tôi sẽ đi tiêm phòng và tự mình bảo vệ chống lại Ebola. Đóng cửa biên giới sẽ tàn phá nền kinh tế của chúng tôi. Bộ Y tế và WHO cần chấm dứt dịch bệnh này càng sớm càng tốt”.

Sự bùng phát đang lan rộng ở khu vực biên giới Congo vốn luôn hỗn loạn, nơi hàng chục nhóm phiến quân đang hoạt động và virus Ebola chưa từng bị phát hiện trước đó. Những nỗ lực để ngăn chặn virus đã không hiệu quả bởi sự ngờ vực của một số người dân địa phương đã thôi thúc họ tấn công nhân viên y tế. Trong khi đó, một số người nhiễm bệnh lại cố tình trốn tránh cơ quan y tế.

Theo các quan chức Congo, vị mục sư mang virus Ebola đến Goma đã sử dụng một số tên giả để che giấu danh tính trên đường tới thành phố. Hôm thứ Ba vừa qua, WHO cho biết người đàn ông này đã chết và nhân viên y tế đang rất vất vả để xác định những người đã tiếp xúc với ông, trong đó có cả những người đi cùng trên xe bus. Mặc dù, dịch Ebola mới đang âm ỉ nhưng sự thận trọng không thừa nhằm ngăn bóng ma của nó trở lại gieo rắc kinh hoàng cho thế giới.

Ngọc Minh
Xem tin theo ngày:
Quay trở lại đầu trang